Ο Όρσον Γουέλς γίνεται "Πολίτης Σπλιτ"

17/01/2008

Νέο άγαλμα προς τιμήν του θρυλικού σκηνοθέτη και ηθοποιού, ο οποίος είχε μακρά σχέση με την πόλη.

Του Ίβο Σκεπάνοβιτς για τους Southeast European Times στη Σπλιτ -- 17/01/08

Το άγαλμα του Αμερικανού ηθοποιού Όρσον Γουέλς στη Σπλιτ. [Ίβο Σκεπάνοβιτς]

Πριν από ένα έτος, ο ντόπιος φωτογράφος Φέντια Κλάριτς σκέφτηκε ότι στη Σπλιτ πρέπει να ανεγερθεί μνημείο του Όρσον Γουέλς, καθώς του άρεσε να περνά καιρό στην πόλη, και σε άλλες Δαλματικές πόλεις, τις τελευταίες δυο δεκαετίες της ζωής του. Ο Ζέλικο Κερούμ, ντόπιος επιχειρηματίας και ιδιοκτήτης συγκροτήματος κινηματογραφικών αιθουσών και εμπορικού κέντρου, χρηματοδότησε το έργο με την ελπίδα ότι θα αυξήσει τον τουρισμό και τα έσοδα.

"Με τα αποκαλυπτήρια του γλυπτού του Όρσον Γουέλς στην περιοχή Μπροαντάριτσα της Σπλιτ, ο Πολίτης Κέιν έγινε νέος πολίτης της Σπλιτ", δήλωσε ο Κλάριτς.

'Κάποτε, επισκέφθηκα ένα ξενοδοχείο στη Βιέννη όπου ένας τοίχος έφερε την επιγραφή ότι ο Μότσαρτ σχεδόν πέρασε ένα βράδυ σε εκείνο το ξενοδοχείο, ωστόσο δεν τα κατάφερε για κάποιο λόγο", εξήγησε. "Το γεγονός αυτό με ενέπνευσε να εκμεταλλευτώ την ευκαιρία για να δημιουργήσω μια σχέση μεταξύ της Σπλιτ και ενός εκ των σπουδαιότερων σκηνοθετών όλων των εποχών".

Στα τέλη της δεκαετίας του 1960, ο Όρσον Γουέλς γνώρισε την Κροατή ηθοποιό και γλύπτρια Όγια Κοντάρ, με την οποία έζησε μαζί περίπου 20 χρόνια, μέχρι το θάνατό του το 1985. Ενθουσιάστηκε με την ιδέα του Κλάριτς και συμφώνησε να φιλοτεχνήσει η ίδια το γλυπτό.

''Ο Όρσον λάτρευε τα μικροσκοπικά, Μεσογειακά πέτρινα δρομάκια της Σπλιτ και των άλλων Δαλματικών, παράκτιων πόλεων", ανέφερε η Κοντάρ. "Συμπαθούσε τους ντόπιους και είχε πολλούς φίλους. Δυστυχώς, έφυγε χωρίς να δει τα αποκαλυπτήρια του μνημείου του".

Ο Ουέλς επισκεπτόταν συχνά τη Σπλιτ και τη γειτονική πόλη Πρίμοστεν, όπου και ζούσε το ζευγάρι σε μια βίλα, ανέφερε η Κοντάρ. "Ο Όρσον ήταν επίσης οπαδός της ποδοσφαιρικής ομάδας της Σπλιτ, την Χαϊντούκ. Ένας από τους παίκτες, ο Γκέζα Σενάουερ, ήταν στενός φίλος του, και ο Όρσον παρακολουθούσε τα παιχνίδια του. Είχε βρει κάτι κοινό με το φλογερό ταμπεραμέντο του λαού που διέμενε στην Κροατική παράκτια περιοχή της Δαλματίας", ανέφερε.

Το πραγματικό όνομα της Κοντάρ ήταν Όλγα Παλίνκας. Το άλλαξε σε "Όγια Κοντάρ" επειδή "κοντάρ" σημαίνει "δώρο" στα Κροατικά. Ο Ουέλς συνήθιζε να τις λέει ότι ήταν ένα δώρο γι' αυτόν, όπως εξήγησε στο πλήθος που παρέστη στα αποκαλυπτήρια του αγάλματός του.

Εν τω μεταξύ, ο Κλάριτς θα ήθελε να δει να τιμούν τον Ουέλς με διαφορετικό τρόπο. Να δώσουν το όνομά του σε ένα δρόμο της πόλης.

Ο Ουέλς κινηματογράφησε την ταινία ''Process in Croatia'' και επίσης έπαιξε σε μερικές Κροατικές ταινίες, όπως οι ''The Secret of Nicola Tesla'' και ''The Battle on Neretva''. Είχε ξεκινήσει, χωρίς ωστόσο να τα ολοκληρώσει ποτέ, μερικά έργα στη Σπλιτ και στο γειτονικό νησί Χβαρ.