Πελάτες εξοργισμένοι με τις σερβικές τράπεζες, αναφαίνονται δικαστικές αγωγές

02/07/2009

Το κλίμα στον τραπεζικός τομέα της Σερβίας ανεβαίνει, βάζοντας τους τραπεζίτες σε κακοτοπιές.

Του Γκεόργκι Μίτεβ-Σάντεκ για τους Southeast European Times στο Βελιγράδι – 02/07/09

Τα πρόσφατα τραπεζικά δάνεια έρχονται με υψηλότερη τιμή από αυτό που ανέμεναν οι πελάτες. [Nίκολα Μπαρμπούτοφ/SETimes]

Οι Σέρβοι που συμπληρώνουν τις γραφειοκρατικές διατυπώσεις για δάνειο από εδώ και στο εξής θα χρησιμοποιούν πιθανότατα ένα μεγενθυντικό φακό για να διαβάσουν τα ψιλά γράμματα.

Τα πρόσφατα επιτοκία ανεβαίνουν σε καταβαλλόμενα δάνεια, λόγω των υψηλότερων διαφορών των τραπεζών, και παραβιάζουν τις καλές επιχειρηματικές πρακτικές, δήλωσε η Εθνική Τράπεζα της Σερβίας (NBS) στην ιστοσελίδα της την Τρίτη (30 Ιουνίου).

Οι τράπεζες αύξησαν τα επιτόκια εν μέσω οικονομικής κρίσης για να εξασφαλίσουν κέρδη παρά το χαμηλότερο κύκλο εργασιών, μια κίνηση που έχει αφήσει τους πελάτες να αισθάνονται εξαπατημένοι.

Είναι σύνηθες για τις τράπεζες να δικαιολογούν τα υψηλότερα επιτόκια λόγω της ρευστότητας του Διατραπεζικού Προσφερθέντος Ποσοστού Ευρώ (Euribor), το μέσο επιτόκιο στο οποίο οι τράπεζες δανείζουν τα χρήματα η μια στην άλλη στη χρηματαγορά ευρώ.

Εντούτοις, όταν το Euribor περιορίστηκε, οι σερβικές τράπεζες δεν προσάρμοσαν τα φουσκωμένα του ποσοστά.

Το NBS έλαβε σωρεία καταγγελιών τον Μάιο και Ιούνιο από τους πελάτες που αισθάνονται ότι δελεάστηκαν από τις τράπεζες που προσέφεραν σταθερό επιτόκιο στα δάνεια, μόνο για να δουν αυτά τα ποσοστά να ανεβαίνουν στα ύψη.

Σε μερικές περιπτώσεις, τα ποσοστά έχουν ανέβει από 0,5% σε 3%, ένας απότομος ρυθμός για μια χώρα της οποίας οι μηνιαίες αποδοχές είναι 300 ευρώ, και έναν δείκτη ανεργίας σχεδόν 16%. Η κεντρική τράπεζα και η Εθνική Τράπεζα της Σερβίας (NBS), έστειλαν επιστολή στις τράπεζες παροτρύνοντάς τες να επανεξετάσουν τις διατάξεις των συμβάσεων των δανείων τους.

" [Θα] αξιολογήσουμε τη νομιμότητα των γενικων θεσπίσεων των τραπεζών και [θα προετοιμάσουμε] μία διάταξη της τοπικής αυτοδιοίκησης για να ρυθμιστεί αυτό το ζήτημα σύμφωνα με την καλύτερη παγκόσμια πρακτική", δήλωσε το γραφείο του Διοικητή της Κεντρικής Τράπεζας Ράντοβαν Τζέλασιτς.

"Το NBS θεωρεί ότι οι τράπεζες πρέπει να εξετάσουν την αύξηση των επιτοκίων σε χορηγημένα δάνεια, ειδικά σε εκείνα που δόθηκαν μετά τις 30 Σεπτεμβρίου, και να κάνουν τις απαραίτητες προσαρμογές ή να βρουν κοινή λύση με τους πελάτες τους".

Το NBS δήλωσε πως μερικές συγκεκριμένες τράπεζες αύξησαν αδίκως τα ποσοστά -- Alpha Bank, Eurobank EFG και Piraeus, ProCredit Bank, Raiffeisenbank, Erste Bank και Hipo Group Alpe Adria και την τοπική Univerzal.

"Οι τράπεζες, παραξεθάρρεψαν δίνοντας μακροπρόθεσμα δάνεια βασισμένα σε βραχυπρόθεσμες καταθέσεις και δάνεια, και τώρα αυτές [προσπαθούν] να καλυφθούν με μεγαλύτερες διαφορές. Εάν αυτές δεν μετατρέψουν αυτές τις διαφορές σύμφωνα με τα αρχικά συμβόλαια και οι πελάτες θελήσουν να τους μηνύσουν, θα τους υποστηρίξουμε με νομική συμβουλή", δήλωσε ο Τζελάσιτς.

Μερικοί τραπεζίτες είναι επιφυλακτικοί για το ενδεχόμενο ομαδικών δικαστικών αγωγών να εμφανίζονται στον ορίζοντα δήλωσαν ότι προγραμματίζουν να μειώσουν τα ποσοστά τους ερχόμενους μήνες. Αλλά άλλοι στέκονται πίσω από τις τρέχουσες συμβάσεις τους, και θεωρούν ότι μια δικαστική αγωγή δεν ευσταθεί.

Ο Ντιόρντιε Ντιούκιτς, καθηγητής στο πανεπιστήμιο Βελιγραδίου, ρίχνει την ευθύνη στο NBS. Σημειώνει ότι ενώ υπάρχουν περισσότερες από 30 τράπεζες στη χώρα, δεν υπάρχει ακόμα κανένας ανταγωνισμός στον τομέα.

"Εάν η Κεντρική Τράπεζα έδινε περισσότερη προσοχή στον καθορισμό ποιος παίρνει μια άδεια και πότε, η μέση διαφορά στη Σερβία δεν θα ήταν το 10%", δήλωσε ο Ντιούκιτς και πρόσθεσε ότι η Σερβία έχει τα υψηλότερα επιτόκια στην περιοχή.