Δυο άνδρες επισκευάζουν τη σκεπή κατεστραμμένου σπιτιού στο χωριό Μέμιτσι, ανατολικά της Τούζλα, στη Βοσνία και Ερζεγοβίνη (Β-Ε), στις 13 Απριλίου 1996. Πενήντα πέντε περίπου χώρες υποσχέθηκαν δωρεές ύψους $1,23 δις ως βοήθεια για την ανοικοδόμηση της Β-Ε. [AFP] Εργάτες ανοικοδόμησης στο Σεράγεβο. [Haris Memija] Πυροτεχνήματα στο Μόσταρ της Βοσνίας και Ερζεγοβίνης σηματοδοτούν, στις 23 Ιουλίου του 2004, τα εγκαίνια της ανοικοδομηθείσας «Στάρι Μοστ» ή Παλαιάς Γέφυρας του 16ου αιώνα, η οποία κατεστράφη από βοσνιοκροατικό πυροβολικό το 1993 κατά τη διάρκεια του πολέμου. [AFP] Οικοδόμοι στην μουσουλμανική περιοχή του Σεράγεβο. [Αρχείο] Οικοδομική εργασία σε εκκλησία. [Αρχείο] Ανοικοδομημένο κτίριο στο Σεράγεβο. [Haris Memija] Αναπαλαιωμένα θρησκευτικά κτίρια στο Σεράγεβο. [Haris Memija] Εργασίες αποκατάστασης σε παρεκκλήσι κηδειών στο Εβραϊκό Κοιμητήριο του Σεράγεβο τον Οκτώβριο του 2000. [Αρχείο]

10η Επέτειος των Συμφώνων Ντέιτον: Κοιτώντας Μπροστά

Σύμφωνα Ντέιτον: Μια ιστορική εκδήλωση

Το ιστορικό της Συμφωνίας Ντέιτον
Η συμφωνία, η οποία επετεύχθη με τη μεσολάβηση των ΗΠΑ στο Ντέιτον στις 21 Νοεμβρίου 1995 και υπεγράφη επίσημα στις 14 Δεκεμβρίου του ιδίου έτους, τερμάτισε την πλέον αιματηρή διαμάχη της ευρωπαϊκής ιστορίας μετά το 2ο παγκόσμιο πόλεμο και αποκατέστησε την ειρήνη στη Βοσνία και Ερζεγοβίνη.
Έγγραφα της Συμφωνίας
Η Συμφωνία του Ντέιτον, η οποία επετεύχθη μετά από διαπραγματεύσεις οι οποίες έλαβαν χώρα τον Νοέμβριο του 1995, και υπεγράφη ένα μήνα μετά, έθεσε τέλος στην τριετούς διαρκείας βίαιη, εθνοτική διαμάχη στη Βοσνία και Ερζεγοβίνη. Με τη συμφωνία δημιουργήθηκε ο σημερινός πολιτικός διαχωρισμός και η δομή διακυβέρνησης της χώρας και ανατέθηκε σε ένα ευρύ φάσμα διεθνών οργανισμών η παρακολούθηση, εποπτεία και εφαρμογή των στοιχείων της συμφωνίας.
Αναμνήσεις πρωταγωνιστών
Ο Ρίτσαρντ Χόλμπρουκ, πρέσβης των ΗΠΑ στα Ηνωμένα Έθνη, εκφωνεί με παραστατικό τρόπο το μήνυμα της ημέρας κατά την Πέμπτη Αναμνηστική Επέτειο της Ειρηνευτικής Συμφωνίας Ντέιτον, στις 17 Νοεμβρίου του 2000, στην αεροπορική βάση Ράιτ-Πάτερσον, στο Ντέιτον του Οχάιο.[AFP]
Συμμετέχοντες
Ο πρόεδρος της Σερβίας Σλόμπονταν Μιλόσεβιτς, ο πρόεδρος της Βοσνίας και Ερζεγοβίνης Αλία Ιζετμπέγκοβιτς (κέντρο) και ο πρόεδρος της Κροατίας Φράνιο Τούτζμαν (δεξιά) έθεσαν τη μονογραφή τους στην ειρηνευτική συμφωνία μεταξύ των χωρών τους, στις 21 Νοεμβρίου 1995 στην αεροπορική βάση Ράιτ-Πάτερσον, κοντά στο Ντέιτον του Οχάιο.[AFP]
Αξιοσημείωτα πρόσωπα για την εφαρμογή της συμφωνίας Ντέιτον
Ο Ύπατος Αρμοστής Βοσνίας και Ερζεγοβίνης (Β-Ε) Βόλφγκαγκ Πέτριτς καλεί συνέντευξη τύπου στις 24 Μαΐου του 2000 στο Ζούστους Λίψιους των Βρυξελλών μετά τη συνάντηση του βοσνιακού Συμβουλίου για την Εφαρμογή της Ειρήνης. [AFP]
Χάρτες: Πριν και μετά
Χάρτης της σημερινής Βοσνίας και Ερζεγοβίνης. Σύμφωνα με τη συμφωνία του Ντέιτον, η χώρα αποτελείται από δύο οντότητες – την Ομοσπονδία της Βοσνίας και Ερζεγοβίνης και τη Δημοκρατία της Σέρπσκα.[Αρχείο]

