Έναρξη νέων ειρηνευτικών συνομιλιών για την Κύπρο

03/09/2008

Συνεδρίαση μεταξύ των ηγετών της Ελληνοκυπριακής και της Τουρκοκυπριακής κοινότητας την Τετάρτη, σηματοδότησε την επίσημη έναρξη νέων διαπραγματεύσεων, με σκοπό τον τερματισμό της εδώ και 34 χρόνια διχοτόμησης της Κύπρου.

(Reuters, AP, AFP, CNN, DPA, BBC, FT, Euobserver, Deutsche Welle, CNA - 03/09/08, AP, DPA, CNA, Famagusta Gazette - 02/09/08)

"Πρέπει, επιτέλους, να δώσουμε ένα τέλος στα δεινά του λαού μας και να επανενώσουμε τη χώρα μας", δήλωσε ο Κύπρος Πρόεδρος Δημήτρης Χριστόφιας σε δημοσιογράφους, έπειτα από τη συνάντηση. [Getty Images]

Ο Κύπριος πρόεδρος Δημήτρης Χριστόφιας και ο Τουρκοκύπριος ηγέτης Μεχμέτ Αλί Ταλάτ ξεκίνησαν νέο γύρο ειρηνευτικών συνομιλιών την Τετάρτη (3 Σεπτεμβρίου), εν μέσω υψηλών προσδοκιών ότι η διαδικασία θα οδηγήσει σε συμφωνία για τον τερματισμό της εδώ και 34 χρόνια διχοτόμησης της Μεσογειακής νήσου.

"Πρέπει, επιτέλους, να δώσουμε ένα τέλος στα δεινά του λαού μας και να επανενώσουμε τη χώρα μας", δήλωσε ο Χριστόφιας κατά τη μετάβασή του στη συνεδρίαση, η οποία διενεργήθηκε στην οικία του Ειδικού Εκπροσώπου του ΟΗΕ στην Κύπρο, Τάγιε-Μπρουκ Ζεριχούν, στην ουδέτερη ζώνη του ΟΗΕ η οποία χωρίζει τη Λευκωσία. Στις συνομιλίες παρευρέθηκε επίσης ο πρώην υπουργός Εξωτερικών της Αυστραλίας Αλεξάντερ Ντόουνερ, ο οποίος διατελεί από τον Ιούλιο ειδικός απεσταλμένος του ΟΗΕ για την Κύπρο.

Ο επικεφαλής βοηθός του Ταλάτ φάνηκε και αυτός αισιόδοξος για την πιθανή έκβαση.

"Είναι μια ιστορική μέρα, μια υπέροχη μέρα", ανέφερε ο Οζντίλ Ναμί σύμφωνα με το Reuters. "Αμφότεροι οι ηγέτες θα στείλουν μήνυμα ελπίδας στους λαούς τους...στον κόσμο, ότι είναι πρόθυμοι να διαπραγματευτούν".

Η πιο πρόσφατη απόπειρα επίλυσης του θέματος απέτυχε τον Απρίλιο του 2004, όταν οι Ελληνοκύπριοι ψηφοφόροι απέρριψαν μαζικά συμφωνία επανένωσης του ΟΗΕ. Αν και η πλειοψηφία των Τουρκοκυπρίων υπερψήφισε την πρόταση, μόνο το διεθνώς αναγνωρισμένο Ελληνικό τμήμα της νήσου εντάχθηκε στην ΕΕ την 1η Μάη του συγκεκριμένου έτους.

Υπήρξαν ελπίδες για την καθυστερούμενη ειρηνευτική διαδικασία νωρίτερα αυτό το έτος, όταν ο Χριστόφιας κέρδισε στις επαναληπτικές προεδρικές εκλογές, οπότε και δεσμεύθηκε να καταβάλει κάθε προσπάθεια για να τερματίσει τη διχοτόμηση του νησιού. Στην πρώτη πρόσωπο με πρόσωπο συνάντησή τους στις 21 Μαρτίου, συμφώνησε με τον Ταλάτ να ξεκινήσουν προετοιμασίες για νέες άμεσες διαπραγματεύσεις.

