Хрватите и Србите ги оставија настрана разликите за да му оддадат почит на Тесла

13/07/2006

По повод одбележувањето на 150 годишнината од раѓањето на Никола Тесла, Хрватска и Србија организираа заедничка комеморација за големиот научник -- етнички Србин роден во Хрватска

Од Кристина Цук во Загреб и Георги Митев-Шантек во Белград за Southeast European Times -- 13/07/06

Новоподигнатиот споменик на научникот Никола Тесла стои во неговото родно село Смиљан, 200 километри јужно од Загреб, додека илјадници луѓе се собираат да го видат новиот меморијален центар. [Getty Images]

УНЕСКО не можеше да биде повеќе во право кога ја прогласи 2006 година за Година на Никола Тесла. Низ целиот свет се одржаа настани во знак на сеќавање за неговите откритија.

Во април во Универзитетот Колумбија се одржа симпозиум. ОН ја спонзорираа јунската изложба во Грац, каде што Тесла студирал од 1875 до 1878 година. Истиот месец секое домаќинство во западна Австралија најде писмо за Никола Тесла со својата сметка за струја. Во поскоро време, на 9-ти јули, беше окриен меморијален центар „Никола Тесла“ на Нијагрините водопади, каде што научникот ја изгради својата прочуена хидроцентрала.

Адекватно на ова, и Хрватска и Србија организираа специјална прослава во родното село на Тесла, Смиљан. Стотици Срби и Хрвати ја оставија настрана својата историја и се собраа на исто место да му оддадат почит на овој голем човек. Прославата вклучи отворање на новоизградениот мултимедијален центар, кој им овозможува на посетителите да ја видат научната работа и патентите на Тесла.

Хрватскиот претседател Стипе Месиќ, премиерот Иво Санадер, српскиот претседател Борис Тадиќ и американскиот амбасадор во Хрватска, Роберт Бредке, беа помеѓу официјалните претставници кои присуствуваа на отворањето на центарот.

„Тој е наше заедничко наследство, Србин роден во Хрватска, кој не сакаше етнички конфликти“, рече Тадиќ. „Но, нашето минато не беше секогаш величенствено. Денес имаме заедничка одговорност да им понудиме на нашите граѓани нова визија.“

„Тесла претставува светилник чија светлина почна да свети пред 150 години во Смиљан и продолжува на свети и денес низ целиот свет, без граници и безвременски“, рече Месиќ.

На овој начин Хрватска и Србија заеднички му оддадоа почит на изумителот кој го одбележа векот на индустриската револуција и покажа дека генијалноста ги надминува верските и националните граници.

Исто така како дел од прославата, српската централна банка објави специјални монети и поштенски марки по овој повод, а белградскиот аеродром беше преименуван во чест на „човекот кој го измисли 20-тиот век“, како што некои велат.

Тесла (1856-1943) го открил принципот на ротирачко магнетно поле, индукцискиот мотор, безжичната комуникација, луминисцентното осветлување и над 700 други патенти. Тој е единствениот научник од Балканот чие име се користи како единица во меѓународниот мерен систем.

Кога Тесла зборувал со еден новинар пред повеќе од сто години и рекол дека во блиска иднина секој човек ќе има мала кутија која ќе му овозможи да комуницира со други луѓе, тој бил исмеан.

Денес, кога секој, од бизнисмен до средношколец, ја користи софистицираната технологија на мобилната телефонија, неговото предвидување се покажа точно.