Φυγόδικος που κατηγορείται για εγκλήματα πολέμου: Ράτκο Μλάντιτς

25/07/2008

Ο πρώην βοσνιοσέρβος διοικητής Ράτκο Μλάντιτς τώρα επικεφαλής της λίστας των πιο καταζητούμενων του διεθνούς ποινικού δικαστηρίου για την πρώην Γιουγκοσλαβία μετά τη σύλληψη του Ράντοβαν Κάρατζιτς. Ο Μλάντις διαφεύγει τις αρχές από το 2000.

(Διάφορες πηγές)

Ο Ράτκο Μλάντιτς. [Αρχείο]

Ο πρώην βοσνιοσέρβος διοικητής Ράτκο Μλάντιτς είναι από τους πλέον καταζητούμενους που αναζητά το διεθνές ποινικό δικαστήριο για την πρώην Γιουγκοσλαβία. Αρχικά, κατηγορίες διατυπώθηκαν εις βάρος του μαζί με τον πρώην βοσνιοσέρβο πρόεδρο Ράντοβαν Κάρατζιτς τον Ιούλιο του 1995. Το διεθνές ποινικό δικαστήριο επιβεβαίωσε δεύτερη κατηγορία το Νοέμβριο του ιδίου έτους. Το Νοέμβριο 2002, το δικαστήριο εξέδωσε τροποποιημένες κατηγορίες, που καλύπτουν την περίοδο μεταξύ 12 Μαϊου 1992 και 22 Δεκεμβρίου 1996.

Ο Μλάντιτς γεννήθηκε στις 12 Μαρτίου 1943 στο Καλίνοβικ της Βοσνίας και Ερζεγοβίνης (Β-Ε). Μετά από την εκπαίδευσή του στην στρατιωτική ακαδημία του Λαικού Στρατού της Γιουγκοσλαβίας (ΛΣΓ) στο Βελιγράδι, διορίστηκε μόνιμος αξιωματικός του ΛΣΓ. Αποσπάστηκε στο Κνιν της Κροατίας το 1991 ως διοικητής του 9ου σώματος του ΛΣΓ. Τον Απρίλιο 1992, ανέλαβε τη διοίκηση του 2ου στρατιωτικού τμήματος του ΛΣΓ, με έδρα το Σεράγεβο. Τον επόμενο μήνα, έγινε διοικητής του επιτελείου του Βοσνιοσερβικού Στρατού (ΒΣΣ), θέση που κατείχε μέχρι το Δεκέμβριο του 1966.

Σύμφωνα με το κατηγορητήριο, ο Μλάντιτς κατηγορείται βάσει της ατομικής και υπηρεσιακής του εγκληματικής ευθύνης, με 13 κατηγορίες εγκλημάτων κατά της ανθρωπότητας και παραβιάσεις των νόμων και ηθών του πολέμου για τις πράξεις δίωξης, δολοφονίας, εξορίας καθώς και για απάνθρωπες πράξεις, τρομοκράτηση και κράτηση ομήρων, στις οποίες φέρεται να συμμετείχε. Αντιμετωπίζει δύο κατηγορίες γενοκτονίας το μακελειό -- αλλά χωρίς να περιορίζεται μόνο σε αυτό -- 8.000 μουσουλμάνων ανδρών και αγοριών κατά τη διάρκεια της σερβικής επίθεσης κατά του κηρυχθέντος από τα ΗΕ ασφαλούς καταφυγίου της Σρεμπρένιτσα, τον Ιούλιο 1995.

Σύμφωνα με το κατηγορητήριο, ο Μλάντιτς "διέπραξε ή άλλως βοήθησε και υποβοήθησε το σχεδιασμό, προετοιμασία ή εκτέλεση της εσκεμμένης μερικής καταστροφής του βοσνιομουσουλμανικής εθνικής, φυλετικής ή θρησκευτικής ομάδας από το Κλιουκ, Κότορ Βάρος, Πρίγεντορ, Σάνσκι Μοστ και Σρεμπρένιτσα".

Το κατηγορητήριο ισχυρίζεται επίσης ότι από τον Μάιο 1992, δυνάμεις υπό τη διοίκηση του Μλάντιτς έριχναν κατά και βομβάρδισαν την πόλη του Σεράγεβο σκοτώνοντας και τραυματίζοντας πολίτες και συνεπώς τρομοκρατώντας τον πληθυσμό. Στην 44μηνη πολιορκία της πρωτεύουσας της Β-Ε φέρεται να σκοτώθηκαν περί τις 10.500 άνθρωποι, μεταξύ τους 1.800 παιδιά, και τραυματίστηκαν 50.000 άνθρωποι.

