Παραμένουν ερωτήματα για τη Ρουμανική επανάσταση

24/11/2009

Έχουν περάσει δυο δεκαετίες από την ανατροπή του κομμουνισμού, ωστόσο συγκεκριμένα γεγονότα εξακολουθούν να διερευνούνται ακόμα και τώρα.

Του Πολ Τσιοτσοΐου για τους Southeast European Times στο Βουκουρέστι -- 24/11/09

Νεαρός άνδρας κρατά αφίσα που έχει ζωγραφίσει με το χέρι, η οποία αποδοκιμάζει το Ρουμάνο δικτάτορα Νικολάε Τσαουσέσκου, το Δεκέμβριο του 1989. [Τομ Στόνταρτ/Getty Images]

Η Ρουμανία βίωσε την πιο αιματηρή μετάβαση από τον κομμουνισμό στη δημοκρατία στην Ανατολική Ευρώπη, σε διαδικασία η οποία εξακολουθεί να μη μπορεί να συνοψιστεί ευπρεπώς στα βιβλία ιστορίας.

Περισσότεροι από 1.500 θάνατοι καταγράφηκαν σε συγκρούσεις μεταξύ διαδηλωτών και Αρχών το Δεκέμβριο του 1989, επισπεύδοντας την πτώση του ολοκληρωτικού καθεστώτος του Νικολάε Τσαουσέσκου.

"Είναι λυπηρό που 20 χρόνια μετά τα γεγονότα αυτά, εξακολουθούμε να μη γνωρίζουμε τι συνέβη", δήλωσε ο Πρόεδρος Τράιαν Μπασέσκου την προηγούμενη βδομάδα, καλώντας για λεπτομερή διερεύνηση των ιστορικών γεγονότων.

Η Ρουμανική επανάσταση ξεκίνησε στην Τιμισοάρα, τη δεύτερη μεγαλύτερη πόλη της Ρουμανίας, όπου χιλιάδες ενορίτες ξεκίνησαν διαμαρτυρία κατά της απόφασης των Αρχών να μεταφέρει με εξαναγκασμό τον ιερέα Λάσζλο Τόκες σε χωριό.

Ο Τόκες επέκρινε δημόσια το καθεστώς και το όνομά του αναφερόταν συχνά στον ξένο Τύπο. Το γεγονός αυτό παρακίνηση τη μυστική αστυνομία, Σεκιουριτάτε, να τον παρακολουθεί στενά.

Ωστόσο, η διαμαρτυρία των ενοριτών σύντομα προσέλκυσε χιλιάδες πολίτες, οι οποίοι γέμισαν την κεντρική πλατεία της Τιμισοάρα φωνάζοντας "Κάτω ο Τσαουσέσκου".

Καθώς ο αριθμός αυξανόταν, ο Ρουμανικός Στρατός έσπευσε να διαλύσει τις διαδηλώσεις.

Ο A.G., στρατευμένος, είχε μεταφερθεί αεροπορικώς στην Τιμισοάρα με αυστηρές εντολές να συγκεντρώσει πληροφορίες και να συναναστραφεί παθητικά με διαδηλωτές.

"Ο κόσμος ήταν τόσο ξέφρενος και εξοργισμένος όταν άνοιξε πυρ ο στρατός που μας αναγνώριζε από τα αθλητικά σώματά μας, το κοντό κούρεμα και την απορημένη ματιά μας, και μας κυνηγούσε στους δρόμους", ανέφερε στους SETimes.

Ο A.G. εξηγεί ότι οι εντολές για καταστολή των συγκεντρώσεων παρέμειναν σε ισχύ "μέχρι που αυτοκτόονησε ο υπουργός Άμυνας, Στρατηγός Βασίλε Μιλέα. Τότε άλλαξαν όλα. Ο στρατός κατέθεσε τα όπλα και άρχισε να συναδελφώνεται με τον κόσμο".

Σύντομα, οι διαδηλώσεις της Τιμισοάρα διαδόθηκαν σε Κλούι-Ναπότσα, Σιμπίου και Βουκουρέστι.

Ο Τσαουσέσκου εξήγγειλε δημόσια συγκέντρωση στις 22 Δεκεμβρίου του 1989, ωστόσο στράφηκε εναντίον του. Εκατοντάδες χιλιάδες πολίτες συγκεντρώθηκαν μπροστά από τα κεντρικά γραφεία του πρώην κομμουνιστικού κόμματος, πλέον γνωστή ως Πλατεία Επανάστασης. Ο Τσαουσέσκου επιχείρησε να διαφύγει ωστόσο συνελήφθη κοντά στην Ταργκοβίστε και εκτελέστηκε τα Χριστούγεννα έπειτα από συνοπτική δίκη.

Είκοσι χρόνια μετά, η Ρουμανία αποτελεί δημοκρατία και μέλος της ΕΕ και του ΝΑΤΟ. Ωστόσο, το ερώτημα για το αν η επανάσταση του 1989 ήταν πραξικόπημα ή λαϊκή εξέγερση που προκλήθηκε από μισό αιώνα καταπίεσης παραμένει αναπάντητο.

Πολλοί στη χώρα διερωτώνται γιατί η μετακομμουνιστική Ρουμανική ηγεσία απαρτίζεται από πολλούς πρώην κομμουνιστές αξιωματούχους, καθώς επίσης γιατί τα αρχεία της Σεκιουριτάτε δεν είναι πλήρως προσβάσιμα.

Ωστόσο, η χώρα εξακολουθεί να απομακρύνεται από την κομμουνιστική κληρονομιά της.