Μιχάι Γκίμπου

Υπηρεσιακός Πρόεδρος Μολδαβίας

(RFE/RL -- 28/07/09 - 28/09/10; EurActiv - 06/09/10, 11/09/09; BBC; Official Website of the Moldova Presidency)

Μόλις δύο εβδομάδες μετά την εκλογή του ως προέδρου της βουλής, ο αρχηγός του Φιλελεύθερου Κόμματος (ΦΚ) Μιχάι Γκίμπου διορίστηκε και υπηρεσιακός πρόεδρος της Μολδαβίας, στις 11 Σεπτεμβρίου 2009, διαδεχόμενος τον Βλαντιμίρ Βορονίν, ο οποίος παραιτήθηκε την ως άνω ημερομηνία μετά από 8-ετή θητεία ως πρόεδρος λόγω της ήττας του Κομμουνιστικού Κόμματος (ΚΚ) στις πρόωρες γενικές εκλογές της 29ης Ιουλίου.

Ο Γκίμπου γεννήθηκε στις 19 Νοεμβρίου 1951 στο χωριό Κολονίτα, το οποίο βρίσκεται ανατολικά του Τσισινάου, και απεφοίτησε από τη Νομική Σχολή του Κρατικού Πανεπιστημίου της Μολδαβίας το 1978.

Μέχρι το 1990, κατείχε διάφορες θέσεις, μεταξύ δε αυτών και ως διευθυντής του νομικού τμήματος διαφόρων κρατικών επιχειρήσεων στο Τσισινάου και ως δικαστής του περιφερειακού δικαστηρίου της πρωτεύουσας.

Παράλληλα, υπήρξε ιδρυτικό μέλος και προεδρεύων της εκτελεστικής επιτροπής ενός δημοκρατικού κινήματος, του αποκαλούμενου Λαϊκού Μετώπου της Μολδαβίας, το 1988.

Ο Γκίμπου διετέλεσε μέλος του κοινοβουλίου από το 1990 έως το 1998 και μέλος της κοινοβουλευτικής αποστολής στην Κοινοβουλευτική Συνέλευση του Οργανισμού Οικονομικής Συνεργασίας Μαύρης Θάλασσας, από το 1993 έως το 1994. Κατά τη διάρκεια της δεύτερής του θητείας, διετέλεσε μέλος της μολδαβικής κοινοβουλευτικής αποστολής στην Κοινοβουλευτική Συνέλευση του Συμβουλίου της Ευρώπης.

Το 1993, ο Γκίμπου ήταν ένα από τα τέσσερα ιδρυτικά μέλη του Συνεδρίου των Διανοουμένων καθώς και αναπληρωτής πρόεδρος και εκτελεστικός γραμματέας αυτού.

Συνέβαλε στη διαδικασία σύστασης του ΦΚ, του οποίου είναι και αρχηγός από το 1998.

Το 2007, ο Γκίμπου εξελέγη στο δημοτικό συμβούλιο του Τσισινάου και υπήρξε πρόεδρος αυτού μέχρι το 2008.

Το κυβερνών Κομμουνιστικό Κόμμα κέρδισε τις κοινοβουλευτικές εκλογές της 5ης Απριλίου 2009 με την υποστήριξη της επαρχιακής ψήφου. Οι κομμουνιστές του Βορονίν έλαβαν σχεδόν το 50% της ψήφου, που τους έδωσε 60 από τις 101 έδρες στο εθνικό κοινοβούλιο. Τις λοιπές έδρες τις μοιράστηκαν τρεις άλλοι συνδυασμοί – το ΦΚ του Γκίμπου, το Φιλελεύθερο Δημοκρατικό Κόμμα (ΦΔΚ) και το κόμμα της Μολδαβικής Μας Συμμαχίας (ΜΜΣ) – το οποίο υπερέβη κι αυτό το κατώτερο όριο του 4% που απαιτείται για την είσοδο στο κοινοβούλιο. Τις εκλογές αμαύρωσαν κατηγορίες διαφθοράς οι οποίες απετέλεσαν το έναυσμα βίαιων αστικών διαδηλώσεων από ηλικιακά νέους ψηφοφόρους οι οποίοι αμφισβητούσαν το αποτέλεσμα των εκλογών.