Ο πρώην βοσνιοσέρβος διοικητής κατά το κατηγορητήριο, ενεργώντας μόνος ή σε συνεργασία με άλλους, συμμετείχε σε κοινή στρατιωτική επιχείρηση στη Β-Ε επιδιώκοντας την "εξόντωση ή μόνιμη απομάκρυνση, με βία ή άλλα μέσα, των βοσνιομουσουλμάνων, βοσνιοκροατών ή άλλων μη σερβικών πληθυσμών από μεγάλες περιοχές της χώρας".

Διατυπώνοντας κατηγορίες κατά του Μλάντιτς για ανώτατη εγκληματική ευθύνη για πράξεις και παραλείψεις που έγιναν μεταξύ 12 Μαϊου 1992 και 22 Δεκεμβρίου 1996, οι εισαγγελείς του διεθνούς ποινικού δικαστηρίου αναφέρουν ότι ως ανώτερος αξιωματικός του ΒΣΣ κατά το χρόνο εκείνο, ο Μλάντιτς ήταν υπόλογος μόνο στο βοσνιοσέρβο πρόεδρο. "Έτσι, είχε το γενικό έλεγχο και ευθύνη για τη λειτουργία του ΒΣΣ. ήταν υπεύθυνος για το σχεδιασμό και τη διοίκηση όλων των επιχειρήσεων του ΒΣΣ και για την παρακολούθηση των δραστηριοτήτων όλων των αξιωματικών και μονάδων υπό τη διοίκησή του και να διασφαλίσει ότι ακολουθούνταν οι εντολές του".

Ο Μλάντις φέρεται να φέρει ατομική ευθύνη για εγκλήματα πολέμου "τα οποία σχεδίασε, παρότρυνε, διέπραξε ή στο σχεδιασμό, προετοιμασία ή εκτέλεση ο ίδιος συνέβαλε άλλως ή υποβοήθησε".

Μετά το τέλος του πολέμου στη Β-Ε, ο Μλάντιτς επέστρεψε στο Βελιγράδι, όπου ζούσε ελεύθερος υπό την προστασία του πρώην γιουγκοσλάβου προέδρου Σλόμπονταν Μιλόσεβιτς και συχνά εμφανίστηκε σε ποδοσφαιρικούς αγώνες, σε εστιατόρια και σε παραλίες του Μαυροβουνίου. Μετά την άνοδο στην εξουσία της φιλομεταρρυθμιστικής κυβέρνησης του πρωθυπουργού Ζοράν Τζίτζιτς -- μετά την πτώση του καθεστώτος Μιλόσεβιτς τον Οκτώβριο 2000 -- Ο Μλάντις φέρεται να έφυγε από το Βελιγράδι για να αποφύγει τη σύλληψη και την παράδοσή του στο διεθνές δικαστήριο της Χάγης.

Ωστόσο, η πρώην εισαγγελέας του δικαστηρίου ισχυρίστηκε επανειλημμένα ότι ο φυγόδικος βρισκόταν στη Σερβία και απολάμβανε στρατιωτική προστασία. Οι αρχές του Βελιγραδίου το αρνήθηκαν.

Ωστόσο, οι αποκαλύψεις προς τα τέλη του 2004 φαίνεται να επαληθεύουν τους ισχυρισμούς της Ντελ Πόντε. Έκθεση προς τα τέλη του Νοεμβρίου που δημοσιεύεται σε ημερησία του Σεράγεβο περιελάμβανε αρχεία προσωπικού του Μλάντιτς, δείχνοντας τις αντίστοιχές του απολύσεις από τον Γιουγκοσλαβικό Στρατό το 2001 και από τον ΒΣΣ το 2002. Αρκετές μέρες αργότερα, ο σέρβος πρόεδρος Μπόρις Τάντιτς επιβεβαίωσε ότι ο Μλάντιτς λάβαινε τη σύνταξή του από το στράτευμα της Σερβίας-Μαυροβουνίου σε τακτική βάση και ότι το δικαίωμά του σε αυτή δεν ήταν ανακλητό.

Διπλωματικές πηγές έλεγαν ότι το καλοκαίρι του 2004 ο Μλάντιτς προστατευόταν σε στρατιωτικό συγκρότημα κοντά στην πόλη Χαν Πίγιεσακ στην ανατολική Β-Ε και ότι ζούσε στη Σερβία τις αρχές του Ιουνίου του ιδίου έτους.