Политичките превирања се продлабочија откако романскиот премиер ги одложи изборите за ЕП

13/03/2007

Три месеци по пристапот во ЕУ, владејачката политичка коалиција е на работ на пропаста.

Од Ѓелу Трандафир за Southeast European Times во Букурешт – 13/07/03

Премиерот Калин Попеску Таричеану (лево) е во постојан судир со претседателот Трајан Башеску. [Getty Images]

И покрај силното противење на претседателот Трајан Башеску, премиерот од редовите на либералите, Калин Попеску Таричеану, ги одложи изборите за Европскиот парламент за втората половина од оваа година. „Несоодветната домашна политичка клима“ ќе ја попречи сериозната дебата за европските прашања во кампањата за избор на 35 романски пратеници, рече Таричеану, наведувајќи ги обидите на опозицијата за отповикување на претседателот, како и повикот на Башеску за измени на сегашниот систем на гласање.

Повеќето политички аналитичари велат дека вистинската причина е падот на политичката поддршка за либералите и опозициските партии, како што покажаа неодамнешните анкети на јавното мислење. Вклучени во политичка битка со претседателот, овие партии не можеа да се подготват за првичниот датум на изборите за ЕП на 13-ти мај. Веројатниот пораз би можел да има сериозни политички последици како за Таричеану, така и за водачот на опозициската Социјалдемократска партија (ПСД), Мирчеа Џоана.

ПСД го поздрави одложувањето како „рационална одлука“, додека ултранационалистичката Партија за поголема Романија го нарече „одговорен гест“. Но, демократите, коалициските партнери на Таричеану, се спротивставија на овој потег. Тие го обвинија Таричеану дека презема „унилатерална одлука во полза на ПСД“.

Министрите на Демократската партија, Василе Блага (за внатрешни работи) и Моника Маковеи (за правда), одбија да го одобрат итниот чекор на Таричеану. Од нив беше побарано или да го сменат својот став или да ја напуштат владата.

„Зад сцената се формира ново мнозинство“, рече Башеску, обвинувајќи ги либералите за „кршење на демократскиот принцип на откажување од мандатот кога веќе немате мнозинство“.

Владата на Таричеану го загуби своето кревко мнозинство во парламентот минатиот декември, но владејачките партии тогаш не повикаа на предвремени избори. Наместо тоа, се појави нова коалиција, која некои новинари ја нарекуваат „црн правоаголник“. Партијата за поголема Романија, Социјалдемократите и конзервативците велат дека се подготвени да ја поддржат владата на Таричеану ако тој ги избрка министрите на Башеску.

Од средината на јануари оваа хетерогена коалиција се обидува да го отповика претседателот Башеску и да обезбеди оставка на Маковеи. Но, таа има поддршка од комесарот за правда на ЕУ, Франко Фратини, и од народот. На крајот од февруари, околу 1.000 Романци му пркосеа на дождот и студот на антикорупцискиот митинг во Букурешт, покажувајќи солидарност со притиснатата министерка.

Според широкото мислење, Маковеи е главниот архитект на антикорупциското дејствување што го овозможи пристапот на Романија во ЕУ.

Додека поранешните политички сојузници се караат меѓусебно, а поранешните непријатели стануваат другари, романската политичка сцена врие. Само неколку недели по пристапот во ЕУ, расправиите во владата го оневозможуваат континуитетот во реформите и борбата против корупцијата. Сузан Кастнер, заменик-претседателката на германскиот Бундестаг, ја предупреди Романија дека ризикува активирање на заштитната клаузула на ЕУ за правда, ако Маковеи биде отпуштена.