Τα παιδιά προσφύγων του Αιγαίου σε συνάντηση επανασύνδεσης στα Σκόπια σε ένα κλίμα διαμάχης

22/07/2008

Με την Αθήνα και τα Σκόπια σε δριμεία διαφωνία για τους ισχυρισμούς περί ύπαρξης «μακεδονικής» μειονότητας στην Ελλάδα, περισσότεροι από 6.000 πρόσφυγες του ελληνικού εμφυλίου πολέμου συναθροίστηκαν για να θυμηθούν την έξοδό τους και να πιέσουν για δικαιώματα.

Της Μαρίνα Στογιανόβσκα και του Χρίστου Ρίγγα για τους Southeast European Times, στα Σκόπια και την Αθήνα -- 22/07/08

Ο πρωθυπουργός των Σκοπίων Νίκολα Γκρουέφσκι (αριστερά) απέστειλε την περασμένη εβδομάδα επιστολή στον έλληνα ομόλογό του Κώστα Καραμανλή καλώντας τον ανα διορθώσει «ιστορικά σφάλματα του παρελθόντος». [SETimes photo illustration]

Πρόσφυγες που εγκατέλειψαν την Μακεδονία του Αιγαίου ως παιδιά κατά τη διάρκεια της δίνης του εμφυλίου στην Ελλάδα συναθροίστηκαν στα Σκόπια την Παρασκευή (18 Ιουλίου) για το ιστορικό γεγονός της παρέλευσης 60 ετών από την έξοδό τους. Οι τετραήμερες εκδηλώσεις έλαβαν χώρα σε ένα υπόβαθρο διαρκούς διαφωνίας για το όνομα μεταξύ της Ελλάδας και της ΠΓΔΜ και εν μέσω κλίματος ώθησης εκ μέρους των Σκοπίων για την αναγνώριση «Μακεδονικής» μειονότητας στην Ελλάδα.

Από το 1946 έως το 1949, στην Ελλάδα έλαβε χώρα ένας άσπονδος αγώνας καθώς οι κομμουνιστές αντάρτες -- με υποστήριξη από τη Γιουγκοσλαβία του Τίτο – επεδίωξαν να αναλάβουν τον έλεγχο της χώρας. Στην αναταραχή, εκκενώθηκαν δεκάδες χιλιάδες παιδιά από την περιοχή και τελικά τοποθετήθηκαν σε ορφανοτροφεία στη Γιουγκοσλαβία και σε άλλα μέρη στην ανατολική Ευρώπη. Μολονότι ορισμένα έχουν επιστρέψει, η ελληνική νομοθεσία επί του παρόντος δίνει αμνηστία μόνο σε άτομα ελληνικής καταγωγής.

Η επανασύνδεση αυτού του μήνα προσέλκυσε 6.000 εκκενωθέντες, προερχόμενοι από χώρες όπως Αυστραλία, Καναδά, Τσεχία, Ουγγαρία, Πολωνία και Ηνωμένες Πολιτείες. Οι μετέχοντες στις εκδηλώσεις συνέταξαν δήλωση προς τη διεθνή κοινότητα, ζητώντας αποκατάσταση της υπηκοότητάς τους και περιουσιακά δικαιώματα.

«Δε ζητάμε τίποτε περισσότερο από το σεβασμό των συγκεκριμένων αυτών δικαιωμάτων στο σύνταγμα της Ελλάδας» αναφέρει.

Ο πρόεδρος των Σκοπίων Μπράνκο Τσεβρενκόφσκι και ο πρόεδρος της βουλής Τράικο Βελιανόφσκι παραβρέθηκαν στην εκδήλωση. «Η εθνική ταυτότητα δεν μπορεί να διαγραφεί με διοικητικό τρόπο», είπε ο Βελιανόφσκι στη ομιλία του. «Είμαστε ‘Μακεδόνες’ και… δεν θα απαρνηθούμε την ταυτότητά μας».

Με τις διαπραγματεύσεις μεταξύ Αθήνας και Σκοπίων για το όνομα να βρίσκονται ακόμα σε αδιέξοδο, η κυβέρνηση του σκοπιανού πρωθυπουργού Νίκολα Γκρουέφσκι επεδίωξε να ανεβάσει τους τόνους εγείροντας θέμα μειονότητας. Στις 14 Ιουλίου, ο Γκρουέφσκι απέστειλε επιστολή στον έλληνα ομόλογό του Κώστα Καραμανλή καλώντας τον να αναγνωρίσει την ύπαρξη «Μακεδονικής» μειονότητας στην Ελλάδα.

Η Αθήνα θα πρέπει να επανορθώσει τα «ιστορικά σφάλματα του παρελθόντος» για να ανοίξει το δρόμο για καλύτερες σχέσεις, γράφει. Ο Γκρουέφσκι έστειλε κι αυτός επιστολή στον πρόεδρο της Κομισιόν Μανουέλ Μπαρόσο καλώντας την ΕΕ να διασφαλίσει ότι η Ελλάδα σέβεται το δικαίωμα στην ελεύθερη έκφραση της εθνικότητας.

Η Ελλάδα από παλαιά διαφωνεί με τους ισχυρισμούς αυτούς λέγοντας ότι μολονότι υπάρχουν σλαβόφωνοι στη βόρειο Ελλάδα, αυτοί δεν μπορεί σε καμιά βάση να χαρακτηριστούν ως «Μακεδονική» εθνική ομάδα.

Δεν υπάρχει και δεν υπήρξε ποτέ καμιά Μακεδονική μειονότητα στην Ελλάδα. Ο όποιος ισχυρισμός για την ύπαρξη μιας τέτοιας μειονότητας στην Ελλάδα είναι αβάσιμος, έχει πολιτικά κίνητρα και δεν σέβεται τις πολιτικές πραγματικότητες στην περιοχή», λέει η επίσημη απάντηση στην επιστολή Γκρουέφσκι.

Η Αθήνα δεν έχει καμιά πρόθεση να συζητήσει τέτοια θέματα, είπε ο Καραμανλής, προσθέτοντας ότι είναι εκτός του αντικειμένου των συνομιλιών για το ζήτημα του ονόματος.