Mολυσμένη πόλη της πΓΔΜ θα απαλλαχθεί από μεταλλουργείο

01/05/2008

Το Δημοτικό Συμβούλιο της Βέλες ενέκρινε την απομάκρυνση του μεγαλύτερου ρυπαντή της πΓΔΜ -- το εγκαταλελειμμένο μεταλλουργείου μολύβδου και ψευδάργυρου της πόλης -- και σκοπεύει να κατασκευάσει οικιστικές και εμπορικές εγκαταστάσεις στην περιοχή.

Του Ζόραν Νικολόβσκι για τους Southeast European Times στα Σκόπια -- 01/05/08

Το μεταλλουργείο μολύβδου και ψευδάργυρου στη Βέλες διέκοψε τη λειτουργία του το 2003. [Κυβέρνηση πΓΔΜ]

Η Βέλες, η πιο ρυπασμένη πόλη της πΓΔΜ, θα κατεδαφίσει επιτέλους το μεταλλουργείο μολύβδου και ψευδάργυρου που έχει διακόψει τη λειτουργία του εδώ και χρόνια, το οποίο εδρεύει στο κέντρο της πόλης. Νωρίτερα αυτό το έτος, το Δημοτικό Συμβούλιο της Βέλες είχε στηρίξει πρωτοβουλία δεκάδων περιβαλλοντικών οργανώσεων, οι οποίες είχαν ενώσει τις δυνάμεις τους με την Πράσινη Συμμαχία, για την κατεδάφιση του παλιού εργοστασίου.

Την κίνηση στήριξε και η κυβέρνηση της πΓΔΜ. Οι κάτοικοι της Βέλες διαμαρτύρονταν για τη ρύπανση που προκαλούσε το εργοστάσιο, ακόμα και μετά τη διακοπή της λειτουργίας του, αυξάνοντας τα επίπεδα μολύβδου και καδμίου στον αέρα, το έδαφος και το νερό. Σύμφωνα με κάποιες μελέτες, βρέθηκε κάδμιο σε ιστούς καρκινοπαθών παιδιών.

Ο Νενάντ Κότσιτς, από την Περιβαλλοντική Οργάνωση Βίλα Ζόρα, χαρακτήρισε την κίνηση ιστορική για τους κατοίκους της Βέλες. Αναφέρει ότι στο πλαίσιο της Σύμβασης του Άαρχους, την οποία έχει υπογράψει η πΓΔΜ, οι πολίτες δικαιούνται ένα υγιές περιβάλλον.

Τα σχέδια για τον καθαρισμό περιλαμβάνουν απομάκρυνση των βαρέων μετάλλων από την πόλη και απορρύπανση του εδάφους σε περιοχή 45 εκταρίων γύρω από το μεταλλουργείο. Το δημοτικό συμβούλιο αποφάσισε να ενθαρρύνει την κατασκευή κατοικιών και επαγγελματικών μονάδων γύρω από το εργοστάσιο.

Διέκοψε τη λειτουργία του το 2003, ωστόσο, επειδή οι εργάτες έκλεισαν τη μονάδα εσφαλμένα, καθώς επίσης επειδή δεν υπάρχει ιδιοκτήτης για να αναλάβει την ευθύνη, εξακολουθεί να μολύνει την περιοχή. Τοξικά απόβλητα ηλικίας τριάντα ετών ρυπαίνουν το έδαφος και τον υδροφόρο ορίζοντα.

Το Ινστιτούτο για την Προστασία της Υγείας της πΓΔΜ ανέφερε σε έκθεσή του το 2003, ενόσω λειτουργούσε το εργοστάσιο, ότι η Βέλες απορροφούσε 62.000 τόνους ψευδάργυρου, 47.300 τόνους μολύβδου και 120.000 τόνους διοξειδίου του θείου ετησίως.

Καθώς η μονάδα δεν συντηρείται από κανέναν, υπάρχουν πρόσθετες δυσκολίες. Το Νοέμβρη του 2007, ντόπιοι ήλθαν αντιμέτωποι με απειλή διαρροής περίπου 200 τόνων θειικού οξέως στον ποταμό Βαρντάρ, σε δεξαμενή που συντηρείτο ανεπαρκώς στη μονάδα Κισελίνα. Σε περίπτωση έκχυσης του οξέως στον ποταμό, οι συνέπειες για τη χλωρίδα και την πανίδα της περιοχής θα ήταν τεράστιες. Υπήρξε παρόμοια απειλή το 2004, με τον κίνδυνο έκχυσης 4.500 τόνων θειικού οξέως και 400 τόνων αμμώνιου από άλλη μονάδα.

Πόλη 50.000 κατοίκων, η Βέλες αντιμετωπίζει εδώ και χρόνια συνεχείς κινδύνους, καθώς επίσης ένα δίλημμα. Περιβαλλοντολόγοι αναφέρονται σε μετρήσεις, οι οποίες δείχνουν ότι η ρύπανση υπερβαίνει συνεχώς τα επιτρεπτά επίπεδα στο πενηνταπλάσιο. Από την άλλη, η διακοπή της λειτουργίας του εργοστασίου αύξησε την ανεργία. Αυτή τη φορά η κυβέρνηση πήρε το μέρος των περιβαλλοντολόγων.

Ο Αντιπρόεδρος της Κυβέρνησης υπεύθυνος για τις Οικονομικές Υποθέσεις, Ζόραν Σταβρέβσκι, ανέφερε ότι η κυβέρνηση θα στηρίξει τους κατοίκους της Βέλες. "Δεν πρέπει να υπάρξουν άλλοι πειραματισμοί στη Βέλες. Η ρύπανση πρέπει να σταματήσει, και πρέπει να βρεθούν μέθοδοι για τον καθαρισμό του εδάφους και της περιοχής", δήλωσε ο Σταβρέβσκι.

Το υπουργείο Μεταφορών και Επικοινωνιών αναμένεται να εγκρίνει το Λεπτομερές Σχέδιο Αστικοποίησης που εξέδωσε ο δήμος Βέλες, και να ξεκινήσει η κατεδάφιση του εργοστασίου τους προσεχείς μήνες.