Το Σερβικό κοινοβούλιο επικυρώνει τη SAA και συμφωνία Ρωσικού αερίου

10/09/2008

Οι νομοθέτες επικύρωσαν καίριες συμφωνίες με την ΕΕ και τη Ρωσία, ωστόσο οι Σερβικές αρχές έχουν δύσκολο δρόμο μπροστά τους.

Του Ιγκόρ Ιοβάνοβιτς για τους Southeast European Times στο Βελιγράδι – 10/09/08

Στο πλαίσιο ενεργειακής συμφωνίας, η Ρωσική Gazprom θα αγοράσει τη Σερβική NIS. [Αρχείο]

Το Σερβικό κοινοβούλιο επικύρωσε δυο έγγραφα εξαιρετικής σημασίας για το μέλλον της χώρας, την Τρίτη (9 Σεπτεμβρίου). Το ένα είναι η Συμφωνία Σταθεροποίησης και Σύνδεσης (SAA) με την ΕΕ, και το άλλο μια ενεργειακή συμφωνία με τη Ρωσία, στο πλαίσιο της οποίας η Gazprom θα αγοράσει τη Σερβική NIS, η οποία έχει το μονοπώλιο στο πετρέλαιο.

Ωστόσο, ακόμα και με ενέργειες των νομοθετών, η κυβέρνηση θα πρέπει να προβεί σε καθολικές πιέσεις για να τεθούν σε ισχύ τα σύμφωνα.

Η ΕΕ και η Σερβία υπέγραψαν τη SAA στις 29 Απριλίου, ωστόσο το μπλοκ των 27 εθνών έσπευσε να αναστείλει τη συνθήκη, εν αναμονή της πλήρους συνεργασίας του Βελιγραδίου με το δικαστήριο της Χάγης για εγκλήματα πολέμου. Έπειτα από τη σύλληψη του Ράντοβαν Κάραζιτς, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή προσπαθεί να εφαρμόσει προσωρινή εμπορική συμφωνία από τις 15 Σεπτεμβρίου. Η εμπορική συμφωνία θε εφαρμόσει το οικονομικό μέρος της SAA.

Ωστόσο, οι προοπτικές παραμένουν ασαφείς. Ένα μέλος της ΕΕ, οι Κάτω Χώρες, επιμένει ότι δεν μπορεί να τεθεί σε ισχύ οποιαδήποτε συμφωνία με τη Σερβία μέχρι να παραδώσει το Βελιγράδι άλλον ένα βασικό κατηγορούμενο εγκλημάτων πολέμου, τον Ράτκο Μλάντιτς, στη Χάγη. Οι Σερβικές αρχές ελπίζουν ότι η θετική έκθεση του γενικού εισαγγελέα του δικαστηρίου του ΟΗΕ, Σερζ Μπράμερζ, θα οδηγήσει σε άμβλυνση της θέσης των Κάτω Χωρών. Ο Μπράμερζ βρίσκεται στο Βελιγράδι αυτή την εβδομάδα για να αξιολογήσει την κατάσταση.

Σέρβοι ηγέτες έχουν χαιρετήσει την επικύρωση της SAA ως "ιστορική στιγμή", ανοίγοντας το δρόμο της χώρας ώστε να αποτελέσει επίσημη υποψήφια για ένταξη στην ΕΕ. Ο αντιπρόεδρος της κυβέρνησης Μπόζινταρ Ντιέλιτς ελπίζει ότι η Σερβία μπορεί να αποκτήσει την υπόσταση αυτή μέχρι το 2009, καθιστώντας τη δικαιούχο βοήθειας ύψους αρκετών δισεκατομμυρίων ευρώ, για επίσπευση της διαδικασίας μεταρρυθμίσεων.

Το κακό είναι ότι η πολιτική συναίνεση στη Σερβία εξακολουθεί να είναι ακριβοθώρητη. Ο αντιπολιτευόμενος συνασπισμός που ηγείται ο πρώην Πρωθυπουργός Βόισλαβ Κοστούνιτσα καταψήφισε την επικύρωση, υποστηρίζοντας ότι η Σερβία δεν μπορεί να ενταχθεί στην ΕΕ μέχρι να σεβαστούν τα μέλη του μπλοκ τη Σερβική κυριαρχία στο Κοσσυφοπέδιο. Εν τω μεταξύ, το Σερβικό Ριζοσπαστικό Κόμμα (SRS) λίγο έλλειψε να στηρίξει τη SAA, ωστόσο άλλαξε γνώμη την τελευταία στιγμή, έπειτα από παρέμβαση του αρχηγού του κόμματος, Βόισλαβ Σέσελι.

Ο Σέσελι, κατηγορούμενος για εγκλήματα πολέμου, βρίσκεται στη μονάδα κράτησης του δικαστηρίου της Χάγης. Η αντιπαράθεσή του με τον αντιπρόεδρο του κόμματος, και για τέταρτη φορά υποψήφιο της προεδρίας, Τόμισλαβ Νίκολιτς, ο οποίος προσπαθεί να μεταρρυθμίσει και να εκσυγχρονίσει το SRS είναι μακρά. Οι εντάσεις κλιμακώθηκαν όταν ο Νίκολιτς συμφώνησε να στηρίξει την επικύρωση, για να ανατρέψει την απόφασή του ο κρατούμενος Σέσελι. Πλέον, το SRS είναι διχασμένο, με τον Νίκολιτς να ακολουθείται από αρκετά μέλη του κόμματος στην απόφασή του για ίδρυση νέου πολιτικού σχηματισμού.

Τελικά, 140 από τους 250 βουλευτές υπερψήφισαν την επικύρωση της SAA. Αντιθέτως, η ενεργειακή συμφωνία με τη Ρωσία ψηφίστηκε χωρίς προβλήματα, με 214 νομοθέτες υπέρ, ωστόσο η ιστορία δεν τελειώνει εδώ. Προέκυψε διαφωνία στο εσωτερικό της Σερβικής κυβέρνησης σχετικά με τη συμφωνία. Ο υπουργός Οικονομίας Μλάντιαν Ντίνκιτς αναφέρει ότι η τιμή που προσέφερε η Μόσχα, 400 εκατ. ευρώ, είναι πολύ χαμηλή. Η πραγματική αξία της επιχείρησης ανέρχεται σε 2,2 εκατομμύρια ευρώ, όπως επιμένει.

Ο Ντίνκιτς ηγείται ομάδα εργασίας η οποία επιθυμεί να διαπραγματευτεί την τιμή με τους Ρώσους, οι οποίοι έχουν απορρίψει οποιαδήποτε πιθανότητα αύξησης της προσφοράς τους.

Εν τω μεταξύ, άλλα μέλη του υπουργικού συμβουλίου πιστεύουν ότι η τιμή δεν είναι τόσο σημαντική. Τονίζουν ότι η συμφωνία καθιστά τη Σερβία μέλος του αγωγού φυσικού αερίου South Stream, ο οποίος υπόσχεται ενεργειακή σταθερότητα για τη χώρα αλλά και σημαντικά έσοδα από τη διακίνηση φυσικού αερίου στην Ευρώπη.