Μολδαβοί θα ψηφίσουν σε κρίσιμο δημοψήφισμα

02/09/2010

Θα τερματίσει την πολιτική κρίση της Μολδαβίας ο τρόπος εκλογής προέδρου;

Του Πολ Τσιοτσοΐου για τους Southeast European Times στο Βουκουρέστι -- 02/09/10

Εάν εγκριθεί το δημοψήφισμα της Κυριακής (5 Σεπτεμβρίου), οι Μολδαβοί θα εκλέγουν τον πρόεδρό τους με λαϊκή ψηφοφορία. [Getty Images]

Περίπου τρία εκατομμύρια Μολδαβοί αναμένεται να μεταβούν σε εκλογικά τμήματα την Κυριακή (5 Σεπτεμβρίου) για να ψηφίσουν σε δημοψήφισμα που θεωρείται από πολλούς καίριο για την πολιτική σταθερότητα της χώρας. Μέσω της ψηφοφορίας, οι Μολδαβοί θα εκφράσουν την άποψή τους για την πρόταση του κυβερνώντος συνασπισμού περί τροποποίησης του συντάγματος για τις προεδρικές εκλογές.

Η πρωτοβουλία έλαβε χώρα όταν το κοινοβούλιο απέτυχε δύο φορές να εκλέξει νέο αρχηγό κράτους, μετά από νομοθετικές εκλογές στις 29 Ιουλίου, 2009.

Μετά από εκείνες τις εκλογές, τέσσερα φιλοευρωπαϊκά κόμματα -- το Δημοκρατικό Κομμα, το Φιλελεύθερο Κόμμα, το Φιλελεύθερο-Δημοκρατικό Κόμμα και η Συμμαχία Η Μολδαβία Μας -- ίδρυσαν την κυβερνητική Συμμαχία για Ευρωπαϊκή Ένταξη (ΑΙΕ) με μικρή πλειοψηφία 53 εκ των 101 εδρών του κοινοβουλίου. Όλες οι προηγούμενες εκλογές από την ανεξαρτησία είχαν κερδιθεί από το Μολδαβικό Κομμουνιστικό Κόμμα.

Αν και μπορεί να σχηματίσει κυβέρνηση, η συμμαχία στερείται επτά ψήφους για να εξασφαλίσει ότι ο υποψήφιό της, ο αρχηγός του Δημοκρατικού Κόμματος Μάριαν Λούπου, θα εκλεγεί πρόεδρος. Με τους κομμουνιστές ομόφωνους στην αντιπολίτευση, η χώρα έχει εισέλθει σε πολιτικό αδιέξοδο.

Για να τερματίσει το πολιτικό αδιέξοδο η ΑΙΕ αποφάσισε τον Ιούνιο να εξαγγείλει δημοψήφισμα για να τροποποιήσει το σύνταγμα, ώστε να εκλέγεται ο πρόεδρος μέσω λαϊκής ψηφοφορίας -- πρόταση η οποία επικυρώθηκε από το Συνταγματικό Δικαστήριο.

"Δεν πρόκειται να επιτρέψω να υπάρξει χάος στη χώρα", ανέφερε ο Πρόεδρος του Κοινοβουλίου και προσωρινός Πρόεδρος Μιχάι Γκιμπού. Υποστηρίζει ότι η κρίση θα τερματιστεί μόλις εκλεγεί νέος αρχηγός κράτους.

Εάν εγκριθεί την Κυριακή, η χώρα θα διενεργήσει προεδρικές εκλογές το Νοέμβρη.

Δημοσκοπήσεις δείχνουν ότι πάνω από 75% των ψηφοφόρων στηρίζει την πρόταση του συνασπισμού. Αλλά ακόμα και αν εγκριθεί, ο υποψήφιος πρόεδρος θα πρέπει να αντιμετωπίσει διάφορες διαφωνούσες φωνές εντός του κυβερνώντος συνασπισμού.

Ο Πρωθυπουργός Βλαντ Φιλάτ, αρχηγός των Φιλελεύθερων Δημοκρατικών, παραδέχεται ότι εξετάζει σοβαρά το ενδεχόμενο να θέσει υποψηφιότητα, καθώς οι δημοσκοπήσεις έδειξαν ότι το κόμμα του απολαμβάνει το υψηλότερο ποσοστό εμπιστοσύνης από το λαό.

Σε πρόσφατη συνέντευξη σε μολδαβικό δικτυακό τόπο ειδήσεων, ο αρχηγός του κόμματος Συμμαχίας της Μολδαβίας Μας, Σεραφίμ Ουρετσεάν, ανέφερε ότι ο εσωτερικός αγώνας για εξουσία αυξάνει το ενδεχόμενο να επιστρέψουν οι κομμουνιστές στην εξουσία. Πολλοί αναλυτές συμφωνούν.

"Η διχόνια στην ΑΙΕ, η οποία έχει ενταθεί μετά το διάταγμα του προσωρινού Προέδρου Γκιμπού για θέσπιση της ημέρας σοβιετικής κατοχής, ενδέχεται να ωφελήσει τους κομμουνιστές. Επωφελούμενη την έλλειψη συναίνεσης εντός του κυβερνώντος συνασπισμού, η Μόσχα, η οποία στηρίζει τους κομμουνιστές, ενδέχεται να στηρίξει τον Μάριαν Λούπου, ο οποίος έφυγε από το Κομμουνιστικό Κόμμα πριν από περίπου ένα έτος", ανέφερε η συντάκτρια άρθρων εξωτερικής πολιτικής του Mediafax, Ιουλία Ενάτσε, στους SETimes.

"Αυτό μπορεί να οδηγήσει σε μια νέα κυβέρνηση, μέσω αναδιάρθρωσης των κοινοβουλευτικών συμμαχιών", ανέφερε.

Το σενάριο είναι ακόμα πιο αληθοφανές καθώς ο αρχηγός των κομμουνιστών Βλαντιμίρ Βορονίν, ο οποίος κατείχε το προεδρικό αξίωμα δύο φορές, δεν μπορεί να επιδιώξει τρίτη θητεία. Το κόμμα του αναζητά απεγνωσμένα έναν ισχυρό υποψήφιο για τις εκλογές του Νοεμβρίου.

Ανεξάρτητα από τα πολιτικά παιχνίδια, η Ενάτσε συμφωνεί ότι το δημοψήφισμα είναι κρίσιμο για την πολιτική ωριμότητα της πρώην Σοβιετικής δημοκρατίας.

"Όποιος γίνει πρόεδρος θα έχει περισσότερη νομιμότητα και πολιτική ανεξαρτησία από έναν αρχηγό κράτους που θα εκλεγεί από το κοινοβούλιο. Ταυτόχρονα, ο δια-θεσμικός μηχανισμός ελέγχου, κοινοβούλιο-προεδρία, θα εδραιωθεί".