19/05/2012
Μετά από επτά έτη διαπραγμάτευσης, το Μαυροβούνιο έγινε μέλος ενός παγκόσμιου οργανισμού ο οποίος αναμένεται να συμβάλλει στην άμεση και ταχεία εκκίνηση της οικονομίας. Αυτό όμως θα χρειαστεί κάποια προσπάθεια.
Του Νεντιέλικο Ρούντοβιτς για τους Southeast European Times στην Ποντγκόριτσα -- 19/05/12
![]() Ο οίνος είναι από τις βασικές εξαγωγές του Μαυροβουνίου, όμως, λένε οι αναλυτές, η ένταξη στον ΠΟΕ θα πρέπει να ανοίξει το δρόμο και για πολλά άλλα προιόντα και τομείς. [Reuters] |
Η μικρή μεσογειακή χώρα, που ανεξαρτοποιήθηκε το 2006, έγινε και επίσημα δεκτή στους κόλπους του Παγκόσμιου Οργανισμού Εμπορίου (ΠΟΕ) στα τέλη του περασμένου μήνα, προσχωρώντας σε έναν οργανισμό με επιρροή ο οποίος έχει περισσότερα από 150 μέλη, που αντιπροσωπεύουν το 97% του παγκόσμιου εμπορίου.
Η ένταξη σημαίνει ότι οι επιχειρήσεις του Μαυροβουνίου θα έχουν πρόσβαση στις αγορές κάθε άλλης χώρας-μέλους του ΠΟΕ, υπό τους ίδιους όρους όπως και όλα τα άλλα μέλη του οργανισμού. Επιπλέον, στέλνει κι ένα θετικότατο μήνυμα στους ξένους επενδυτές που αναζητούν ένα σταθερό και προβλέψιμο οικονομικό σύστημα.
"Η προσχώρηση στο παγκόσμιο σύστημα εμπορίου σημαίνει μεγάλα δυνητικά οφέλη για τις επιχειρήσεις που είναι σε θέση να συμμετάσχουν στο διεθνές εμπόριο, σε μια ανταγωνιστική αγορά", δήλωσε στους SETimes η Λιλιάνα Φιλίποβιτς, αντιπρόεδρος του εμπορικού επιμελητηρίου του Μαυροβουνίου.
"Προσέτι, αποτελεί και ένα νέο ισχυρό κίνητρο για την πορεία ένταξης στην ΕΕ και την ανάπτυξη του εμπορίου στην περιοχή. Η ένταξη στον ΠΟΕ αποτελεί εγγύηση για ασφάλεια, προβλεψιμότητα, νέες θέσεις εργασίας... Δίνει στους καταναλωτές περισσότερες επιλογές και χαμηλότερες τιμές", πρόσθεσε.
Από την άλλη πλευρά, το Μαυροβούνιο θα χρειαστεί να μειώσει κάποιους δασμούς και να καταργήσει άλλους, πράγμα που εγείρει ένα βασικό ερώτημα: είναι οι επιχειρήσεις του Μαυροβουνίου σε θέση να ανταγωνιστούν πανίσχυρες ξένες επιχειρήσεις οι οποίες προσφέρουν χαμηλότερες τιμές για τα ίδια ή παρόμοια προϊόντα; Οι ειδικοί προειδοποιούν ότι η οικονομία του Μαυροβουνίου θα χρειαστεί να αναβαθμίσει τα πρότυπα ποιότητας για να μπορέσει να επιβιώσει σε μια ελεύθερη, παγκόσμια αγορά.
Ο Ντράγκαν Λάγιοβιτς, καθηγητής οικονομίας στο πανεπιστήμιο της Ποντγκόριτσα, πιστεύει ότι το μεγαλύτερο πλεονέκτημα από την ένταξη στον ΠΟΕ είναι η μείωση του κόστους των εξαγωγών, που επιτρέπει στις μικρές χώρες να γίνουν πιο ανταγωνιστικές: "Θα πρέπει να περιμένουμε μια αύξηση στις εξαγωγές και την οικονομική ανάπτυξη του Μαυροβουνίου", είπε στους SETimes.
