Србија и ЕУ потпишаа договор за помош од една милијарда евра

30/11/2007

Според договорот потпишан во четвртокот, Србија ќе добие една милијарда евра неповратна предпристапна помош од ЕУ во текот на следните пет години.

(Блиц - 30/11/07; Ројтерс, Бета, Б92, БИРН, српска влада - 29/11/07)

Српскиот вицепремиер Божидар Ѓелиќ (во средината, со српскиот претседател Борис Тадиќ (лево) и комесарот за проширување на ЕУ, Оли Рен) го парафираше Договорот за стабилизација и асоцијација во Брисел на 7-ми ноември. [Getty Images]

Србија ќе добие неповратна помош од ЕУ, во висина од една милијарда евра, во текот на следните пет години, со договорот потпишан во четвртокот (29-ти ноември) во Белград.

Средствата, кои ќе бидат ставени на располагање во рамките на Помошниот инструмент за предпристап (ИПА) на блокот од 27 нации, ќе ги помогнат реформските напори на Србија на нејзиниот пат кон европската интеграција.

Вицепремиерот Божидар Ѓелиќ и директорот на Европската комисија (ЕК) за Западен Балкан, Пјер Мирел, го потпишаа пред помалку од еден месец откако Србија го парафираше Договорот за стабилизација и асоцијација (ДСА) со ЕУ.

„Одиме кон Европа бидејќи тоа е нашата цел, но и затоа што тоа е патот за подобрување на нашиот систем и животите на нашите граѓани“, рече Ѓелиќ по церемонијата, истакнувајќи дека помошта предвидена во договорот е највисоката добиена досега.

Со поголем дел од парите, објасни тој, ќе се поддржат мерките за поттикнување на социјалниот и економскиот развој на Србија. Остатокот ќе биде искористен за градење на институции, јавната администрација, судските и полициските реформи, како и за иницијативите за регионална соработка.

Сумата „не е занемарлива“, Балканската мрежа на истражувачко новинарство (БИРН) ја цитираше изјавата на Мирел за новинарите. Тој истакна дека Србија „нема да мора да ги враќа парите“.

„Тоа покажува дека ЕУ сака да ја види Србија како своја членка, дека ние й помагаме и дека ќе й помагаме во следните години“, рече тој. Договорот од четвртокот, додаде тој, е третиот чекор што Србија го презеде кон градењето поблиски врски со ЕУ од парафирањето на ДСА на 7-ми ноември и потпишувањето на договорот за визни олеснувања.

Белград се надева дека ДСА ќе биде потпишан на почетокот од следната година и со тоа ќе биде завршен првиот голем чекор кон членството во блокот.

Но, ЕУ јасно стави до знаење дека е мала веројатноста тоа да се случи пред Белград да го уапси поранешниот воен командант на босанските Срби Ратко Младиќ, еден од преостанатите четворица обвинети кои сé уште ги бара Трибуналот на ОН во Хаг за воени злосторства.

„Целосната соработка со Меѓународниот кривичен трибунал за поранешна Југославија останува неопходен услов за потпишување на овој ДСА“, рече комесарот за проширување на ЕУ, Оли Рен, на 7-ми ноември.

По потпишувањето на договорот за помош на Третата национална конференција за намалување на сиромаштијата во четвртокот во Белград, Ѓелиќ истакна дека помошта не е политички условена, ниту, пак, е поврзана со идниот статус на Косово.

ИПА ги покрива кандидатите на ЕУ Хрватска, Македонија и Турција и потенцијалните кандидати Албанија, Босна и Херцеговина, Црна Гора и Србија, вклучително и Косово. Предпристапната помош што Унијата ја одвои за сите овие земји, за периодот 2007-2013 година, изнесува вкупно 11,5 милијарди евра.

Во текот на изминатите седум години, по соборувањето на режимот на Слободан Милошевиќ во октомври 2000 година, Србија доби повеќе од 5 милијарди евра помош и повластени кредити од членките на ЕУ, од кои некои се користат за програмите и реформите во социјалниот сектор.

Сиромаштијата и невработеноста се помеѓу главните социјални предизвици со кои Србија се соочува денес. Близу половина милион Срби сé уште живеат под апсолутната граница на сиромаштија, додека стапката на невработеност е помеѓи највисоките во Европа и изнесува 21,6 отсто, рече Ѓелиќ во четвртокот.