Ο Γκάνιτς της Β-Ε παραμένει υπό Βρετανική προφυλάκιση

10/03/2010

Το πρώην μέλος της προεδρίας της Β-Ε, Εγιούπ Γκάνιτς, αναμένει ακροαματική διαδικασία για χρηματική εγγύηση, μετά τη σύλληψή του την 1η Μαρτίου στον Αερολιμένα Χίθροου του Λονδίνου.

Του Γιουσούφ Ραμαντάνοβιτς για τους Southeast European Times στο Σεράγεβο -- 10/03/10

Βόσνιοι βετεράνοι πολέμου διαδηλώνουν έξω από τη Βρετανική Πρεσβεία στο Σεράγεβο στις 5 Μαρτίου, ενάντια στη σύλληψη του Βόσνιου μέλους της προεδρίας, εν καιρώ πολέμου, Εγιούπ Γκάνιτς. [Getty Images]

Ο Εγιούπ Γκάνιτς, ανώτερο μέλος του βοσνιακού Μουσουλμανικού Κόμματος Δημοκρατικής Δράσης, της Βοσνίας και Ερζεγοβίνης (Β-Ε), θα παραμείνει υπό Βρετανική προφυλάκιση τουλάχιστον μέχρι την Πέμπτη (11 Μαρτίου), οπότε και αναμένεται να λάβει χώρα ακροαματική διαδικασία για χρηματική εγγύηση, στο Ανώτερο Δικαστήριο του Λονδίνου. Κατά τη συγκεκριμένη συνεδρίαση θα αποφασιστεί εάν θα εκδοθεί στη Σερβία, η οποία έχει εκδώσει ένταλμα σύλληψής για εγκλήματα πολέμου.

Ο 64χρονος, πρώην μέλος της προεδρίας της Β-Ε, συνελήφθη την 1η Μαρτίου στον Αερολιμένα Χίθροου του Λονδίνου.

Η Σερβία υποστηρίζει ότι το Μάη του 1992, ο Γκάνιτς διέταξε στρατεύματά του να ανοίξουν πυρ εναντίον φάλαγγας στρατευμάτων του πρώην Γιουγκοσλαβικού Εθνικού Στρατού (JNA), καθώς οπισθοχωρούσαν από το Σεράγεβο, προς το σερβικό προπύργιο Λουκαβίτσα. Το συμβάν είχε ως αποτέλεσμα το θάνατο 40 στρατιωτών του JNA.

Αν και έχει περάσει το μεγαλύτερο μέρος της πολιτικής καριέρας του στη Β-Ε, ο Γκάνιτς γεννήθηκε στη Νόβι Παζάρ, στην περιοχή Σανιάκ της Σερβίας. Συνεπώς, οι Σερβικές Αρχές υποστηρίζουν ότι συνελήφθη ως Σέρβος υπήκοος. Η οικογένεια του Γκάνιτς υποστηρίζει ότι κατέχει πλέον διαβατήριο της Β-Ε. Αμφότερες οι χώρες επιδιώκουν την έκδοσή του.

Η είδηση για τη σύλληψή του προκάλεσε σάλο στους πολιτικούς κύκλους αλλά και στον κόσμο, ιδιαίτερα για τους Βόσνιους στην Ομοσπονδία της Βοσνίας και Ερζεγοβίνης, μια από τις δύο οντότητες της χώρας.

Η κίνηση της Σερβίας αποδοκιμάστηκε από πολιτικούς στο Σεράγεβο ως ένδειξη κακής προαίρεσης, επιδεινώνοντας τη θέσπιση διμερών σχέσεων.

Σε συνέντευξη στην εβδομαδιαία εφημερίδα BH Dani, το βοσνιακό μέλος της τριμερούς προεδρίας της χώρας, Χάρις Σίλαζιτς, δήλωσε ότι "αιφνιδιάστηκε αμήχανα" από τη σύλληψη.

Το ένταλμα για τον Γκάνιτς, δήλωσε ο Σίλαζιτς, δεν είναι η πρώτη επιθετική κίνηση της Σερβίας προς τη χώρα του. Δύο φορές πρόσφατα, ανέφερε, η Σερβία έχει απορρίψει πρεσβευτές που έχουν διοριστεί από τη Β-Ε, ενώ δέχθηκε μόνο έναν έπειτα από "πολύ ισχυρή πολιτική παρέμβαση από την Τουρκία".

Ο Ζέλικο Κόμσιτς, άλλο μέλος της προεδρίας της Β-Ε, δήλωσε ότι η υπόθεση θυμίζει αυτή του Ίλια Γιούρισιτς. Πρώην στρατιωτικός, ο Γιόυρισιτς συνελήφθη στον Αερολιμένα Βελιγραδίου το Μάη του 2007 στο πλαίσιο διεθνούς εντάλματος και από τότε κρατείται στη Σερβία. Κατηγορείται για επεισόδιο κατά τη διάρκεια του πολέμου με φάλαγγα του JNA στη βόρεια πόλη Τούζλα, κατά το οποίο πάνω από 50 στρατιώτες σκοτώθηκαν και άλλοι 50 τραυματίστηκαν.

Ο Πρωθυπουργός της Δημοκρατίας Σέρπσκα Μίλοραντ Ντόντικ ανέφερε στην εφημερίδα Vecernje Novosti του Βελιγραδίου ότι το Γκάνιτς "θα θεωρηθεί υπεύθυνος για τα εγκλήματα εναντίον Σέρβων, τα οποία διέπραξε στον περασμένο πόλεμο στη Β-Ε".

Η Σόνια Μπισέρκο, πρόεδρος της Επιτροπής Ελσίνκι για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα στη Σερβία, ανέφερε ότι η σύλληψη θεωρήθηκε προμελετημένη κίνηση από μεριάς Σερβίας για "μείωση της ευθύνης της, μέσω ισχυρισμών ότι ο πόλεμος στη Βοσνία ξεκίνησε από Βόσνιους", επιχειρώντας ταυτόχρονα να ποινικοποιήσουν πρώην Βόσνιους επικεφαλής εν καιρώ πολέμου, όπως ο Γκάνιτς.

Πέραν των επίσημων αντιδράσεων, 3.000 κάτοικοι του Σεράγεβο -- μεταξύ των οποίων και μεγάλος αριθμός βετεράνων πολέμου και φοιτητών -- διαδήλωσαν στις 5 Μαρτίου μπροστά από τις βρετανικές και σερβικές πρεσβείες στην πρωτεύουσα. Το πλήθος πραγματοποίησε πορεία στην κεντρική λεωφόρο της πόλης, η οποία φέρει το όνομα του πρώην Κομμουνιστή δικτάτορα Τίτο, σε ένδειξη αλληλεγγύης προς τον Γκάνιτς.