Πολιτικό σύστημα

Η Βοσνία-Ερζεγοβίνη είναι ένα δημοκρατικό κράτος, το οποίοι λειτουργεί σύμφωνα με το γράμμα του νόμου και με ελεύθερες και δημοκρατικές εκλογές. (Η Γενική Συμφωνία Πλαίσιο για την Ειρήνη στη Βοσνία-Ερζεγοβίνη).

Η χώρα διαιρείται σε δύο διοικητικές οντότητες - τη Βόσνιακ (βοσνιακή μουσουλμανική) και την Ομοσπονδία της Βοσνίας-Ερζεγοβίνης όπου κυριαρχεί το κροατικό στοιχείο (η Ομοσπονδία) και τη σερβοβοσνιακή Δημοκρατία Σρπσκα όπου κυριαρχεί το σερβικό στοιχείο (ΔΣ). Το Μπρκο στη βορειοανατολική Βοσνία είναι μια αυτόνομη διοικητική μονάδα υπό την κυριαρχία της Βοσνίας-Ερζεγοβίνης. Δεν αποτελεί μέρος ούτε της Ομοσπονδίας ούτε της ΔΣ.

Επίπεδο κράτους

Ο πρόεδρος

Η Βοσνία-Ερζεγοβίνη έχει μια τριμελή προεδρία (βόσνιακ, κροατική, σερβική) η οποία εκλέγεται με άμεση λαϊκή ψήφο για μια τετραετή θητεία. Ο προεδρεύων της τριμερούς προεδρίας εναλλάσσεται κάθε οκτώ μήνες. Ο προεδρεύων είναι ο αρχηγός του κράτους. Οι αρμοδιότητες της προεδρίας είναι στον τομέα της εξωτερικής πολιτικής, του διορισμού πρεσβευτών, των διεθνών συνθηκών, του συντονισμού με διεθνείς και μη κυβερνητικές οργανώσεις, κτλ.

Πρόεδρος: Χάρις Σίλαζιτς (Βόσνιος). άλλα μέλη της τριμελούς εκ περιτρωπής (κάθε 8 μήνες) προεδρίας: Ζέλικο Κόμσιτς (Κροάτης); Νεμπόισα Ραντμάνοβιτς (Σέρβος)

Νομοθετική εξουσία

Η νομοθετική εξουσία της χώρας βρίσκεται στα χέρια μιας Κοινοβουλευτικής Συνέλευσης της Βοσνίας-Ερζεγοβίνης αποτελούμενη από δύο νομοθετικά σώματα, η οποία εδρεύει στο Σαράγιεβο. Κάθε βουλή έχει έναν πρόεδρο και δύο αντιπροέδρους (ένα Σέρβο, έναν Κροάτη και ένα Βόσνιακ).

Η Βουλή των Αντιπροσώπων [Predstavnicki dom] είναι ένα σώμα 42 μελών τα οποία εκλέγονται από κομματικές λίστες 2 πολυεδρικών εκλογικών περιφερειων (την Ομοσπονδία της Βοσνίας-Ερζεγοβίνης με 28 έδρες και τη Σερβική Δημοκρατία με 14 έδρες) για μια 2ετή θητεία.

Η Βουλή των Κοινοτήτων [Dom Naroda] έχει 15 μέλη (5 Σέρβοι, 5 Βόσνιακ και 5 Κροάτες) τα οποία εκλέγονται έμμεσα από τη Βουλή των Κοινοτήτων της Ομοσπονδίας και την Εθνική Συνέλευση της ΔΣ για μια 2ρετή θητεία.

Εκτελεστική εξουσία

Η δομή της κυβέρνησης της Βοσνίας-Ερζεγοβίνης σε PDF format.

Ένα Υπουργικό Συμβούλιο, το οποίο είναι επιφορτισμένο με την επίβλεψη της εξωτερικής, της οικονομικής και δημοσιονομικής πολιτικής, εκπροσωπεί την εθνική κυβέρνηση. Ο πρόεδρός του (ο οποίος λέγεται επίσης και πρωθυπουργός) διορίζεται από τον πρόεδρο και ο διορισμός του/της υπόκειται στην έγκριση της Βουλής των Αντιπροσώπων. Οι υπουργοί και οι υφυπουργοί τους διορίζονται από τον πρόεδρο του υπουργικού συμβουλίου, και πρέπει επίσης να εγκριθούν από τη Βουλή των Αντιπροσώπων. Σύμφωνα με το Σύνταγμα, δεν μπορούν να διοριστούν περισσότερα από δύο τρίτα του συνόλου των υπουργών από το τμήμα της Ομοσπονδίας. Κάθε υπουργός έχει δύο υφυπουργούς, οι οποίοι δεν μπορούν να προέρχονται από τον ίδιο συστατικό λαό από τον οποίο προέρχεται ο υπουργός. Ο πρόεδρος, οι υπουργοί και οι αναπληρωτές τους συγκροτούν το υπουργικό συμβούλιο, το οποίο περιλαμβάνει σήμερα 6 υπουργούς και 12 υφυπουργούς.

Επίπεδο οντοτήτων

Ο πρόεδρος

Κάθε οντότητα έχει έναν πρόεδρο και έναν αντιπρόεδρο, οι οποίοι είναι μέλη της εκτελεστικής εξουσίας.