Στο πλαίσιο της συμφωνίας, τον Απρίλιο συστάθηκαν έξι ομάδες εργασίας και επτά τεχνικές επιτροπές, για να επιληφθούν των λεπτομεριών της συμφωνίας επανένωσης, πριν την έναρξη των περιεκτικών ειρηνευτικών συνομιλιών του ΟΗΕ.

Έπειτα από αρκετές συναντήσεις για αξιολόγηση της προόδου που έχουν σημειώσει οι επιτροπές, πριν από έξι περίπου βδομάδες Χριστόφιας και Ταλάτ όρισαν την 3η Σεπτεμβρίου ως ημερομηνία έναρξης των νέων διαπραγματεύσεων.

Στην εναρκτήρια ομιλία του την Τετάρτη, ο Χριστόφιας τόνισε ότι οποιαδήποτε λύση θα πρέπει να βασίζεται στις αρχές που επιβεβαίωσε με τον Ταλάτ κατά τη διάρκεια των προηγούμενων συναντήσεών τους.

"Πρέπει να τηρήσουμε πιστά την κοινή βάση που συμφωνήσαμε...μια διζωνική, δικοινοτική ομοσπονδία με πολιτική ισότητα, όπως ορίζεται από τα σχετικά Ψηφίσματα του Συμβουλίου Ασφαλείας, με ενιαία κυριαρχία, υπηκοότητα και διεθνή προσωπικότητα", δήλωσε.

Η συμφωνία θα πρέπει να "εγκριθεί από το λαό, σε ξεχωριστά, ταυτόχρονα δημοψηφίσματα, χωρίς διαιτησία ή τεχνητά χρονοδιαγράμματα, προς διαφύλαξη της Κυπριακής κυριότητας στη διαδικασία, καθώς επίσης ότι η έκβαση θα αποτελεί Κυπριακή λύση από τους Κυπρίους, όχι για τους Κυπρίους", πρόσθεσε ο Χριστόφιας.

Επίκεντρο της συνάντησης που διενεργήθηκε την Τετάρτη είναι διαδικαστικά ζητήματα, με τις βασικές συνομιλίες να έχουν προγραμματιστεί για τις 11 Σεπτεμβρίου. Κατά τη διάρκεια των διαπραγματεύσεων θα συζητηθεί πλήθος ζητημάτων επανένωσης, όπως η διακυβέρνηση, ζητήματα της ΕΕ, η οικονομία, η υγεία και το περιβάλλον. Η ασφάλεια, τα δικαιώματα ιδιοκτησίας και η επικράτεια αναμένεται να αποτελέσουν τα πιο ακανθώδη ζητήματα.

Η επίλυση του Κυπριακού θα σήμαινε τερματισμό της διεθνούς απομόνωσης των Τουρκοκυπρίων, οι οποίοι ανέρχονται σε λιγότερο από ένα πέμπτο των περίπου 800.000 κατοίκων της νήσου.

Αν και δεν έχει οριστεί διορία για τις διαπραγματεύσεις, ο Ταλάτ εξέφρασε την ελπίδα επίτευξης συμφωνίας μέχρι τα τέλη του έτους.

Οι δυο ηγέτες, οι οποίοι αναμένεται να συναντιούνται τουλάχιστον μια φορά την εβδομάδα κατά τη διάρκεια των συνομιλιών, έχουν αποφασίσει να δημιουργήσουν ασφαλή τηλεφωνική γραμμή, για να έχουν άμεση επικοινωνία κατά τη διάρκεια της διαδικασίας.

Επαινώντας τις δυο πλευρές για την υπερνίκηση των δυσκολιών που προέκυψαν τους τελευταίους μήνες, καθώς επίσης για τη δέσμευσή τους προς την επίτευξη λύσης, ο Ντόουνερ προειδοποίησε για πιθανές δυσκολίες και προκλήσεις τους προσεχείς μήνες.

"Το Κυπριακό δεν είναι ανυπέρβλητο και οι διαπραγματεύσεις που ξεκινήσατε σήμερα μπορούν και πρέπει να έχουν επιτυχημένη έκβαση", ανέφερε στις συνομιλίες της Τετάρτης. "Είναι δική σας αυτή η διαδικασία και, ως αποτέλεσμα, η συνεχής ηγεσία αποτελεί καίριο στοιχείο για να υπάρξει επιτυχία.