Δραστηριότητα IFOR\SFOR\EUFOR

10 χρόνια ειρηνευτικής κληρονομιάς
Τελετή στις 2 Δεκεμβρίου 2004 στο Σεράγεβο σηματοδοτεί την ιστορική απόσυρση της νατοϊκής Δύναμης Σταθερότητας (SFOR) από τη Βοσνία και Ερζεγοβίνη και την επακόλουθη ανάπτυξη της ευρωπαϊκής δύναμης EUFOR. [NATO]
ΝΑΤΟ και Επιτροπή Αμυντικής Μεταρρύθμισης: συνεταίροι στην πρόοδο
Το φθινόπωρο του 2005, τα νομοθετικά σώματα των δύο οντοτήτων της Βοσνίας και Ερζεγοβίνης (Β-Ε) ενέκριναν μια ιστορική συμφωνία την οποία κατήρτισε η Επιτροπή Αμυντικής Μεταρρύθμισης. Με τη συμφωνία καταργείται η υποχρεωτική στράτευση, δημιουργείται ένα ενιαίο Υπουργείο Άμυνας σε πολιτειακό επίπεδο και καθιερώνεται ένας επαγγελματικός στρατός προσαρμοσμένος στις ανάγκες της Β-Ε, στις ανάγκες ασφάλειας της περιοχής και τις προϋποθέσεις ένταξης στη διεθνή στρατιωτική κοινότητα. Η συμφωνία, που αποτελεί βήμα-κλειδί στην ενταξιακή πορεία της Β-Ε στις Ευρω-Ατλαντικές δομές, εκφράζει και τη δέσμευση του ΝΑΤΟ, εδώ και μια δεκαετία, για τη διασφάλιση ενός σταθερού μέλλοντος για τους πολίτες της Βοσνίας.

Αντιλήψεις για τη ζωή και δημόσιο, 10 χρόνια μετά

Παρά την ειρήνη που επέφερε η Ντέιτον, η πραγματικότητα παρουσιάζει δύσκολες προκλήσεις

