Ξεκινά δίκη εγκλημάτων πολέμου εναντίον πρώην Κροατών στρατηγών

12/03/2008

Ξεκίνησε την Τρίτη στη Χάγη η δίκη εναντίον των απόστρατων Κροατών στρατηγών Άντε Γκοτοβίνα, Ιβάν Τσέρμακ και Μλάντεν Μάρκατς, για τη φερόμενη συμμετοχή τους στη δίωξη και δολοφονία Σέρβων υπηκόων κατά τους τελευταίους μήνες του πολέμου του 1991-1995 στην Κροατία.

(The Guardian, Independent - 12/03/08, AP, Reuters, BBC, VOA, International Herald Tribune, Javno, Balkan Insight, Κέντρο Ειδήσεων ΟΗΕ - 11/03/08)

Ο Άντε Γκοτοβίνα. [Getty Images]

Η δίκη εναντίον τριών πρώην Κροατών στρατηγών, οι οποίοι κατηγορούνται για εγκλήματα πολέμου που διεπράχθησαν εναντίον Σέρβων της Κράινα κατά τη λήξη του πολέμου του 1991-1995 στην Κροατία, ξεκίνησε την Τρίτη (11 Μαρτίου) στη Χάγη, στο Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο για την πρώην Γιουγκοσλαβία (ICTY).

Οι Άντε Γκοτοβίνα, Ιβάν Τσέρμακ και Μλάντεν Μάρκατς αντιμετωπίζουν εννέα κατηγορίες για εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας και παραβίαση των νόμων ή θεσμών του πολέμου, σύμφωνα με κοινό κατηγορητήριο που εκδόθηκε τον περασμένο Μάη.

Οι τρεις στρατηγοί κατηγορούνται ότι σχεδίασαν τη δολοφονία τουλάχιστον 150 Σέρβων, καθώς επίσης τη βίαιη εκδίωξη άλλων 200.000 περίπου κατά τη διάρκεια εφόδου του Κροατικού στρατού το 1995, γνωστή ως Επιχείρηση Καταιγίδα. Ξεκίνησε για να ανακτήσει τον έλεγχο στην περιοχή Κράινα, η οποία είχε καταληφθεί από Σέρβους αυτονομιστές νωρίτερα κατά τη διάρκεια του πολέμου.

Οι στρατηγοί θεωρούνται επίσης υπεύθυνοι για τη λεηλασία περιουσιακών στοιχείων, την αναίτια καταστροφή και την κακοποίηση Σέρβων από Κροατικές δυνάμεις, κατά τη διάρκεια της τρίμηνης επιχείρησης.

"Η δίκη προκύπτει από τη βίαιη εξάλειψη των Σέρβων της Κράινα από την Κροατία και την καταστροφή των κοινοτήτων τους τον Αύγουστο του 1995, καθώς επίσης τους ρόλους και τις αρμοδιότητες των στρατηγών στη συγκεκριμένη διαδικασία," δήλωσε ο εισαγγελέας του ΟΗΕ Άλαν Τίεγκερ στην εναρκτήρια δήλωσή του. "Η Σερβική κοινότητα ήταν μια φοβισμένη, έρημη περιοχή κατεστραμμένων χωριών και σπιτιών. Η υπόθεση αφορά τρεις άνδρες οι οποίοι διαδραμάτισαν καίριο ρόλο στα συγκεκριμένα εγκλήματα."

Την περίοδο της Επιχείρησης Καταιγίδα, ο Γκοτοβίνα ήταν διοικητής της Λειτουργικής Ζώνης Σπλιτ του Κροατικού Στρατού και ασκούσε πλήρη διοίκηση και έλεγχο σε όλες τις Κροατικές δυνάμεις που συμμετείχαν στην έφοδο. Αν και γνώριζε, ή είχε λόγους να γνωρίζει, τις αγριότητες που διεπράχθησαν από τα στρατεύματα της διοίκησής του, δεν κατάφερε να τις αποτρέψει ή να τιμωρήσει τους δράστες, ισχυρίζονται οι εισαγγελείς.

Επιπρόσθετα, επέτρεψε εν γνώσει του σε θύματα των ενεργειών των Σέρβων της Κράινα εναντίον Κροατών, νωρίτερα κατά τη διάρκεια του πολέμου, να συμμετάσχουν στην επιχείρηση, όντας καταφανώς προδιατεθειμένοι να εκδικηθούν.

Μαζί με αρκετούς άλλους -- συμπεριλαμβανομένου του τέως Προέδρου της Κροατίας Φράνιο Τούντμαν -- οι Γκοτοβίνα, Τσέρμακ και Μάρκατς ήταν, σύμφωνα με ισχυρισμούς, βασικά μέλη κοινής εγκληματικής ομάδας με στόχο τη βίαιη και μόνιμη απομάκρυνση του Σερβικού πληθυσμού από την περιοχή Κράινα.

"Οι Σέρβοι άρχισαν να φεύγουν σε κατάσταση πανικού, όχι ακούσια αλλά βάσει σχεδίου," δήλωσε ο Τίεγκερ την Τρίτη. "Για όσους παρέμειναν, σε μεγάλο βαθμό ηλικιωμένοι και σωματικά καταβεβλημένοι, η ζωή τους έγινε εφιάλτης. Κάποια σπίτια και χωριά λεηλατήθηκαν και καταστράφηκαν σε μαζική κλίμακα, ενώ πολλοί ήταν αυτοί που δολοφονήθηκαν."

Ο Τίεγκερ τόνισε επίσης ότι οι εισαγγελείς δεν πρόκειται να αμφισβητήσουν το δικαίωμα της Κροατίας για ανάκτηση του ελέγχου στην περιοχή Κράινα.

"Η Επιχείρηση Καταιγίδα περιελάμβανε άλλον ένα στόχο -- να απομακρύνει το Σερβικό πληθυσμό και να εξασφαλίσει τη μόνιμη απομάκρυνσή τους," ανέφερε.

Ο εισαγγελέας επικαλέστηκε επίσης τον Τούντιμαν ο οποίος είχε χαρακτηρίσει τους Σέρβους της Κράινα "καρκίνο σε ευπαθές σημείο της Κροατίας", και πως κάποτε είχε αναφέρει ότι οι Κροάτες έπρεπε να "καταφέρουν τέτοια πλήγματα που θα εξαφανιζόταν κάθε ίχνος βούλησης από μεριάς Σέρβων".

Και οι τρεις στρατηγοί έχουν δηλώσει αθώοι στις κατηγορίες εναντίον τους. Η δίκη τους -- από τις πιο σημαντικές στην ιστορία του ICTY -- αναμένεται να διαρκέσει περισσότερο από ένα έτος. Σε περίπτωση που καταδικαστούν, Γκοτοβίνα, Τσέρμακ και Μάρκατς αντιμετωπίζουν ποινές ισόβιας κάθειρξης.