Το "νέο ξεκίνημα" του Ομπάμα βρίσκει απήχηση στα Βαλκάνια

05/06/2009

Το κάλεσμα του αμερικανού πρόεδρου Μπαράκ Ομπάμα να ξεπεραστούν οι διαφορές απήχησε σε ένα μέρος του κόσμου που γνωρίζει καλά τις θρησκευτικές συγκρούσεις.

Του Μπέσα Μπεκίρι στην Πρίστινα, Γιουσούφ Ραμαντάνοβιτς στο Σεράγεβο και Αιντάν Σίμσεκ στη Βόννη για τους Southeast European Times

Ο αμερικανός πρόεδρος Μπαράκ Ομπάμα χαιρετά μετά την ομιλία του στο πανεπιστήμιο του Κάιρου την Πέμπτη (4 Ιουνίου). [Getty Images]

Παρακολουθώντας την ομιλία του αμερικανού προέδρου Μπαράκ Ομπάμα στο Κάιρο, ο Σελίμ Μπέγκοβιτς θυμήθηκε τα προσωπικά του βιώματα με τον εξτρεμισμό και το θρησκευτικό μίσος.

Ο διευθυντής κατασκευαστικής του Σεράγεβο είπε ότι αναγκάστηκε να φύγει από το χωριό που γεννήθηκε στην ανατολική Βοσνία και Ερζεγοβίνη (Β-Ε). "Είναι όντως άσκοπο – αν και ένοιωσα το μίσος στο πετσί μου – οι άνθρωποι να μισούνται λόγω της θρησκείας τους".

Στην ομιλία του την Πέμπτη (4 Ιουνίου), ο Ομπάμα αναγνώρισε τις ιστορικές εντάσεις μεταξύ της Δύσης και του Ισλάμ. Κάλεσε για ένα "νέο ξεκίνημα" ανάμεσα στις Ηνωμένες Πολιτείες και τους Μουσουλμάνους ανά τον κόσμο… ένα ξεκίνημα το οποίο θα βασίζεται στην αλήθεια και από το οποίο η Αμερική και το Ισλάμ δεν εξαιρούνται και δεν χρειάζεται να αντιμάχονται. Αντ' αυτού, έχουν κοινά σημεία και μοιράζονται κοινές αρχές – αρχές δικαιοσύνης και προόδου, ανοχή και αξιοπρέπεια για όλους τους ανθρώπους".

Η ομιλία του τράβηξε την προσοχή του ακροατηρίου στα Βαλκάνια, όπου οι θρησκευτικές διαφορές συνέβαλαν στην αιματοχυσία αμέσως μετά την κατάρρευση της Γιουγκοσλαβίας στις αρχές της δεκαετίας του 1990. Ο αμερικανός πρόεδρος αναφέρθηκε συγκεκριμένα στην γενοκτονία, ση Βοσνία και Ερζεγοβίνη, αποκαλώντας το μακελειό αθώων ανθρώπων εκεί και στο Νταρφούρ "κηλίδα στη συλλογική μας συνείδηση".

"Δεν μπορώ να κατανοήσω γιατί να υπάρχει θρησκευτικό μίσος. Δεν μπορεί να υπάρχει μεταξύ των ανθρώπων που αληθινά πιστεύουν στον Θεό" είπε στους SETimes ο Αζίμ Κάρουπ, ταξιτζής του Σεράγεβο. "Η Αμερική ήταν πάντα σωστή στην κρίση της για την κατάσταση στη Βοσνία".

Σύμφωνα με το μεγάλο μουφτή της Β-Ε, Μουσταφά Εφέντια Σέριτς, ο Ομπάμα μετέφερε "ένα μήνυμα ειρήνης και συμφιλίωσης βάσει της αλήθειας και της δικαιοσύνης".

"Ασφαλώς για μένα, ως Βόσνιος, είναι ιδιαίτερα συγκινητικό το ότι από τα 1,5 δισεκατομμύρια των μουσουλμάνων στον κόσμο, βρήκαμε αυτή τη στιγμούλα ή τον τόσο δα χώρο στην ομιλία του… [για] αυτή τη μικρή Βοσνία μας, που βάσει των ηθικών της αξιών καταλαμβάνει μια θέση στην κορυφή" είπε ο Σέριτς στο Radio Free Europe. "Ελπίζουμε να μπορέσουμε να ανταπεξέλθουμε σε αυτόν τον ρόλο ο οποίος μας προσφέρεται σήμερα".

