Τουρκοκύπριοι και Ελληνοκύπριοι ξεκινούν προετοιμασίες για τις συνομιλίες επανένωσης

21/04/2008

Τουρκοκύπριοι και Ελληνοκύπριοι διαπραγματευτές ξεκίνησαν προετοιμασίες για εκτενείς διαπραγματεύσεις με στόχο την επανένωση της διαιρεμένης νήσου.

Του Αϊχάν Σιμσέκ για τους Southeast European Times --21/04/08

Ο Κύπριος Πρόεδρος Δημήτρης Χριστόφιας (αριστερά) και ο Τουρκοκύπριος ηγέτης Μεχμέτ Αλί Ταλάτ, συμφώνησαν στις 21 Μαρτίου να ξεκινήσουν νέα διαδικασία επανένωσης. [Getty Images]

Νομικοί και συνταγματολόγοι, νομοθέτες και άλλοι εκπρόσωποι από αμφότερες τις κοινότητες συναντήθηκαν την Παρασκευή (18 Απριλίου) για πρώτη φορά εδώ και περισσότερα από τέσσερα χρόνια, για να θέσουν τις βάσεις για συνομιλίες μεταξύ του Τουρκοκύπριου και του Ελληνοκύπριου ηγέτη.

Ο Κύπριος Πρόεδρος Δημήτρης Χριστόφιας και ο Τουρκοκύπριος ηγέτης Μεχμέτ Αλί Ταλάτ συμφώνησαν στις 21 Μαρτίου να ξεκινήσουν νέα διαδικασία, η οποία αναμένεται να αρχίσει επίσημα μέχρι τα τέλη Ιουνίου. Η εδώ και δεκαετίες διαίρεση της Κύπρου εξακολουθεί να αποτελεί το μεγαλύτερο πρόβλημα στην προσπάθεια ένταξης της Τουρκίας στην ΕΕ και προκαλεί ακόμα προστριβές μεταξύ των συμμάχων του ΝΑΤΟ Τουρκία και Ελλάδα.

Δημιουργήθηκαν ελπίδες για επίτευξη διευθέτησης όταν ο Χριστόφιας αντικατέστησε το σκληροπυρηνικό προκάτοχό του Τάσσο Παπαδόπουλο το Φεβρουάριο. Ο Παπαδόπουλος βοήθησε στην ανατροπή της τελευταίας σημαντικής προσπάθειας για επανένωση της Κύπρου το 2004, πραγματοποιώντας ένθερμη εκστρατεία ενάντια στο σχέδιο που είχε προτείνει ο τότε Γενικός Γραμματέας του ΟΗΕ Κόφι Ανάν. Αργότερα, απέρριψε προτάσεις του Ταλάτ για νέες συνομιλίες και αρνήθηκε να συναντηθεί μαζί του.

Αντιθέτως, ο Χριστόφιας έχει ήδη συναντηθεί με τον Τουρκοκύπριο ηγέτη δυο φορές, και ενδέχεται να συναντηθούν ξανά, κοινωνικά, στις 7 Μαΐου, προτού ολοκληρώσουν τις προσπάθειές τους οι ομάδες εργασίας.

Ο Οζντίλ Νάμι, επικεφαλής βοηθός του Ταλάτ, χαρακτήρισε την πρώτη συνάντηση των επιτροπών την Παρασκευή ως "θετική αρχή". "Έχουμε λόγους να είμαστε αισιόδοξοι", δήλωσε, τονίζοντας ότι και οι δυο πλευρές δείχνουν "καλή θέληση" και έχουν διορίσει τα πιο έμπειρα στελέχη τους στις επιτροπές. "Στόχος μας είναι να ολοκληρώσουμε τις εργασίες της επιτροπής σε τρεις μήνες και να προετοιμάσουμε τα έγγραφα για τις συνομιλίες μεταξύ του προέδρου μας και του Χριστόφια εγκαίρως για τη συνάντησή τους", δήλωσε.

Ο Γιώργος Ιακώβου, ο Ελληνοκύπριος επικεφαλής διαπραγματευτής, προέτρεψε επίσης την ομάδα του να υιοθετήσει εποικοδομητική προσέγγιση. "Πρέπει να συμπεριφέρεσαι στους ομολόγους σου στις συνομιλίες όχι με πνεύμα εναντίωσης αλλά ως συνεργάτης, με ένα κοινό στόχο", ανέφερε.

