Η Σερβία καλεί για τροποποιήσεις στη Συμφωνία Κουμανόβο, το Κοσσυφοπέδιο λέει όχι

04/12/2008

Σέρβοι αξιωματούχοι επιθυμούν να αλλάξουν τη Συμφωνία Κουμανόβο ώστε να μπορεί να δρα ο στρατός τους εντός της χαρακτηρισμένης Χερσαίας Ζώνης Ασφαλείας, χωρίς την άδεια της KFOR.

Του Ιγκόρ Ιοβάνοβιτς για τους Southeast European Times στο Βελιγράδι – 04/12/08

Στο πλαίσιο της συμφωνίας του 1999, ο Σερβικός Στρατός χρειάζεται την άδεια του διοικητή της KFOR για να εισέλθει στη Χερσαία Ζώνη Ασφαλείας. [Getty Images]

Ανώτερα Σερβικά στελέχη έχουν καλέσει για τροποποιήσεις στη Συμφωνία Κουμανόβο -- η οποία υπεγράφη από αξιωματούχους της πρώην Γιουγκοσλαβίας και του ΝΑΤΟ στις 9 Ιουνίου του 1999, για τερματισμό των επιχειρήσεων του ΝΑΤΟ στη Σερβία κατά τη διάρκεια της σύγκρουσης του Κοσσυφοπεδίου.

Η συμφωνία μεταξύ Σερβίας και Κοσσυφοπεδίου δημιούργησε μια Χερσαία Ζώνη Ασφαλείας, η οποία εκτείνεται 5 χλμ. πέρα των συνόρων του Κοσσυφοπεδίου στα υπόλοιπα εδάφη της πρώην Γιουγκοσλαβίας, όπου τα στρατεύματα του πρώην Γιουγκοσλαβικού Στρατού δεν μπορούν να εισέλθουν χωρίς την άδεια του διοικητή της KFOR στο Κοσσυφοπέδιο. Δημιούργησε επίσης ζώνη απαγόρευσης πτήσεων μήκους 25 χλμ. Οι διαθέσεις σχετικά με τις ζώνες έχουν αμβλυνθεί τα τελευταία εννιά χρόνια.

Η συμφωνία δίνει επίσης στο διοικητή της KFOR την επιλογή να καλέσει μέχρι και 1.000 Σέρβους στρατιώτες στο Κοσσυφοπέδιο, κυρίως για την προστασία Χριστιανικών μνημείων και Σερβικών αποικιών.

Σέρβοι αξιωματούχοι θεωρούν τη συμφωνία ξεπερασμένη, καθώς το ΝΑΤΟ και η Σερβία δεν αποτελούν πλέον αντιπάλους εν καιρώ πολέμου και επειδή η Σερβία εντάχθηκε στο πρόγραμμα του ΝΑΤΟ Σύμπραξη για Ειρήνη.

"Η Σερβία έχει επιδείξει ότι αποτελεί παράγοντα σταθερότητας στην περιοχή. ...Δεν υπάρχει αντικειμενικός λόγος ασφαλείας για τους λόγους που πρέπει να υπάρχει [μια ζώνη απαγόρευσης πτήσεων]", δήλωσε ο Σέρβος Πρόεδρος Μπόρις Τάντιτς στην εφημερίδα <i>Politika</i> του Βελιγραδίου.

Ο υπουργός Άμυνας Ντράγκαν Σουτάνοβατς δήλωσε ότι η αναθεώρηση της Συμφωνίας Κουμανόβο δεν θα σημαίνει επιστροφή του Σερβικού Στρατού στο Κοσσυφοπέδιο, παρά τη διάταξη που επιτρέπει την επιστροφή 1.000 στρατευμάτων στην πρώην επαρχία.

Χαρακτήρισε "παράλογο" το γεγονός ότι η παρουσία του Σερβικού Στρατού στα σύνορα με το Κοσσυφοπέδιο εξαρτάται από το διοικητή της KFOR.

Η Πρίστινα ήταν αποπεμπτική των αξιώσεων του Βελιγραδίου. Την Κυριακή, ο πρώην Πρωθυπουργός του Κοσσυφοπεδίου Αγκίμ Τσέκου πρότεινε την τροποποίηση της συμφωνίας.

"Η Συμφωνία Κουμανόβο σήμαινε τη συνθηκολόγηση της τότε Γιουγκοσλαβίας και της Σερβίας. Οποιαδήποτε απόπειρα αναθεώρησης αποτελεί μέρος διπλωματικής εκστρατείας από τη Σερβία για επιβολή των θέσεων και της ατζέντας της στο ΝΑΤΟ", δήλωσε ο Τσέκου.

Ο νυν Πρωθυπουργός Χασίμ Θάτσι πραγματοποίησε παρόμοιες δηλώσεις. "Όλοι οι Σέρβοι στρατιώτες και η Σερβική διοίκηση έφυγαν από το Κοσσυφοπέδιο, αλλά το όνειρο του Βελιγραδίου παραμένει", δήλωσε.

Το Κοσσυφοπέδιο έχει "το στρατό του, τα όργανα ασφαλείας του και το ΝΑΤΟ", και η "κυριαρχία και η ακεραιότητα του Κοσσυφοπεδίου είναι αναφαίρετα", πρόσθεσε. Αναλυτές προβλέπουν ότι το μεγαλύτερο όφελος του Βελιγραδίου από την τροποποίηση της συμφωνίας θα είναι η ικανότητα να λαμβάνει στρατιωτικές αποφάσεις στη Χερσαία Ζώνη Ασφαλείας χωρίς τη συγκατάθεση της KFOR. Η ζώνη περιλαμβάνει νότιους Σερβικούς δήμους με μεγάλο Αλβανικό πληθυσμό.

Ο Αρχηγός ΓΕΣ της Σερβίας, Στρατηγός Ζντράβκο Πόνος, ανέφερε ότι οι συνομιλίες με το ΝΑΤΟ για το ζήτημα αυτό ενδέχεται να ξεκινήσουν αργότερα αυτό το μήνα.

Εκπρόσωποι του ΝΑΤΟ δεν έχουν πραγματοποιήσει επίσημες δηλώσεις για την πρωτοβουλία, ωστόσο ανώνυμη πηγή του ΝΑΤΟ ανέφερε σε τοπικά ΜΜΕ ότι η Συμμαχία είναι απίθανο να αναθεωρήσει το σύμφωνο τη στιγμή που η EULEX, η αποστολή της ΕΕ στο Κοσσυφοπέδιο, είναι έτοιμη να αναπτυχθεί.