Επιστημονικό συμβούλιο της Τουρκίας επικρίνεται για λογοκρισία του Δαρβίνου

13/03/2009

Τούρκοι διανοούμενοι, ακαδημαϊκοί και φοιτητές αποδοκίμασαν την ανώτερη επιστημονική υπηρεσία της χώρας την Τετάρτη, για την απόφασή της να αφαιρέσει κύριο άρθρο για τον Κάρολο Δαρβίνο και το έργο του, από δημοφιλές κρατικό περιοδικό.

(Zaman, Hurriyet - 12/03/09, AFP, AP, Discover Magazine, Bia News Centre - 11/03/09, DPA, Bia News Centre - 10/03/09)

[www.biltek.tubitak.gov.tr]

Η ανώτερη επιστημονική και ερευνητική υπηρεσία της χώρας δέχθηκε έντονες επικρίσεις την Τετάρτη (11 Μαρτίου), επειδή ζήτησε την αφαίρεση κύριου άρθρου για τον Κάρολο Δαρβίνο από κρατικό μηνιαίο περιοδικό που εκδίδει.

Το τεύχος Μαρτίου του Bilim ve Teknik (Science and Technology) επρόκειτο να τιμήσει τη 200η επέτειο από τη γέννηση του βρετανού επιστήμονα και την 150η επέτειο από το βιβλίο του για την εξέλιξη, On the Origin of Species. Ωστόσο, έπειτα από εντολή του Επιστημονικού και Τεχνολογικού Ερευνητικού Συμβουλίου της Τουρκίας (TUBITAK), το περιοδικό αφαίρεσε το σχετικό υλικό, 16 σελίδων, την τελευταία στιγμή.

Τελικά, το δημοφιλές περιοδικό έφτασε στους πάγκους με μια βδομάδα καθυστέρηση και άρθρο για την παγκόσμια υπερθέρμανση. Επίσης, αφαίρεσε την εικόνα του επιστήμονα από το εξώφυλλο.

Η Τσιγκντέμ Ατακουμάν, συντάκτρια του Science and Technology, δήλωσε σε τοπικά ΜΜΕ ότι ο Ομέρ Τσεμπετσί, υποδιευθυντής του TUBITAK, το οποίο ενημερώνει την Τουρκική κυβέρνηση για επιστημονικά και ερευνητικά ζητήματα, ήταν αυτός που έδωσε την εντολή για αλλαγή του περιεχομένου. Επιβεβαίωσε επίσης δημοσιεύματα ότι έχασε τη θέση της λόγω του γεγονότος αυτού.

Επιστήμονες, διανοούμενοι, φοιτητές και δημοσιογράφοι χαρακτήρισαν την κίνηση του ΤUBITAK απαράδεκτη πράξη λογοκρισίας, ενώ κάποιοι ζήτησαν την παραίτηση του Τσεμπετσί. Επικριτές ισχυρίστηκαν επίσης ότι το συμβούλιο καλοπιάνει την κυβέρνηση, η οποία έχει τον τελευταίο λόγο στο διορισμό μελών στην επιστημονική επιτροπή της υπηρεσίας.

Εκπρόσωποι της Ένωσης Πανεπιστημιακών Συμβουλίων διαμαρτυρήθηκε μπροστά από τα κεντρικά γραφεία του TUBITAK στην Άγκυρα την Τετάρτη, με αφίσες οι οποίες έγραφαν "Σταματήστε τους εχθρούς της επιστήμης".

Ο Πρωθυπουργός Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν και μέλη του Κόμματος Δικαιοσύνης και Ανάπτυξης (ΑΚΡ) Ισλαμικών καταβολών, έχει επανειλημμένως δεσμευθεί στο κοσμικό κράτος και στη δημοκρατία. Ωστόσο, πάνω από έξι χρόνια από την ανάληψη της εξουσίας από το κόμμα, κοσμικοί υποπτεύονται ότι το κόμμα προσπαθεί να προαγάγει το ρόλο του Ισλάμ στη χώρα, όπως τη Μουσουλμανική εκδοχή για τη δημιουργία.

"Το συμβάν αυτό αποτελεί απόδειξη ότι υπάρχει δογματική άποψη στο TUBITAK η οποία εναντιώνεται στην επιστήμη", ανέφερε σε δήλωσή της ομάδα ακαδημαϊκών από το Τεχνικό Πανεπιστήμιο Μέσης Ανατολής της Άγκυρας.

Ο υπουργός Επικρατείας Μεχμέτ Αϊντίν, ο οποίος επιτηρεί τον TUBITAK, επέκρινε και αυτός την αφαίρεση του άρθρου.

"Το TUBITAK οφείλει να μη λογοκρίνει την επιστήμη, αλλά να ανοίξει όλες τις πόρτες στην ανάπτυξη της επιστήμης", δήλωσε ο υπουργός κατά την έναρξη ημερίδας του συμβουλίου για την έρευνα και την ανάπτυξη στο Αιγαίο, την Τετάρτη στη Σμύρνη.

Ο Πρόεδρος του Κοινοβουλίου Κοξάλ Τοπτάν, μέλος του ΑΚΡ του Ερντογάν, εξέφρασε πρόσθετη απογοήτευση για την παρέμβαση του συμβουλίου.

"Δεν μας απασχολεί αν σας αρέσει η θεωρία του Δαρβίνου είτε όχι, το αν την πιστεύετε είτε όχι", δήλωσε. "Αυτό που έγινε ήταν λάθος".

Η Ένωση Πανεπιστημιακών Συμβουλίων δήλωσε την Τετάρτη ότι σκοπεύει να διενεργήσει συνέδριο για την επιστήμη της εξέλιξης, το Μάη.