Η συμφωνία αερίου διχάζει τη σερβική κυβέρνηση

30/12/2008

Παρότι χαιρετίστηκε ως η συμφωνία του αιώνα για τη Σερβία, η ενεργειακή συμφωνία με τη Ρωσία και η πώληση της Σερβικής Βιομηχανίας Πετρελαίου (NIS) στη ρωσική Gazprom δημιουργεί τεράστια έριδα στο Βελιγράδι και σοβαρά ρήγματα στη σερβική κυβέρνηση.

Του Ιγκόρ Γιοβάνοβιτς για τους Southeast European Times, Βελιγράδι – 30/12/08

Ο Ρώσος πρόεδρος Ντμίτρι Μεντβέντεφ (δεξιά) ανταλλάσσει χειραψία με τον Σέρβο πρόεδρο Μπόρις Τάντιτς στο Κρεμλίνο στις 24 Δεκεμβρίου. [Getty Images]

Μετά από διαπραγματεύσεις και αμφισβητήσεις που διήρκεσαν μήνες, η ρωσική επιχείρηση αερίου Gazprom αγόρασε την Σερβική Βιομηχανία Πετρελαίου (NIS) έναντι 400 εκατ. ευρώ στις 24 Δεκεμβρίου, υποσχόμενη να επενδύσει τουλάχιστον άλλα 500 εκατ. ευρώ στη σερβική εταιρεία.

Την ίδια ημέρα, ο Σέρβος πρόεδρος Μπόρις Τάντιτς και ο ρώσος ομόλογός του Ντμίτρι Μεντβέντεβ υπέγραψαν πολιτικές συμφωνίες για την κατασκευή του αγωγού South Stream μέσω της Σερβίας και την ανασυγκρότηση των χώρων αποθήκευσης αερίου στο Μπανάτσκι Ντβορ.

Μολονότι παρουσιάστηκε ως η συμφωνία του αιώνα για τη Σερβία, η ενεργειακή συμφωνία με τη Ρωσία έχει διχάσει τα μέλη της σερβικής κυβέρνησης καθότι ορισμένα μέλη βλέπουν ότι η συμφωνία είναι ζημιογόνα για τη χώρα τους.

Ο αναπληρωτής πρωθυπουργός και ηγέτης του κόμματος G17 Μλάντιαν Ντίνκιτς λέει ότι η Gazprom πήρε την επιχείρηση πετρελαίου σε πολύ χαμηλότερη τιμή από ότι είναι η πραγματική της αξία, ισχυριζόμενος ότι η πώληση θα μπορούσε να είχε γίνει έως και τα 800 εκατ. ευρώ. Ο Ντίνκιτς, που λέει ότι η Σερβία δεν έλαβε σταθερές εγγυήσεις ότι ο αγωγός θα διέρχεται από το έδαφός της, υπαινίχθηκε επίσης ότι το κόμμα του ενδέχεται να αποσυρθεί από την κυβέρνηση λόγω διαφωνιών με τους εταίρους στον κυβερνώντα συνασπισμό.

Ωστόσο, ο Τάντιτς είπε ότι η μείωση της παγκόσμιας τιμής του πετρελαίου είχε προφανώς μειώσει την αξία των πετρελαϊκών εταιρειών, περιλαμβανομένης και της NIS. Ο Τάντιτς πιστεύει επίσης ότι το κείμενο που υπεγράφη με το Ρώσο ομόλογό του αποτελούσε επαρκή εγγύηση ότι οι ρώσοι θα κατασκεύαζαν τον αγωγό που θα μετέβαλε τελείως την οικονομία της Σερβίας.

Ο αγωγός φυσικού αερίου South Stream «είναι εξαιρετικά σημαντικός για τις δύο χώρες καθώς και για ολόκληρα τα Βαλκάνια και θα καταστήσει τη Σερβία στρατηγικό προορισμό για τις ξένες επενδύσεις και κεντρικό σημείο για την προμήθεια αερίου στην περιοχή» παρατήρηση ο υπουργός Εξωτερικών Βουκ Γέρεμιτς.

Ωστόσο, σύμφωνα με τις συμφωνίες, το εάν ο αγωγός θα διέρχεται από τη Σερβία δεν θα είναι γνωστό μέχρι το Σεπτέμβριο του 2009. Λόγω της παγκόσμιας οικονομικής κρίσης, ορισμένοι αναλυτές έχουν αμφιβολίες για το εάν οι Ρώσοι μπορούν να κατασκευάσουν τον αγωγό South Stream.

«Η διέλευση του αγωγού αερίου είναι πολύ θετικό πράγμα για τη Σερβία… Ενισχύει τη γεωστρατηγική θέση της χώρας και θα φέρει ετήσια έσοδα… Εάν η Σερβία πάρει τον αγωγό, τότε αυτό αξίζει τη θυσία όσον αφορά τη βιομηχανία πετρελαίου» είπε ο Γάλλος πρέσβης στ Βελιγράδι Ζαν Φρανσουά Τεράλ.

Η Σερβία περιμένει επίσης να πέσουν οι τιμές αερίου εάν η Ρωσία κατασκευάσει όντως τον αγωγό South Stream. Το Βελιγράδι σήμερα καταβάλλει σημαντικά ποσά για την προμήθεια αερίου μέσω της Ουγγαρίας. Εάν ο νέος αγωγός περάσει μέσα από τη Σερβία, [η χώρα] θα κερδίζει χρήματα και από τη διανομή αερίου.