20/04/2012
Οι Βούλγαροι θα απολαύσουν συνολικά αυτό το έτος έξι τετραήμερα διακοπών, στο πλαίσιο της πρακτικής της χώρας να ενσωματώνει αργίες με Σαββατοκύριακα. Παρόμοια σενάρια υπάρχουν και σε άλλες χώρες της περιοχής.
Της Σβέτλα Ντιμίτροβα για τους Southeast European Times στη Σόφια -- 20/04/12
![]() Βούλγαροι απολαμβάνουν το ζεστό ανοιξιάτικο καιρό και τις συνεχείς διακοπές στους πρόποδες του όρους Βιτόσα, στα περίχωρα της Σόφιας. [Reuters] |
Η ενσωμάτωση των επίσημων διακοπών ή των αργιών, όταν πέφτουν σε εργάσιμη μέρα, με τα Σαββατοκύριακα αποτελεί συνηθισμένο φαινόμενο σε πολλές χώρες, ωστόσο η πρακτική αυτή δεν τηρείται αυστηρά από κάποιες ιδιωτικές επιχειρήσεις στη Νοτιοανατολική Ευρώπη, δημιουργώντας ανισότητες ανάμεσα σε κάποιους εργαζομένους του ιδιωτικού και του δημοσίου τομέα.
Αυτό το έτος, οι Βούλγαροι έχουν τη σπάνια ευκαιρία για άλλες χώρες να επωφεληθούν από συνολικά έξι τετραήμερα διακοπών -- δυο τον Απρίλιο, ένα το Μάη και ένα το Σεπτέμβρη, και τα άλλα δυο τα Χριστούγεννα και την Πρωτοχρονιά, αντίστοιχα.
Ούτε δυο βδομάδες μετά τις διακοπές για το Ορθόδοξο Πάσχα -- από τις 13 Απριλίου (Μεγάλη Παρασκευή) μέχρι τις 16 Απριλίου (Δευτέρα του Πάσχα) αυτό το έτος -- ο κόσμος στη Βουλγαρία, τη χώρα με τη χαμηλότερη παραγωγικότητα εντός της ΕΕ, θα εορτάσουν την Εργατική Πρωτομαγιά. Καθώς πέφτει Τρίτη, η κυβέρνηση έχει αποφασίσει πως η 30η Απριλίου (Δευτέρα) θα είναι μη εργάσιμη μέρα, η οποία θα μεταφερθεί το Σάββατο (21 Απριλίου).
Αν και η πρακτική του να προσθέτεις αργίες γύρω από το Σαββατοκύριακο ενδέχεται να είναι ευεργετική για τον τουριστικό τομέα, για παράδειγμα, έχει αρνητικό αντίκτυπο στη γενική οικονομία, όπως δημοσίευσε στις 10 Απριλίου ο μεγαλύτερο ιδιωτικός τηλεοπτικό σταθμός της Βουλγαρίας, bTV. Επικαλούμενος ανάλυση του Κέντρου για τη Μελέτη της Δημοκρατίας (CSD), δυναμικό εμπειρογνωμόνων στη Σόφια, ανέφερε τη βιομηχανία, τις τράπεζες και συγκεκριμένα εμπορικά τμήματα ως τους "μεγαλύτερους χαμένους" από τα δυο παρατεταμένα Σαββατοκύριακα του Απριλίου. Ειδικοί του CSD εκτιμούν πως οι ζημίες για τη Βουλγαρική οικονομία ως αποτέλεσμα μόνο αυτού του μήνα θα ανέλθουν συνολικά σε περίπου 100 εκατ. ευρώ.
"Επιχειρήσεις που έχουν προθεσμίες για την εκτέλεση συμβάσεων και παραγγελιών θα ζημιωθούν αρκετά εάν δεν καταφέρουν να εκπληρώσουν τις συμβάσεις τους εγκαίρως και αναγκαστούν να πληρώσουν ρήτρες", ανέφερε στο bTV ο Τσβετάν Σιμεόνοφ του Βουλγαρικού Εμπορικού και Βιομηχανικού Επιμελητηρίου. "Όσοι χάσουν πελάτες ή μια αγορά λόγω των γιορτών" θα πληγούν ακόμα χειρότερα.