Για τις συγκεκριμένες προπαρασκευαστικές συνομιλίες, οι Τουρκοκύπριοι και οι Ελληνοκύπριοι ίδρυσαν έξι ομάδες εργασίας και επτά τεχνικές επιτροπές. Οι ομάδες εργασίας θα επιληφθούν περίπλοκα ζητήματα διευθέτησης, όπως ο μερισμός της κυβέρνησης και της εξουσίας, ζητήματα της ΕΕ, την ασφάλεια, εδαφικές διαφωνίες και την οικονομία. Οι τεχνικές επιτροπές θα επικεντρωθούν σε καθημερινά ζητήματα όπως η πρόληψη του εγκλήματος, η πολιτιστική κληρονομιά, ανθρωπιστικά ζητήματα, το εμπόριο, η δημόσια υγεία και η περιβαλλοντική προστασία. Στις συζητήσεις θα συμμετάσχουν περί τους 130 ειδικούς.

Οι ομάδες εργασίας και οι τεχνικές επιτροπής θα συνεδριάζουν κάθε τέσσερις ημέρες, ενώ οι βοηθοί των Ταλάτ και Χριστόφια θα συναντιούνται κάθε πέντε μέρες, για να επιθεωρούν την πρόοδο και να συζητούν λύσεις σε ενδεχόμενες διαφωνίες.

Ο ΟΗΕ, ο οποίος μεσολαβεί στη διαδικασία, χαιρέτισε την πρώτη συνάντηση των διαπραγματευτών. "Όπως έχουμε δηλώσει και στο παρελθόν, ο ΟΗΕ θα κάνει ό,τι μπορεί για να βοηθήσει τις δυο πλευρές στην προσπάθειά τους για εξεύρεση βιώσιμης και κοινά αποδεκτής λύσης", ανέφερε η Ελίζαμπεθ Σπεχάρ, ειδική εκπρόσωπος του γενικού γραμματέα του ΟΗΕ.

"Ελπίζουμε ότι μπορούν να επιτευχθούν απτά αποτελέσματα...τα οποία θα παρέχουν ισχυρή βάση για να σημειώσουν πρόοδο οι δυο ηγέτες", ανέφερε.

Ο Επίτροπος Διεύρυνσης της ΕΕ Όλι Ρεν έχει δηλώσει επίσης ότι το μπλοκ των 27 εθνών θα στηρίξει όλες τις προσπάθειες που θα οδηγήσουν σε περιεκτική λύση, σε απόκρισή του σε εισήγηση της Κύπρου στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο.

Ο Τούρκος Πρωθυπουργός Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν εξέφρασε στήριξη για τις Κυπριακές συνομιλίες, σε επιστολή του προς το γενικό γραμματέα του ΟΗΕ και μέλη της ΕΕ τον προηγούμενο μήνα, ενώ προέτρεψε για εξέταση του Σχεδίου Ανάν ενόσω δημιουργείται η βάση για νέες συνομιλίες.

Το Μεσογειακό νησί της Κύπρου είναι διχοτομημένο για περισσότερες από τρεις δεκαετίες στη διεθνώς αναγνωρισμένη Ελληνοκυπριακή κυβέρνηση στο νότο και την Τουρκική Δημοκρατία της Βόρειας Κύπρου στο βορρά, η οποία εξακολουθεί να τελεί υπό διεθνή απομόνωση.

Οι προσπάθειες του ΟΗΕ για επανένωση της νήσου έχουν επανειλημμένως αποτύχει, με πιο πρόσφατη το 2004, όταν η πλειοψηφία των Ελληνοκυπρίων καταψήφισε το Σχέδιο Ανάν. Οι Τουρκοκύπριοι, σε ξεχωριστό δημοψήφισμα τον Απρίλιο του 2004, υπερψήφισαν το σχέδιο, ωστόσο απαιτείτο επικύρωση από αμφότερες τις πλευρές για επανένωση της Κύπρου και ένταξη στην ΕΕ.