Δέκα χρόνια μετά την υπογραφή των Ειρηνευτικών Συμφώνων Ντέιτον, στη Βοσνία εξακολουθούν να υπάρχουν πολλά ανεπίλυτα ζητήματα. Η συμφωνία Ντέιτον εξασφάλισε την ειρήνη και έχει ορίσει τις προϋποθέσεις για την αποκατάσταση της χώρας. Τα επόμενα 10 χρόνια θα αποδειχθούν ουσιωδέστατα για το μέλλον της Βοσνίας, ειδικά καθώς καταπιάνεται με τις συσχετιζόμενες προκλήσεις για οικονομική ανάκαμψη, συνταγματική μεταρρύθμιση και προσπάθειες για περαιτέρω ενσωμάτωση στην κυρίαρχη Ευρώπη, μέσω εντάσεων στο ΝΑΤΟ και την Ευρωπαϊκή Ένωση.
Δέκα χρόνια μετά το Ντέιτον, ο διχασμός παραμένει
Η Βοσνία και Ερζεγοβίνη έχει μια μοναδική πολιτική δομή που συνοδεύεται και από μοναδικά προβλήματα. Ας πάρουμε, για παράδειγμα, την περίπτωση της Φάτα Όρλοβιτς – μιας βόσνιας προσφύγου η οποία διεξάγει δικανικούς αγώνες στο δικαστήριο της βοσνιοσερβικής οντότητας για μια ορθόδοξη εκκλησία που υπάρχει στην πίσω αυλή του σπιτιού της.
Διαφέρουν οι απόψεις των κροατών της Β-Ε για το μέλλον
Πριν από τον πόλεμο στη Β-Ε, οι κροάτες αποτελούσαν την μικρότερη από τις τρεις πληθυσμιακές ομάδες της χώρας και πολλοί αισθάνονται ότι εξαπατήθηκαν από το σημερινό πολιτικό διαχωρισμό. Στην Ερζεγοβίνη, κάστρο παραδοσιακά σκληρής γραμμής, πολλοί καλούν για τη δημιουργία μιας τρίτης οντότητας. Άλλοι κροάτες διαφωνούν, ισχυριζόμενοι ότι η Β-Ε θα πρέπει να εγκαταλείψει την πολιτική του διαχωρισμού και να επιδιώξει ένα πολυεθνικό μέλλον.
Οι σέρβοι της Βοσνίας επιζητούν την διατήρηση της οντότητας, να βρουν τρόπο να ξεφύγουν από την οικονομική αθλιότητα
Η Δημοκρατία της Σέρπσκα, η βοσνιοσερβική οντότητα, αντιμετωπίζει ποσοστά ανεργίας 38 τοις εκατό και γενική δυσαρέσκεια. Αποθαρρυντική όπως είναι η κατάσταση, πολλοί αντιστέκονται στην αλλαγή του status quo ακόμη κι αν υποθάλπει τη βασική συμφωνία που προβλέπουν οι Συμφωνίες Ντέιτον.

Ο δρόμος προς τη σταθερότητα και την πρόοδο

Ο δρόμος προς τα μπρος


Στο δρόμο προς την Ευρώπη
Δέκα χρόνια μετά το Ντέιτον, η Βοσνία-Ερζεγοβίνη (Β-Ε) εγκαινίασε μεταρρυθμίσεις-κλειδιά οι οποίες προετοιμάζουν το δρόμο της μελλοντικής οικονομικής ανάπτυξης και βελτίωσης του βιοτικού επιπέδου. Ωστόσο, θέματα όπως η ανεργία και οι χωλαίνουσες επενδύσεις θα πρέπει να αντιμετωπιστούν ταχύτερα για να διασφαλιστεί ο ρυθμός ώθησης των μεταρρυθμίσεων, γράφει ο Λώρενς Ε. Μπάτλερ, Αναπληρωτής Ύπατος Αρμοστής της διεθνούς κοινότητας.

Πρόοδος στην επάνοδο προσφύγων και εκτοπισμένων


Ομοσπονδιακά και Κρατικά ιδρύματα της ΒΕ


ΒΕ και ICTY: ο κατάλογος «καταζητούμενων»

Καταζητούμενοι για εγκλήματα πολέμου
Ένας άνδρας στο Σεράγεβο κοιτάζει αμερικανικές αφίσες του σερβοβόσνιου ηγέτη Ράντοβαν Κάρατζιτς (δεξιά στην αφίσα) και του στρατιωτικού του διοικητή Ράτκο Μλιάντιτς, τους πλέον καταζητούμενους από το ποινικό δικαστήριο των Ηνωμένων Εθνών για εγκλήματα πολέμου, στις 20 Ιανουαρίου του 2002, με τις οποίες ανακοινώνεται η αμοιβή έως και $5 εκατ. για πληροφορίες που οδηγούν στη σύλληψή τους. [AFP]
Συνεργασία με το διεθνές ποινικό δικαστήριο (ICTY)
Βόσνιος αστυνομικός στέκεται φρουρός κατά την έναρξη, στις 9 Μαΐου του 2005, του πρώτου δικαστηρίου της Βοσνίας και Ερζεγοβίνης για την εκδίκαση εγκλημάτων πολέμου. Το γεγονός χαρακτηρίστηκε ορόσημο για τη δικαιοσύνη στην πρώην γιουγκοσλαβική δημοκρατία μετά τον πόλεμο του 1992-1995. Το δικαστήριο αναμένεται να ελαφρύνει το φόρτο εργασίας του Διεθνούς Ποινικού Δικαστηρίου της Χάγης για την πρώην Γιουγκοσλαβία αναλαμβάνοντας ένα μέρος των υποθέσεών του. Σύντομα αναμένεται να γίνει η διαβίβαση σε αυτό των πρώτων κατηγορητηρίων. [AFP]