Βάσει του νόμου, οι εργοδότες πρέπει να πληρώσουν στους υπαλλήλους υπερωρίες εάν τους ζητήσουν να εργαστούν σε μία αργία, το οποίο είναι οικονομικά ανέφικτο για πολλές επιχειρήσεις σε μία περίοδο κρίσης. Ωστόσο, όσοι φοβούνται μη χάσουν πελάτες προτιμούν να παραμείνουν ανοικτοί.
"Ο τζίρος είναι πεσμένος", δήλωσε στους SETimes τη Δευτέρα του Πάσχα η Ροσίτσα Κούρτεβα η οποία, μαζί με την αδελφή της, έχει ανθοπωλείο σε έναν συνήθως πολυσύχναστο δρόμο της Σόφιας, καθώς πολλοί από τους κατοίκους της πρωτεύουσας δεν είχαν επιστρέψει ακόμα από τις τετραήμερες διακοπές τους.
Πιο κάτω στο δρόμο, η Τσβετελίνα Ιβάνοβα, υπάλληλος σε κατάστημα συσκευασμένων αγαθών, όπως τσάι, καφέ και μπισκότα, είναι εξίσου λυπημένη.
"Η Σόφια είναι άδεια, έτσι δεν υπάρχουν πελάτες", δήλωσε στους SETimes, όταν ερωτήθηκε εάν είχε αρκετή δουλειά στις διακοπές. "Είναι άσχημα. Πολύ άσχημα".
Για να αποτραπεί η κυκλοφοριακή συμφόρηση κατά την τελευταία ημέρα των διακοπών, οι Αρχές αποφάσισαν να απαγορεύσουν τη διέλευση φορτηγών σε αυτοκινητοδρόμους τη Δευτέρα του Πάσχα, καθιστώντας πιο δύσκολη τη δουλειά των μεταφορέων.
"Έχω κουραστεί από το κλείσιμο των δρόμων τα τελευταία χρόνια. Εάν είναι να αποτελέσουμε λαϊκίστικη χώρα, τότε πρέπει να μας το πει [η κυβέρνηση]", ανέφερε στους SETimes ο Κράσιμιρ Λάλοβ, αντιπρόεδρος της Εθνικής Ένωσης Βούλγαρων Χερσαίων Μεταφορέων. "Κοιτάξτε όλες τις φυσιολογικές χώρες -- δεν υπάρχει ενσωμάτωση γιορτών σε αυτές. Γι' αυτό ο κόσμος έχει χρήματα να αγοράζει πράγματα".
Ωστόσο η ενσωμάτωση ή η γεφύρωση γιορτών με Σαββατοκύριακα αποτελεί κοινή πρακτική στις Ρουμανικές κρατικές επιχειρήσεις, ή στην κρατική διοίκηση όπου η προσωπική παρουσία δεν αποτελεί κριτήριο. Ωστόσο, τα εμπορικά κέντρα, για παράδειγμα, είναι ανοικτά τη δεύτερη μέρα μίας αργίας.
"Κατά την άποψή μου, έχουμε πάρα πολλές ελεύθερες ημέρες, ειδικά εάν είναι στη μέση της εβδομάδας. Η παραγωγικότητά σου παρεμποδίζεται, κάποιες επιχειρήσεις λειτουργούν, κάποιες άλλες όχι", ανέφερε στους SETimes ο Αλεξάντρου Μαϊνέτσι, ιδιοκτήτης της Promo Marketing, παραγωγός διαφημιστικών υλικών. "Πληρωμένες διακοπές διάρκειας 21 ημερών σημαίνει σχεδόν ένα μήνα. Υπάρχουν επιχειρήσεις οι οποίες κλείνουν για ένα μήνα. Εάν μία από αυτές τις επιχειρήσεις αποτελεί το μοναδικό προμηθευτή σου, ένας μήνας διακοπών μπορεί να δημιουργήσει τεράστια προβλήματα με την τροφοδοσία υλικών παραγωγής".