Η ομιλία στο Κάιρο είχε εκτενή κάλυψη και στο Κόσσοβο, όπου ο εθνοτικός διχασμός ανάμεσα στους αλβανούς και τους σέρβους είναι και θρησκευτικός ανάμεσα σε μουσουλμάνους και χριστιανούς ορθόδοξους. Τα τοπικά μέσα ενημέρωσης έδωσαν έμφαση στην επιμονή του Ομπάμα ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες δεν βρίσκονταν ποτέ σε πόλεμο με το Ισλάμ και το κάλεσμά του για τον κύκλο των αμφιβολιών και διαφωνιών να τελειώσει.

Κατά τον Κουτίμ Κερβέσι, ειδικό επί του διεθνούς δικαίου του Νομικού Ινστιτούτου Κοσσόβου, τα λόγια του Ομπάμα "έδειξαν και πάλι τη δέσμευση της αμερικανικής κυβέρνησης για τη δημιουργία φιλικών σχέσεων. Η καταγωγή του Ομπάμα, το πολιτιστικό του υπόβαθρο και βιώματα της ζωής βοηθούν στη δημιουργία ενότητας, ιδιαίτερα σε σχέση με τον "μουσουλμανικό κόσμο".

Η αναφορά από τον αμερικανό πρόεδρο σημείων από το Ιερό Κοράνι δείχνει την ανθρώπινη φύση του και πνεύμα καθώς και τις γνώσεις του για τον παγκόσμιο πολιτισμό, είπε ο Κερβέσι στους SETimes.

"Είμαι πεπεισμένος ότι η ομιλία του θα συγκαταλέγεται μέσα στις ιστορικές ομιλίες – που, μαζί με τις μελλοντικές του πράξεις και επιτεύγματα για την ειρήνη και την ασφάλεια στον κόσμο, θα οικοδομήσουν ευημερία και ασφάλεια".

Στην Τουρκία, εν τω μεταξύ, τα λόγια του Ομπάμα έγιναν ευπρόσδεκτα τόσο από του πολιτικούς ισλαμιστές όσο και από τους αντικληρικούς – τα δύο σημαντικότερα στρατόπεδα που αντιπαραβάλλουν τα ξίφη τους για την κατεύθυνση της χώρας. Ο Ομπάμα επισκέφτηκε τον Απρίλιο την Άγκυρα όπου τον υποδέχθηκαν θερμά. Οι δημοσκοπήσεις εντός της χώρας δείχνουν μια αύξηση κατά 25% στις ευνοϊκές απόψεις για τις Ηνωμένες Πολιτείες κατά τους τελευταίους μήνες.

Η Τουρκία, υποψήφια χώρα για ένταξη στην ΕΕ, προσπαθεί να κερδίσει τους σκεπτικιστές στην Κοινότητα και να καταστεί η πρώτη πρωτίστως μουσουλμανική χώρα μέλος της κοινότητας. Εν τω μεταξύ, η πολιτική σκηνή της χώρας μαστίζεται από έριδες για το ρόλο της θρησκείας.

"Ένοιωσε με ειλικρίνεια τα συναισθήματα και τις σκέψεις των ανθρώπων στις ισλαμικές χώρες και τα εξέφρασε. Αυτό αφήνει περιθώρια ελπίδας" είπε ο πρόεδρος Αμπντουλά Γκιουλ για την ομιλία του Καίρου, χαρακτηρίζοντάς την "ειλικρινή, έντιμη και ρεαλιστική".

Στην αντικληρική εφημερίδα Κουμχουριέτ, ο αρθρογράφος και καθηγητής της κοινωνιολογίας Εμρέ Κοσγκάρ εγκωμίασε την ομιλία ως "κάτι το άλλο". Συνέστησε, ωστόσο, προσοχή κατά της εφαρμογής των λόγων του Ομπάμα στις εσωτερικές πολιτικές αντιπαραθέσεις όπως την απαγόρευση του φερετζέ στα τουρκικά πανεπιστήμια.

"Δεν θα πρέπει να αναζητάμε γρήγορες λύσεις… επηρεασμένοι από την πόλωση των εσωτερικών μας προβλημάτων", γράφει.

Ο Φεχμί Κορού, αρθρογράφος στην φιλοκυβερνητική ημερησία Γενί Σαφάκ είπε ότι η κυβέρνηση Ομπάμα έχει αλλάξει τον τόνο του αμερικανικού διαλόγου με τον κόσμο. "Η ιδέα του ή είσαι μαζί μας ή εναντίον μας έχει σβήσει" γράφει.

"Εάν ο Ομπάμα καταβάλλει σοβαρή προσπάθεια – σύμφωνα με τις ιδέες που εξέφρασε στο Κάιρο – για ην ανασυγκρότηση ενός νέου κόσμου με δικαιοσύνη, ο ισλαμικός κόσμος δεν θα αργήσει να του το ανταποδώσει θετικά".