Башеску ја засилува цивилната контрола на војската

24/10/2006

Поради расправиите на највисоко ниво кои доведоа до суспендирање на романскиот министер за одбрана и пензионирање на началникот на армијата, некои предупредуваат дека остварувањата на војската би можеле да бидат погодени ако не биде обновено раководството.

Од Гелу Трандафир за Southeast European Times во Букурешт – 24/10/06

Романскиот претседател Трајан Башеску вели дека нема да толерира мешање на армијата во политиката. [Getty Images]

Назначувајќи го новиот началник на Генераштабот минатиот месец, романскиот претседател Трајан Башеску вети дека ќе ја држи војската далеку од политиката. „Во ниеден момент нема да толерирам мешање на армијата во политиката“, рече тој на церемонијата на поставување на новиот началник на Генералштабот, вицеадмиралот Георге Марин.

Со несогласувањата помеѓу членовите на владејачката коалиција околу одбранбените институции, раководството на романската војска остро се подели.

Претходникот на Марин, генерал Еуген Бадалан, влезе во жестока политичка расправија со министерот за одбрана, Теодор Атанасиу, од Либералната партија, поради што претседателот предупреди за „судир помеѓу министерството и армијата“.

Бадалан се спротивстави на повиците на Атанасиу за повлекување од Ирак, додека Атанасиу побара смена на началникот на армијата поради тоа што за него се водеше истрага во врска со договор за снабдување на армијата. Самиот министер за одбрана, пак, беше испитуван за наводно мешање во политиката на военото разузнавање.

Во септември, претседателот го суспендираше Атанасиу и нареди пензионирање на Бадалан. Сепак, тој го пофали Бадалан за тоа што беше покрај него кога тој се спротивстави на неочекуваниот повик на Либералната партија за повлекување од Ирак. Некои политичари беа под импресија дека „партиски решенија можат да й бидат префрлени за извршување на армијата“, рече Башеску.

И покрај тоа што обвинителите на крајот одлучија да не поднесуваат обвиненија против Атанасиу, Башеску одби да ја повлече наредбата за суспендирање. Министерот сега бара правда во судовите, велејќи дека е казнет поради своите ставови за Ирак и поради тоа што ја нарушил „мрежата на интереси околу Министерството за одбрана“.

Опозициските социјалдемократи, пак, повикаа на назначување на нов министер за одбрана „кој ќе може да ги обнови мостовите помеѓу војската и цивилното раководство“, како што кажа поранешниот претседател на Комисијата за одбрана, Георге Мајор.

„По несреќната одлука за повлекување на војниците, донесена во штабот на една политичка партија, новиот министер треба да може да се интегрира себеси во нормалниот процес на донесување одлуки во врска со политиката на националната безбедност“, изјави Мајор за SETimes непосредно пред Башеску да го избере за шеф на Романската разузнавачка служба.

Јулијан Фота, директор на Колеџот за национална одбрана, вели дека вели дека нема криза во армијата. „Плановите за модернизација на армијата се долгорочен, мошне ригиден, дел од обврските кон НАТО. Тие не се ранливи спрема политичките промени или промените во воената команда. Се разбира, романската армија би сакала политичарите да го признаат нејзиниот голем придонес за пристапот во НАТО.“

Со повеќе од 1.000 војници во Авганистан, Ирак и Косово, „од суштинска важност е да се има хармонизиран цивилно-воен тим кој ќе го предводи Министерството за одбрана“, вели Фота. „Несигурно, површно политичко раководство може негативно да влијае на остварувањата на војската.“