Το 2006, η πΓΔΜ εγκατέλειψε την πρακτική "γεφύρωσης" μίας αργίας που έπεφτε για παράδειγμα Τρίτη με το προηγούμενο Σαββατοκύριακο. Στο πλαίσιο του τρέχοντος μοντέλου, το οποίο χρησιμοποιείται και στο Κοσσυφοπέδιο και στη Σερβία, όταν μια κρατική γιορτή πέφτει Κυριακή, τότε η επόμενη μέρα (Δευτέρα) δεν είναι εργάσιμη. Σε άλλες χώρες στην περιοχή, η πολιτική αυτή ακολουθείται από κρατικές επιχειρήσεις, την κρατική διοίκηση και τις τράπεζες, ωστόσο όχι από τις ιδιωτικές επιχειρήσεις.
Συνεπώς, τα μανάβικα, για παράδειγμα, είναι συνεχώς ανοικτά σχεδόν σε κάθε αργία, αν και τη μισή μέρα. Ωστόσο οι ιδιωτικές επιχειρήσεις, οι οποίες δεν μπορούν να πληρώσουν στους εργαζομένους επίδομα εορτών, όπως προβλέπει ο νόμος, προτιμούν να τους δώσουν άδεια.
Στη Σερβία, το ζήτημα των παρατεταμένων διακοπών έχει προκαλέσει συχνά συζητήσεις για το αν η οικονομία ζημιώνεται λόγω των πρόσθετων μη εργάσιμων ημερών. Πρόσφατα, η Σερβική Ένωση Εργαζομένων υπολόγισε πως μία μη εργάσιμη μέρα κοστίζει στη χώρα περίπου 12 εκατ. ευρώ.
Ο οικονομολόγος και σύμβουλος επενδύσεων Μίλαν Κοβάτσεβιτς πιστεύει πως δεν είναι όλα "μαύρο και άσπρο", υποστηρίζοντας πως υπάρχουν χώρες πιο ανεπτυγμένες οικονομικά από τη Σερβία οι οποίες έχουν περισσότερες αργίες.
"Οι λιγότερες εορτές θα βελτιώσουν την απόδοση των ιδιωτικών επιχειρήσεων, καθώς θα μπορούν να εκμεταλλευτούν τις ικανότητές τους καλύτερα, με όσο το δυνατόν λιγότερο κόστος. Ωστόσο, δεν θα πρέπει να ξεχνάμε το δικαίωμα των εργαζομένων στον ελεύθερο χρόνο και στον εορτασμό", ανέφερε ο Κοβάτσεβιτς στους SETimes. "Σε ό,τι αφορά στη δημόσια διοίκηση, πιστεύω πως έχουμε γενικά υπερβολική και πως πρέπει να κάνουμε οικονομία ζητώντας μόνο από όσους χρειάζεται να εργαστούν να το πράξουν, ώστε να μην πληρώνουν πρόσθετα έξοδα".
Ο πωλητής Μάρκο Προντάνοβιτς, 47 ετών, πιστεύει πως τα δικαιώματα των εργαζομένων απειλούνται σε μεγάλο βαθμό στη Σερβία και πως θα ήταν αδιανόητο να αποστερήσουν από τους εργαζομένους το δικαίωμα να γιορτάζουν.
"Καθ' όλη τη διάρκεια του έτους εργαζόμαστε για λίγα χρήματα και δεν γνωρίζουμε αν θα απολυθούμε την επόμενη μέρα. Εάν δεν μας επιτρέψουν να γιορτάζουμε τις αργίες, τότε θα έχουμε πραγματική δουλεία", ανέφερε ο Προντάνοβιτς στους SETimes. "Το κράτος και οι εργοδότες πρέπει να βρουν καλύτερο τρόπο για να αυξήσουν την παραγωγή και να εξοικονομήσουν χρήματα, χωρίς να ξεθεώνουν τους εργαζομένους".
Το Κοσσυφοπέδιο έχει 12 επίσημες αργίες και οκτώ αναμνηστικές ημέρες. Η εφημερίδα Bota Sot του Κοσσυφοπεδίου δημοσίευσε το Νοέμβρη του προηγούμενου έτους πως αν συνυπολογίσει κάποιος τα Σαββατοκύριακα του έτους και τις επίσημες εορτές, τότε ο κόσμος στο Κοσσυφοπέδιο έχει πάνω από 110 ημέρες άδειας από τις 365 του έτους, που σημαίνει το 30% περίπου του έτους.
