Еленовски: Македонија се докажа како „рамноправен партнер“

01/04/2008

Со учеството во мировните мисии во странство и со спроведувањето на потребните реформи дома, Македонија ја докажа својата посветеност на целите на НАТО, му рече министерот за одбрана, Лазар Еленовски, на дописникот на Southeast European Times Горан Трајков.

Од Горан Трајков за Southeast European Times во Скопје - 01/04/08

Maкедонскиот министер за одбрана, Лазар Еленовски. [Toмислав Георгиев]

Southeast European Times: Какви се шансите за членство на Македонија во НАТО и каква ќе биде улогата на Македонија кога ќе стане членка?

Министерот за одбрана Лазар Еленовски: Со постигнатите резултати во сите области од општествениот живот, особено во сегментот на реформите на армијата и учеството во мировните мисии, Република Македонија докажа дека е рамноправен партнер, кој може успешно да се носи со предизвиците на денешницата и да ги брани интересите на Алијансата. За нас, ова претставува придонес за цивилизацијата, за што нашата земја интензивно работи веќе 15 години.

Со спроведувањето на Охридскиот договор, напредокот во економијата, одбраната и другите сегменти, како и исполнувањето на задачите од Акциониот план за членство, ние покажавме брзо преземање на обврските и максимална посветеност на нашата земја на целите на НАТО. Затоа, по девет циклуси, ние можеме да кажеме дека Република Македонија ги исполни основните генерални критериуми за добивање покана за членство.

Покрај ова, како дел од регионот, особено со нашите партнери Албанија и Хрватска, ние покажавме дека работиме за промена, за која многу придонесовме. Пред десет години овој регион беше регион на уништување и крвопролевање, предрасуди и табуа. Денес ова е регион каде што сите луѓе имаат иста цел, а тоа е евроатланската интеграција.

Денес, Република Македонија, заедно со Албанија и Хрватска како дел од Јадранската повелба, се регионални промотери чија обврска е да продолжат да им помагаат на другите земји по нивниот пат, додека не биде финализиран целиот процес на интеграција, како крајна цел. Напредокот кој недвосмислено го истакнуваат нашите сојузници во Алијансата, и надвор од неа, главно го претставува нашиот придонес за светскиот мир и безбедност. Во тој поглед, јас зборувам за придонесот што нашата земја го дава во мировните операции. Република Македонија моментно учествува во четири мировни мисии, со свој најголем контингент во мисијата ИСАФ, која е операција предводена од НАТО во Авганистан.

Покажавме висок степен на учество -- околу 3 отсто од нашите копнени сили, бројка што претставува навистина голем процент за многу земји и во самата Алијанса. Но, ние веруваме дека тоа е наша обврска, како земја рамноправна со нашите останати партнери. Не зборуваме за некоја мала земја во големата Алијанса. Зборуваме за рамноправно преземање на обврските, заедно со останатите земји во Алијансата. Го правиме тоа сега како земја-кандидатка и ќе продолжиме да го правиме и како земја-членка.

SETimes: Дали ги исполни Македонија сите критериуми за членство во НАТО?

Земјите-членки на НАТО ќе го започнат состанокот во Букурешт в среда (2-ри април). [Getty Images]

Eленовски: Говориме за НАТО Алијансата која е заснована на одредени вредности. Тоа е организација каде што основен критериум се остварувањата на општеството и државата или, уште подобро, организација заснована на остварувањата. Во тој поглед, Македонија ги исполни основните критериуми. Ние сме свесни дека секоја трансформација и секоја реформа не претставува пат кој има свој крај: тоа е пат кој продолжува. Македонија е сосема свесна дека она што е направено досега е навистина значајно и дека тоа е огромен напредок кој го рефлектира исполнувањето на основните критериуми. Оттука, ние како земја продолжуваме да ги градиме нашите реформи и стратешкиот интерес како дел од широката демократска заедница.

SETimes: Дали е способна Македонија успешно да го избегне грчкото вето?

Еленовски: Прашањето на грчкото вето, за жал, се интензивираше и тоа во моментов кулминира. Како што кажавме и порано, имајќи го предвид тоа што НАТО Алијансата е заснована на вредности и остварувања, грчкото вето во врска со спорот околу името едноставно не е во духот на Алијансата и она што таа го претставува. Најголем дел од претставниците на другите земји-членки сметаат дека ова прашање е билатерално политичко прашање, и дека не му е местото во НАТО, туку во ОН, каде што е започнат процес на преговори од страна на посредникот на ОН, Метју Нимиц. Јас верувам дека грчкото вето е типичен инструмент на Студената војна, но не и на новото НАТО. Тоа, едноставно, не е решение. Се надевам дека не само Македонија, туку првенствено нашите сојузници и оние кои ја поддржуваат Алијансата и регионот, ќе успеат да најдат оптимистичко решение. Верувам дека решението што ќе се најде треба да биде такво што нема да ја загрози идната интеграција на регионот на сите три земји.

SETimes: Какво е влијанието на независноста на Косово на регионалната стабилност, особено во Македонија?

Еленовски: Како што знаете, Македонија официјално го прифати планот на Ахтисари. Ние сметавме дека тоа е добро решение и дека е, пред сé, демократско и визионерско решение за идната интеграција на регионот. Уште еднаш ќе нагласам дека конечната цел и интерес за нас е интеграцијата на целиот регион во НАТО Алијансата и ЕУ. Оттука, планот на Ахтисари беше прифатлив за нас. Сега, клучно за граѓаните и демократското општество во Косово е да влезат во фаза на забрзано спроведување на планот, со што ќе се докажат и ќе ја стекнат довербата и почитта на меѓународната заедница во градењето на модерно и демократско општество. Многу е важно да се продолжи со брзото спроведување токму од оние причини што и самите ги истакнувате во вашето прашање, а тоа е безбедноста на регионот. Ова е едно од двете прашања што и самата Алијанса ги истакна како приоритети во 2008 година -- финализирањето на косовското прашање и давањето три покани за земјите од Јадранската повелба. Како што можеме да видиме, досега немаше некои поголеми безбедносни ризици од прогласувањето на независноста. Од друга страна, треба да знаеме дека 16.000 војници на НАТО и КФОР се присутни во Косово, гарантирајќи ја безбедноста и стабилноста на земјата. Сега, многу е важно не само за другите земји, туку особено за Република Србија, да продолжи да оди по патот кон евроатланската интеграција, со оглед на тоа што сите земји и народи во регионот й припаѓаат на Европа и се Европјани. Тоа би било вистинското решение за конечната интеграција на регионот.