"Τα μέλη του ΠΟΕ δεν μπορούν να προστατέψουν την εγχώρια βιομηχανία από τα φθηνότερα προϊόντα που παράγονται σε ξένες χώρες. Ωστόσο, τα μέλη είναι πολύ σημαντικό να αναβαθμίσουν την ανταγωνιστικότητα των εγχώριων επιχειρήσεων, να αντιληφθούν τις δυνατότητες από τη μεταφορά γνώσης, ικανοτήτων και τεχνογνωσίας και να ενθαρρύνουν τη συνεχή κατάρτιση του εργατικού δυναμικού, την ανταγωνιστικότητα και τη σταθερότητα", πρόσθεσε ο Λάγιοβιτς.
Οι εμπειρίες από την περιοχή δείχνουν ότι η ένταξη στον ΠΟΕ δεν απείλησε την εγχώρια παραγωγή. Πρώτη εντάχθηκε η Σλοβενία, ακολούθησαν το 2000 η Αλβανία και η Κροατία και η ΠΓΔΜ το 2003. Η Σερβία και η Βοσνία και Ερζεγοβίνη (Β-Ε) βρίσκονται στα τελικά στάδια των διαπραγματεύσεων.
Σύμφωνα με κάποιες αναλύσεις, οι εμπορικές συναλλαγές διεξάγονται κυρίως ανάμεσα σε χώρες της περιοχής οι οποίες βρίσκονται στο ίδιο επίπεδο οικονομικής ανάπτυξης. Στην Κροατία, την ΠΓΔΜ, την Αλβανία, για παράδειγμα, υπάρχει ο φόβος ότι οι εγχώριες αγορές θα κατακλυσθούν από τα καλύτερης ποιότητας και χαμηλότερου κόστους αγαθά της ΕΕ και των ισχυρότερων μελών του ΠΟΕ.
Από το 2006, οι χώρες της ΝΑ Ευρώπης συγκρότησαν επισήμως την ενιαία αγορά ελεύθερου εμπορίου της κεντρικής Ευρώπης (CEFTA), η οποία λειτουργεί -- όχι όμως τέλεια -- λόγω των διαφόρων εμποδίων που έθεσαν τα μέλη για την προστασία της εγχώριας παραγωγής. Με την ένταξη στον ΠΟΕ, θα πρέπει να εξαλειφθεί κάθε εμπόδιο.
"Η περαιτέρω απελευθέρωση σημαίνει ότι υπάρχει ανάγκη για ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας των εγχώριων επιχειρήσεων ώστε να μπορέσουν να ανταπεξέλθουν στις πιέσεις του ανταγωνισμού, παράλληλα με την ανάγκη ενίσχυσης των προσεγγίσεων μάρκετινγκ, για να καταστήσουν αποτελεσματικότερα τα προϊόντα τους και να βρουν εγχώριους και ξένες καταναλωτές", είπε η Φιλίποβιτς.
Το περασμένο έτος, το Μαυροβούνιο πραγματοποίησε εξαγωγές σε 68 συνολικά χώρες, αλλά οι εξαγωγές, κατά κύριο λόγο, εστιάζονταν σε δέκα χώρες. Οι μεγαλύτεροι εμπορικοί του εταίροι είναι η Σερβία, η Ουγγαρία και η Κροατία. Το Μαυροβούνιο έκανε εισαγωγές από 176 χώρες, κι εδώ όμως οι εισαγωγές προέρχονταν κυρίως από δέκα χώρες. Η Σερβία είναι κι εδώ ο σημαντικότερος εταίρος.
Το τεράστιο έλλειμμα του Μαυροβουνίου στις εμπορικές συναλλαγές οφείλεται στο γεγονός ότι οι εξαγωγές καλύπτουν μόνο το 25% περίπου των εισαγωγών. Η χώρα εξάγει κυρίως αλουμίνιο και οίνο και εισάγει καύσιμα και τρόφιμα. Ένα σημαντικό μέρος των εγχώριων εσόδων προέρχεται από τον τουρισμό, λόγω της μοναδικής γεωγραφικής θέσης η οποία παρέχει εύκολη πρόσβαση προς τη θάλασσα και τα βουνά.
