ЕУЛЕКС ќе започне со операциите на 9-ти декември

04/12/2008

Министрите за надворешни работи на НАТО, кои се состанаа оваа недела, рекоа дека распоредувањето на мисијата на ЕУ низ цело Косово претставува главен приоритет, и официјален претставник на мисијата го посочи 9-ти декември како датум на почеток на мисијата.

Од Блерта Фониќи-Кабаши за Southeast European Times во Приштина – 04/12/08

Мисијата ЕУЛЕКС се очекува да преземе многу од надлежностите на УНМИК. [Getty Images]

Министрите за надворешни работи на НАТО, кои се состанаа оваа недела, рекоа дека е многу важно мисијата на ЕУ во Косово да почне да функционира наскоро.

„Брзото распоредување на Мисијата за владеењето на правото на Европската унија (ЕУЛЕКС) низ цело Косово претставува итен приоритет“, велат министрите во изјавата објавена во средата (3-ти декември), на крајот од дводневниот состанок. „Силно ги охрабруваме косовските власти и Србија целосно да соработуваат со сите релевантни фактори и по периодот на предавање на ингеренциите“.

Министрите, исто така, ветија дека „обемното“ присуство на КФОР ќе остане во Косово за да помогне во гарантирањето на стабилноста и да помогне во спроведувањето на новите безбедносни аранжмани, вклучително и транзицијата на Косовскиот заштитен корпус во Косовски безбедносни сили.

„КФОР ќе соработува и ќе им помага на ОН, ЕУ и другите меѓународни актери, како што ќе има потреба, за поддршка на развојот на стабилно, демократско, мултиетничко и мирно Косово“, се вели во изјавата.

ЕУЛЕКС го најави 9-ти декември како свој датум на почеток, додавајќи дека планира да започне со спроведување на својот мандат на сите делови од Косово -- вклучително и северните делови каде што доминира српското население -- што е можно поскоро.

„Деветти декември е датумот кога полицијата на ЕУЛЕКС ќе дојде во Косово и ќе им се придружи на своите колеги од косовската полиција ... денот кога обвинителите ќе ги преземат своите задачи во судовите низ цело Косово. ЕУЛЕКС ќе ја започне својата мисија на терен на 9-ти декември“, изјави за Б92 директорот за комуникации на мисијата, Виктор Ројтер.

Мисијата би можела, евентуално, да се соочи со насилно локално противење. Косовските Албанци одржаа голем митинг во Приштина претходно оваа недела, протестирајќи поради ЕУЛЕКС, додека претставниците на косовските Срби ја повикаа да не доаѓа на север. Во средата вечер, групи локални Срби -- наводно лути поради мисијата -- вандализираа неколку автомобили во Митровица, а една средношколка од етничките Албанци рече дека ја нападнале Срби.

Водачите во Белград и Приштина ја искажаа својата поддршка за ЕУЛЕКС. „Мораме да воспоставиме тесна соработка и во никој случај не смееме да толерираме пцуење, обвинувања и фрлање камења на нашите партнери“, рече косовскиот премиер Хашим Тачи во средата.

Сепак, тој додаде дека косовските граѓани и институции ќе го оспорат секое одбивање на ЕУЛЕКС да се распореди низ целата земја на својот прв ден. Во тој случај, „мисијата го губи своето значење“, рече Тачи претходно оваа недела.

Тој призна дека ЕУЛЕКС ќе се соочи со негостољубива територија на север. „Оваа ситуација е создадена од условите таму и прифаќањето на паралелните структури“, рече тој. Сепак, потврди тој, „континуитетот на ваквите услови не може да се толерира“.

Градоначалникот на Митровица, Бајрам Реџепи, во вторникот рече дека неговата администрација е подготвена за соработка „сé додека ЕУЛЕКС ги почитува принципите утврдени за распоредувањето“.

Сепак, ЕУЛЕКС треба допрва да воспостави физичко присуство во северна Митровица. Канцеларија за мисијата не е сé уште отворена, за разлика од остатокот од Косово.