H ανακατασκευασμένη παλαιά γέφυρα της Μοστάρ απειλείται από νέες ρωγμές

28/04/2008

Διάφορες ρωγμές εμφανίζονται στην παλαιά γέφυρα στης Μοστάρ καθημερινά, σύμφωνα με τους εμπειρογνώμονες που προσλήφθηκαν από την Επιτροπή Συντήρησης Εθνικών Μνημείων Βοσνίας-Ερζεγοβίνης.

Του Γιουσούφ Ραμαντάνοβιτς για την Southeast European Times στο Σαράγεβο – 28/04/08

Η παλαιά Γέφυρα της Μοστάρ. [Γιουσούρ Ραμαντάνοβιτς]

Η παγκοσμίως διάσημη παλαιά γέφυρα της Μοστάρ εκτείνεται από τον ποταμό Νερέτβα στην Ερζεγοβίνη, Βοσνία-Ερζεγοβίνη (ΒΕ) νοτιοανατολική περιοχή. Ο Χαϊρουντίν, Τούρκος αρχιτέκτονας, την έχτισε από το 1557 έως το 1566 υπό τη διαταγή του οθωμανού σουλτάνου Σουλεϊμάν ο Μεγαλοπρεπής. Λέγεται ότι ο ΧαΪρουντίν ετράπη σε φυγή στη Μοστάρ ύστερα από απειλή θανάτου από το σουλτάνο, ο οποίος απείλησε να τον κρεμάσει εάν η γέφυρα κατέρρεε ποτέ.

Κατά τη διάρκεια της σύγκρουσης στη ΒΕ το 1993, οι βομβαρδισμοί πυροβολικού των Κροατών κατέστρεψαν την παλαιά γέφυρα. Μετά από την ανακατασκευή της το 2004, οι αξιωματούχοι την συμπεριέλαβαν στον κατάλογο παγκόσμιας κληρονομιάς της ΟΥΝΕΣΚΟ το 2005. Οι κυβερνήσεις της Τουρκίας και της Ιταλίας ήταν οι κύριοι χορηγοί του προγράμματος.

Πρόσφατη έρευνα για το πρόγραμμα επανοικοδόμησης υποδεικνύει ότι μια προηγούμενη γέφυρα υπήρξε στην ίδια περιοχή, πριν από την άφιξη των Οθωμανών, υπό το μεσαιωνικό βοσνιακό κράτος.

Η αψίδα της νέας γέφυρας ασβεστόιθου, έχει μήκος περίπου 29μ. και ύψος 20μ, δημιουργεί ημικύκλιο και είναι πασίγνωστη για την ομορφιά της. Όταν οι ηλιαχτίδες πέφτουν πάνω στη λεπτή και όμορφη αψίδα που υψώνεται πάνω από τον ποταμό, οι θαυμαστές της βρίσκουν δύσκολο να φανταστούν ότι είναι κατασκευασμένη από ασβεστόλιθο.

Οι εμπειρογνώμονες με την Επιτροπή Συντήρησης Εθνικών Μνημείων της ΒΕ ανακάλυψαν ότι διάφορες νέες ρωγμές εμφανίζονται κάθε ημέρα στην ανακατασκευασμένη γέφυρα. Η προκαταρκτική έκθεση της επιτροπής λέει ότι οι αιτίες είναι άγνωστες και ότι μόνο ο καθημερινός έλεγχος μπορεί να τις προσδιορίσει.

"Κατά τη διάρκεια της τριών ημερών επίσκεψης, οι εμπειρογνώμονες σημείωσαν ότι οι νέες ρωγμές εμφανίζονται κάθε ημέρα. Είναι απαραίτητο να καθοριστεί η ένταση [ τους ], η ταχύτητα και η τοποθέτηση, "λέει η Πρόεδρος της Επιτροπής Αζρά Χαντζιμουζαμέντοβιτς.

"Η γέφυρα μπορεί να ραγίζει εξαιτίας της σεισμικής δραστηριότητας, μετατόπιση των πετρών υποστήριξης, οδικά έργα σε κοντινή απόσταση ή κάποια παρατυπία στην κατασκευή που στοχεύει στην αντιγραφή του αυθεντικού πριν το 1993", λέει η Χαντζιμουζαμέντοβιτς.

Μερικοί παρατηρητές αποδίδουν τις σχισμές σε έναν πρόσφατο σεισμό στην Ερζεγοβίνη. "Το σχέδιο... θα μπορούσε να ταιριάξει σε αυτήν την θεωρία αλλά όχι στα σίγουρα σε αυτό το σημείο", λέει η Χαντζιμουζαμέντοβιτς.

Η παλαιά γέφυρα συμβολίζει τη Μοστάρ και προσελκύει πολυάριθμους τουρίστες. Στη μακρόχρονη ιστορία της, η γέφυρα έφερε πολλά ονόματα, όπως "η Νέα Γέφυρα", "η Γέφυρα Σουλτάνου Suleiman", "η Μεγάλη Γέφυρα" και, τελικά, "η Παλαιά Γέφυρα". Το ίδιο το όνομα της πόλης, "Mοστάρ", προέρχεται από δύο σλαβικές λέξεις, πιο πολύ (γέφυρα) και το premostiti (για να γεφυρωθεί ένας ποταμός, γεφυρωτέος).