Ο Ράμανταν Ιλάζι, συνιδρυτής του Κινήματος "Fol" (Αντιστάσου) του Κοσσυφοπεδίου, αναφέρει στους SETimes πως το να έχεις πάρα πολλές δημόσιες εορτές αποτελεί μηδαμινό πρόβλημα.
"Δεν είναι αυτός ο λόγος που έχουμε μια δημόσια διοίκηση και ένα σύστημα τα οποία χαρακτηρίζονται από χρόνια αμέλεια και έλλειψη επαγγελματισμού", δήλωσε.
Η πρακτική της ενσωμάτωσης εορτών διαφέρει ελάχιστα στην Αλβανία. Σύμφωνα με το Εργατικό Δίκαιο της χώρας, εάν μία από τις εθνικές εορτές πέσει Σάββατο ή Κυριακή, η αργία αναβάλλεται μέχρι την επόμενη εργάσιμη μέρα. Σε περίπτωση δυο συνεχόμενων εθνικών εορτών, όπως η Ημέρα Σημαίας και Ανεξαρτησίας στις 28 Νοεμβρίου και η Ημέρα Απελευθέρωσης στις 29 Νοεμβρίου, πέσουν Σάββατο και Κυριακή, τότε η ακόλουθη Δευτέρα και Τρίτη θα είναι αργίες. Το σχέδιο αυτό ακολουθεί μόνο ο ιδιωτικός τομέας, ωστόσο πολλές μικρομεσαίες επιχειρήσεις δεν πληρώνουν υπερωρίες στους εργαζομένους τους, όπως προβλέπει ο νόμος.
Τα πράγματα άλλαξαν για τους εργαζόμενους στο δημόσιο τομέα με την υιοθέτηση τροποποιήσεων στο νόμο για τις εθνικές εορτές το Φεβρουάριο του 2010, όταν καταργήθηκε η διάταξη που επέτρεπε αναβολή μίας αργίας που πέφτει Σαββατοκύριακο μέχρι την πρώτη εργάσιμη.
Στο άρθρο αυτό συνέβαλαν οι ανταποκριτές των SETimes Λίντα Καραντάκου στην Πρίστινα, Γιονίλντα Κότσι στα Τίρανα, Μαρίνα Στογιανόβσκα στα Σκόπια, Γκάμπριελ Πετρέσκου στο Βουκουρέστι και Μπογιάνα Μιλοβάνοβιτς στο Βελιγράδι.
Καλωσορίζουμε τα σχόλιά σας για τα άρθρα των SETimes.
Ελπίζουμε ότι θα χρησιμοποιήσετε το φόρουμ αυτό για να αλληλεπιδράσετε με άλλους αναγνώστες της Νοτιοανατολικής Ευρώπης. Για να καταστήσουμε την εμπειρία αυτή ενδιαφέρουσα, σας ζητάμε να ακολουθήσετε τους κανόνες που επισημαίνονται στην πολιτική σχολίων. Υποβάλλοντας σχόλια, συμφωνείτε στους κανόνες αυτούς. Αν και ο δικτυακός τόπος SETimes.com ενθαρρύνει τη συζήτηση όλων των θεμάτων, συμπεριλαμβανομένων των ευαίσθητων, τα σχόλια που δημοσιεύονται αποτελούν αποκλειστικά τις απόψεις όσων τα καταχωρούν. Ο δικτυακός τόπος SETimes.com δεν είναι απαραίτητο ότι επιδοκιμάζει ή συμφωνεί με τις ιδέες, θέσεις ή απόψεις που εκφράζονται στα σχόλια αυτά. Οι SETimes.com καλωσορίζουν τις εποικοδομητικές συζητήσεις ωστόσο αποθαρρύνουν τη χρήση υλικού που έχει αντιγραφεί και επικολληθεί από άλλες πηγές, μη συνοδευόμενους συνδέσμους και συνθήματα μιας γραμμής. Το φόρουμ διαθέτει διαχειριστή. Σχόλια που κρίνονται υβριστικά, προσβλητικά ή ότι περιλαμβάνουν βωμολοχίες ενδέχεται να μη δημοσιευθούν.
Πολιτική Σχολίων των SETimes