Τελικά, οι κομμουνιστές δεν κατάφεραν να εξασφαλίσουν τις 61 ψήφους που απαιτούντο στο κοινοβούλιο για την εκλογή της υποψηφίας τους Ζινάιντα Γκρεκεάνου στη θέση του προέδρου, ως διαδόχου του Βορονίν, στον οποίο δεν επετράπη να θέσει υποψηφιότητα για τρίτη διαδοχικά θητεία.

Ως αποτέλεσμα αυτού, επήλθε διάλυση της βουλής τον Ιούνιο και στις 29 Ιουλίου 2009 διεξήχθησαν πρόωρες εκλογές, στις οποίες το Κομμουνιστικό Κόμμα έλαβε μόλις 48 κοινοβουλευτικές έδρες. Τα τέσσερα κόμματα της αντιπολίτευσης, τα οποία έλαβαν τις υπόλοιπες 53 έδρες – το ΦΔΚ, το ΦΚ, το Δημοκρατικό Κόμμα (ΔΚ) και το κόμμα της Μολδαβικής Μας Συμμαχίας – συμφώνησαν τον Αύγουστο να σχηματίσουν μη κομμουνιστικό κυβερνητικό συνασπισμό υπό την επωνυμία Συμμαχία για την Ευρωπαϊκή Ολοκλήρωση (ΣΕΟ).

Ο Γκίμπου, ο οποίος συχνά χαρακτηρίστηκε ως ένα από τα "ηγετικά φώτα" του φιλοευρωπαϊκού συνασπισμού , εξελέγη πρόεδρος της βουλής στις 28 Αυγούστου 2009, οπότε και ανακοίνωσε την απόφαση της ΣΕΟ να αναθέσει τον προεδρικό θώκο στο ΔΚ και τον πρωθυπουργικό θώκο στο ΦΔΚ.

Στις αρχές του Σεπτέμβρη του ιδίου έτους, ο Γκίμπου απέρριψε φήμες ότι θα προωθούσε την ένωση Μολδαβίας-Ρουμανίας, παρά την πεποίθησή του ότι οι δύο χώρες θα πρέπει να αποτελέσουν μία χώρα. Δήλωσε δε ότι θα επικεντρωνόταν κυρίως στις προσπάθειες που απέβλεπαν στο να φέρουν τη Μολδαβία πιο κοντά στην ΕΕ και στο να πείσει τη Ρωσία να αποσύρει τις δυνάμεις της από την επιδιώκουσα την απόσχισή της από τη χώρα περιοχή της Τρανσντιέστερ.

Σύμφωνα με το σύνταγμα της Μολδαβίας, ο Γκίμπου ανέλαβε τα καθήκοντα του Βορονίν μετά την παραίτηση του δευτέρου στις 11 Σεπτεμβρίου 2009. Σύμφωνα με το νόμο, μέχρι την εκλογή του νέου προέδρου, το αξίωμα ανατίθεται στον πρόεδρο της βουλής.

Όμως, ο υποψήφιος της ΣΕΟ για το αξίωμα, ο αρχηγός του ΔΚ Μάριαν Λούπου είχε μόνο την υποστήριξη των 53 κοινοβουλευτικών μελών του κυβερνώντος συνασπισμού κατά τους δύο πρώτους γύρους, που διεξήχθησαν τον Νοέμβριο και Δεκέμβριο του 2009. Οι κομμουνιστές μποϊκοτάρισαν και τους δύο γύρους.

Στην προσπάθεια να τερματιστεί το πολιτικό αδιέξοδο, ο τετραμελής φιλοευρωπαϊκός συνασπισμός ζήτησε τη διεξαγωγή δημοψηφίσματος στις 5 Σεπτεμβρίου 2010 για το εάν ο πρόεδρος της Μολδαβίας θα πρέπει να εκλέγεται δια της λαϊκής ψήφου ή από το κοινοβούλιο. Η πρόταση δεν καρποφόρησε λόγω χαμηλής προσέλευσης στις κάλπες.

Στα τέλη του Σεπτέμβρη, ο Γκίμπου διέλυσε το κοινοβούλιο, εξαγγέλλοντας πρόωρες κοινοβουλευτικές εκλογές για τις 28 Νοεμβρίου 2010.

Ο Γκίμπου μιλά Ρωσικά και Ρουμανικά και είναι παντρεμένος.