Πρόεδρος της Ομοσπονδίας της Βοσνίας και Ερζεγοβίνης: Μποριάνα Κρίστο (από τις 22 Φεβρουαρίου του 2007)

*επισήμανση - ο πρόεδρος και ο αντιπρόεδρος εναλλάσσονται κάθε έξι μήνες

Πρόεδρος της Δημοκρατίας της Σρπσκα: Μίλαν Γιέλιτς (από τις 9 Νοεμβρίου του 2006)

Νομοθετική εξουσία

Το Ομοσπονδιακό Κοινοβούλιο είνα το νομοθετικό σώμα το οποίο αποτελείται από δύο τμήματα της Ομοσπονδίας της Βοσνίας-Ερζεγοβίνης. Κάθε βουλή έχει ένα πρόεδρο και έναν αντιπρόεδρο. Η Βουλή των Αντιπροσώπων έχει 140 μέλη, και η Βουλή των Κοινοτήτων έχει 80 μέλη, συμπεριλαμβανομένων 30 Κροατών, 30 Βόσνιακ, και 20 άλλων. Τα μέλη του Ομοσπονδιακού Κοινοβουλίου εκλέγονται για μια 2ετή θητεία.

Η Σερβική Εθνική Συνέλευση αποτελείται από ένα μοναδικό σώμα, 83 μελών, το οποίο εκλέγεται με λαϊκή ψήφο στη Σερβική Δημοκρατία με αναλογική εκπροσώπηση. Τα μέλη εκλέγονται για μια 2ετή θητεία.

Εκτελεστική εξουσία

Η ηγεσία της κυβέρνησης της Ομοσπονδίας Βοσνίας και Ερζεγοβίνης αποτελείται από τον πρωθυπουργό και τον αναπληρωτή του, 12 υπουργούς και τους αναπληρωτές τους καθώς και δύο υπουργούς άνευ χαρτοφυλακίου.

Πρωθυπουργός (ΟΒ&Ε): Μουσταφά Μουγιεζίνοβιτς

Η ηγεσία της κυβέρνησης της Δημοκρατίας της Σέρπσκα αποτελείται από τον πρωθυπουργό, τους τέσσερις αναπληρωτές του και 17 υπουργούς.

Πρωθυπουργός (ΔΣ): Μίλοραντ Ντόντικ

Δικαστική εξουσία

Το Συνταγματικό Δικαστήριο αποτελείται από εννέα μέλη: τέσσερα επιλέγονται από τη Βουλή των Αντιπροσώπων της Κροατοβοσνιακής Ομοσπονδίας, δύο μέλη από την Εθνική Συνέλευση της Δημοκρατίας Σρπσκα, και τρία μη βοσνιακά μέλη επιλέγονται από τον πρόεδρο του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων.

Ένα νέο πολιτικό δικαστήριο, το οποίο συστήθηκε το Νοέμβριο του 1999, είναι αρμόδιο για υποθέσεις που σχετίζονται με τη νομοθεσία σε επίπεδο κράτους και έχει εφετική δικαιοδοσία για διαδικασίες που κινούν οι οντότητες.

Κάθε οντότητα έχει ένα Ανώτατο Δικαστήριο και έναν αριθμό κατώτερων δικαστηρίων. Η Ομοσπονδία έχει καντονικά καθώς και έναν αριθμό δημοτικών δικαστηρίων, και η Δημοκρατία Σρπσκα έχει πέντε τοπικά δικαστήρια.

Διεθνής διοίκηση

Tο Γραφείο του Υπάτου Εκπροσώπου (ΓΥΕ) επιβλέπει την εφαρμογή των πολιτικών διαστάσεων της Συμφωνίας του Ντέιτον. Το ΓΥΕ έχει ευρεία εξουσία να παρεμβαίνει και μπορεί, παραδείγματος χάρη, να απομακρύνει πολιτικούς από το αξίωμα εάν δεν είναι σε θέση να εκπληρώσουν τους όρους των συμφώνων του Ντέιτον. Ο ύπατος εκπρόσωπος διορίζεται από τη Διευθύνουσα Επιτροπή του Συμβουλίου Εφαρμογής της Ειρήνης (ΡΙC) και εγκρίνεται από το Συμβούλιο Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών.

Στην αποστολή του ΟΑΣΕ στη Βοσνία-Ερζεγοβίνη ανατέθηκε το Δεκέμβριο του 1995 η προώθηση των δημοκρατικών αξιών, η παρακολούθηση και η προώθηση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, η διοργάνωση και η επίβλεψη εκλογών και η εφαρμογή ελέγχου των όπλων και μέτρων για την οικοδόμηση της εμπιστοσύνης.

Ρυθμιστικός Φορέας Επικοινωνιών - (ΡΦΕ) Ένας ανεξάρτητος τοπικός οργανισμός, του οποίου οι διευθυντές διορίζονται από το ΓΥΕ. Αρμοδιότητες: η ρύθμιση των επικοινωνιών μέσω της διανομής αδειών για την τηλεόραση, το ραδιόφωνο, την κινητή τηλεφωνία, κτλ.

Η Διεθνής Αστυνομική Δύναμη του ΟΗΕ (UNIPTF) δεν φέρει όπλα και είναι υπεύθυνη για την επίβλεψη της τοπικής αστυνομίας.