Η Σερβία απολαμβάνει τις χειμερινές παραδόσεις της

06/01/2009

Το Ιουλιανό ημερολόγιο της Ορθόδοξης Εκκλησίας επιτρέπει στους πιστούς να εορτάζουν, όχι μία, αλλά δυο Πρωτοχρονιές.

Του Ιγκόρ Ιοβάνοβιτς για τους Southeast European Times στο Βελιγράδι – 09/01/06

Ορθόδοξοι Σέρβοι καίνε κλαδιά βαλανιδιάς την παραμονή των Χριστουγέννων μπροστά από την Εκκλησία του Αγίου Σάββα στο Βελιγράδι. [Getty Images]

Η Σερβική Ορθόδοξη Εκκλησία εξακολουθεί να τηρεί το Ιουλιανό ημερολόγιο, το οποίο προσφέρει στους Σέρβους την ευκαιρία να εορτάζουν την Πρωτοχρονιά δυο φορές: μια μαζί με τον υπόλοιπο κόσμο στις 31 Δεκεμβρίου και μια στις 13 Ιανουαρίου.

Ωστόσο, τα διαφορετικά ημερολόγια προκαλούν πρόβλημα στην εκκλησία: συγκεκριμένα, όταν οι πιστοί πρέπει να νηστέψουν πριν τα Ορθόδοξα Χριστούγεννα την Τετάρτη (7 Ιανουαρίου), πολλοί εορτάζουν το Νέο Έτος, σύμφωνα με το κοσμικό Γρηγοριανό ημερολόγιο.

Στην κομμουνιστική Σερβία, πριν την καθιέρωση του πολυκομματικού συστήματος, η τήρηση των θρησκευτικών εορτών αποτελούσε πολιτική διαφωνία. Υπό το καθεστώς Μιλόσεβιτς τη δεκαετία του 1990, τα αντιπολιτευόμενα κόμματα μετέτρεπαν συχνά δημόσιους εορτασμούς του λεγόμενου Σερβικού Νέου Έτους σε συγκεντρώσεις κατά του τότε Σέρβου και Γιουγκοσλάβου προέδρου.

Τώρα, ωστόσο, οι δημόσιοι εορτασμοί για την Πρωτοχρονιά αποτελούν πόλο έλξης για το Σερβικό τουρισμό, καθώς κόσμος από τις πρώην Γιουγκοσλαβικές δημοκρατίες συρρέει στη Σερβία -- ιδιαίτερα στο Βελιγράδι -- κατά δεκάδες χιλιάδες για να εορτάσει.

Τα Χριστούγεννα αποτελούν την πιο πλούσια εορτή της Σερβικής παράδοσης. Οι Σέρβοι περνούν τις γιορτές με την οικογένειά τους. Αντί των συνηθισμένων ευχών, τα Χριστούγεννα ο κόσμος χαιρετιέται λέγοντας "ο Χριστός γεννήθηκε" και "Αληθώς γεννήθηκε".

Η παραμονή των Χριστουγέννων ονομάζεται Badnji Dan (η Ημέρα της Μπαντνία). Ο όρος προκύπτει από το όνομα θεότητας στην οποία πίστευαν οι παλιοί πολυθεϊστές Σέρβοι, τη Μπαντνία. Όταν μεταπήδησαν στο Χριστιανισμό, σύμφωνα με τους λαϊκούς μύθους, οι Σέρβοι έριξαν τα ξύλινα αγάλματα της Μπαντνία στη φωτιά.

Αυτή είναι η προέλευση της καύσης της badnjak, ενός ξερού κλαδιού βαλανιδιάς, την παραμονή των Χριστουγέννων. Στην άκρη του, το κλαδί έχει επαληφθεί με μέλι, το οποίο γλύφουν τα παιδιά.

Το έθιμο αυτό έχει έναν ακόμα συμβολισμό -- καθώς ζεσταίνονται γύρω από το κλαδί που καίγεται, τα μέλη του νοικοκυριού ζεσταίνονται από αγάπη, ειλικρίνεια και ενότητα. Πριν τα Χριστούγεννα, καλύπτουν τα πατώματα του σπιτιού τους με άχυρα, συμβολίζοντας τη φάτνη του Ιησού Χριστού.

Οι οικογένειες ψήνουν ένα ειδικό ψωμί, γνωστό ως chesnica, για τα Χριστούγεννα, τοποθετώντας στη ζύμη ένα χρυσό ή ασημένιο νόμισμα ως δώρο προς το Χριστό. Κάθε μέλος της οικογένειας λαμβάνει μια φέτα.

Σύμφωνα με τις δεισιδαιμονίες, η χρονιά θα είναι καρποφόρα εάν χιονίσει την ημέρα των Χριστουγέννων. Η βροχή ή η απότομη αύξηση της θερμοκρασίας αποτελούν κακό σημάδι. Εάν ξεκινήσεις κάτι μετά το γεύμα των Χριστουγέννων τότε θα έχεις εργατικότητα και επιτυχία ολόκληρο το επόμενο έτος.