Οι ειδικοί τονίζουν με έμφαση ότι το Μαυροβούνιο χρειάζεται να κάνει αναδιάρθρωση της οικονομίας του και να ενισχύσει τον τομέα της μεταποίησης για να είναι σε θέση να εξάγει, πράγμα που είναι και το κύριο πλεονέκτημα από την ένταξη στον ΠΟΕ. Η εκπρόσωπος του υπουργείου οικονομίας Ντραζένκα Μπεσίροβιτς αναφέρει ότι ο τομέας παροχής υπηρεσιών μπορεί να αποτελέσει έναν μοχλό οικονομικής ανάπτυξης, δεδομένου ότι ο τομέας αυτός σήμερα αντιστοιχεί στα 2/3 του παγκόσμιου ΑΕΠ.
"Η ανάπτυξη του τομέα παροχής υπηρεσιών είναι σημαντικός παράγοντας όχι μόνο από την οπτική γωνία του διεθνούς εμπορίου, αλλά και ως δείκτης οικονομικής ανάπτυξης. Η αποτελεσματικότητα του τομέα παροχής υπηρεσιών απεικονίζει και την αποτελεσματικότητα των άλλων τομέων της οικονομίας", είπε η Μπεσίροβιτς στους SETimes.
Πρόσθεσε δε ότι η ένταξη στον ΠΟΕ δείχνει ότι το Μαυροβούνιο δεν αποτελεί μόνο προορισμό σαφώς καθορισμένων εμπορικών κανόνων, αλλά και έναν ελκυστικό τόπο για τους επενδυτές που αναζητούν ευκολότερη πρόσβαση σε άλλες αγορές της περιοχής.
"Οι προσδοκίες είναι ότι η ένταξη... θα στείλει ένα θετικό μήνυμα στους ξένους επενδυτές που θα έλθουν σε μια χώρα η οποία τηρεί τους διεθνώς αποδεκτούς εμπορικούς κανόνες. Παράλληλα, το Μαυροβούνιο πιθανόν να ενισχύσει την οικονομική συνεργασία όχι μόνο με τις όμορες χώρες αλλά και με άλλες χώρες-μέλη του ΠΟΕ", προβλέπει η Μπεσίροβιτς.
Καλωσορίζουμε τα σχόλιά σας για τα άρθρα των SETimes.
Ελπίζουμε ότι θα χρησιμοποιήσετε το φόρουμ αυτό για να αλληλεπιδράσετε με άλλους αναγνώστες της Νοτιοανατολικής Ευρώπης. Για να καταστήσουμε την εμπειρία αυτή ενδιαφέρουσα, σας ζητάμε να ακολουθήσετε τους κανόνες που επισημαίνονται στην πολιτική σχολίων. Υποβάλλοντας σχόλια, συμφωνείτε στους κανόνες αυτούς. Αν και ο δικτυακός τόπος SETimes.com ενθαρρύνει τη συζήτηση όλων των θεμάτων, συμπεριλαμβανομένων των ευαίσθητων, τα σχόλια που δημοσιεύονται αποτελούν αποκλειστικά τις απόψεις όσων τα καταχωρούν. Ο δικτυακός τόπος SETimes.com δεν είναι απαραίτητο ότι επιδοκιμάζει ή συμφωνεί με τις ιδέες, θέσεις ή απόψεις που εκφράζονται στα σχόλια αυτά. Οι SETimes.com καλωσορίζουν τις εποικοδομητικές συζητήσεις ωστόσο αποθαρρύνουν τη χρήση υλικού που έχει αντιγραφεί και επικολληθεί από άλλες πηγές, μη συνοδευόμενους συνδέσμους και συνθήματα μιας γραμμής. Το φόρουμ διαθέτει διαχειριστή. Σχόλια που κρίνονται υβριστικά, προσβλητικά ή ότι περιλαμβάνουν βωμολοχίες ενδέχεται να μη δημοσιευθούν.
Πολιτική Σχολίων των SETimes