Србија сака мислење на МСП за независноста на Косово

18/08/2008

Во петокот Србија поднесе до ОН предлог-резолуција во која бара мислење од Меѓународниот суд на правдата за законитоста на косовското прогласување независност. Белград сé уште го смета Косово за своја покраина.

Од Игор Јовановиќ за Southeast European Times во Белград – 18/08/08

Министерот за надворешни работи, Вук Јеремиќ, во петокот (15-ти август) даде изјава за медиумите за намерите на Србија во врска со Меѓународниот суд на правдата, во седиштето на ОН во Њујорк. [Getty Images]

Србија бара мислење на хашкиот Меѓународен суд на правдата (МСП) во врска со декларацијата за независност на Косово, кое Белград сé уште го смета за дел од својата територија. Досега 45 земји го признаа Косово, вклучително и Соединетите Држави и највлијателните земји на ЕУ, но Србија и Русија и понатаму се противат на неговата независност.

Српскиот министер за надворешни работи, Вук Јеремиќ, во петокот (15-ти август) поднесе предлог-резолуција до Генералното собрание на ОН, повикувајќи на мислење на судот за законитоста на косовското еднострано прогласување независност на 17-ти февруари.

За предлогот ОН да побара мислење од судот е потребна поддршка од мнозинството земји што учествуваат во гласањето. Генералното собрание има 191 членка -- ако сите гласаат, на Србија й треба поддршка од 96 земји. Предлог-резолуцијата на Белград би можела да се најде на агендата на есенската сесија на Генералното собрание.

Српските власти рекоа дека очекуваат иницијативата да го спречи бранот земји што ја признаа независноста на Косово. Белград верува дека одлуката на судот во негова корист би можела да води и до повторно отпочнување на разговорите за статусот. Приштинските власти, пак, рекоа дека ниту еден чекор на Белград не може да ја загрози независноста на Косово.

МСП не изрекува пресуди, туку само дава „советничко мислење“. Судот нема овластување да наметнува законски санкции во случај на непочитување на пресудите. Сепак, неговите одлуки имаат значителна етичка моќ.

Барањето мислење од МСП може да биде опасно за Белград ако судот одлучи дека Приштина законски прогласила независност, иако не добила поддршка во Советот за безбедност на ОН.

„Со оглед на тоа што бараме мислење на судот и веруваме во меѓународните институции, вклучително и МСП, ние ќе ја почитуваме секоја одлука што ќе ја донесат“, рече Јеремиќ, додавајќи дека би било неморално за Србија да не го почитува мислењето на судот, какво и да е тоа.

Јеремиќ, исто така, рече дека не очекува Запад да изврши голем притисок врз Белград за да се откаже од иницијативата, но дека тие сигурно ќе лобираат во рамките на ОН за отфрлање на српскиот предлог.

Сепак, врз Белград веќе се врши одреден притисок. Францускиот министер за надворешни работи, Бернард Кушнер, на крајот од јули рече дека потегот на Белград е „изненадување“, особено со оглед на аспирациите на Србија за членство во ЕУ. „Ако тој суд треба да прогласи дека [независноста на Косово] е незаконска, би било невообичаено за Србија да сака да се приклучи на една незаконитост. Тука има одредена контрадикторност“, рече Кушнер.