Ο "Άπο" και η κληρονομιά του από τις αιματοχυσίες

29/11/2007

Ακόμα και καθώς τη Τουρκία κινείται προς τη μεταρρύθμιση, το Κουρδικό Εργατικό Κόμμα έχει κλιμακώσει την εκστρατεία του, προσπαθώντας να πείσει τους Κούρδους ότι η βία είναι η μοναδική απάντηση.

Του Αϊχάν Σιμσέκ για τους Southeast European Times -- 29/11/07

Διαδήλωση στο Λονδίνο εναντίον του Κουρδικού Εργατικού Κόμματος, καλεί τις Ευρωπαϊκές κυβερνήσεις να εμποδίσουν τη στήριξη προς την τρομοκρατική οργάνωση. [Αχμέτ Γκορμέζ]

Τρεις ανώτεροι στρατηγοί των ΗΠΑ πραγματοποίησαν επίσκεψη στην Τουρκία στα τέλη της προηγούμενης βδομάδας, σηματοδοτώντας ισχυρότερη συνεργασία μεταξύ των δυο συμμάχων του ΝΑΤΟ στον αγώνα κατά των τρομοκρατών του Κουρδικού Εργατικού Κόμματος, οι οποίοι δρουν στο βόρειο Ιράκ.

Οι επισκέψεις του Στρατηγού Μπαντζ Κράντοκ, διοικητή των δυνάμεων των ΗΠΑ στην Ευρώπη, του Στρατηγού Ντέιβιντ Πετράους, επικεφαλής των δυνάμεων των ΗΠΑ στο Ιράκ και του Στρατηγού Τζέιμς Κάρτραϊτ, αντιπροέδρου των Κοινών Επιτελείου των ΗΠΑ, πραγματοποιήθηκαν δυο βδομάδες έπειτα από σημαντική συνάντηση μεταξύ του Αμερικανού Προέδρου Τζορτζ Ο. Μπους και του Τούρκου Πρωθυπουργού Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, στις 5 Νοεμβρίου στην Ουάσινγκτον.

"Το PKK αποτελεί τρομοκρατική οργάνωση. Είναι εχθρός της Τουρκίας, εχθρός του Ιράκ και εχθρός των Ηνωμένων Πολιτειών," δήλωσε ο Μπους κατά τη συνάντηση. "Η ύπαρξη καλών και ορθών πληροφοριών, οι οποίες διανέμονται σε πραγματικό χρόνο, μέσω σύγχρονης τεχνολογίας, θα καταστήσουν ευκολότερη την αποτελεσματική αντιμετώπιση των ατόμων που χρησιμοποιούν τους φόνους ως όπλο για να επιτύχουν πολιτικούς στόχους."

Η Τουρκική κυβέρνηση έχει δεχθεί έντονες πιέσεις από τον κόσμο για να εξαρθρώσει τις βάσεις του ΡΚΚ στο βόρειο Ιράκ, έπειτα από μερικές από τις πλέον θανατηφόρες επιθέσεις της οργάνωσης εδώ και χρόνια.

Το PKK, το οποίο θωρείται τρομοκρατική οργάνωση από τις Ηνωμένες Πολιτείες, την ΕΕ και μεγάλο μέρος της διεθνούς κοινότητας, μάχεται από το 1984. Η σύγκρουση αυτή έχει στοιχίσει περισσότερες από 37.000 ζωές.

Ο φυλακισμένος ηγέτης του PKK, Αμπντουλάχ Οτσαλάν, σπούδασε στην αναγνωρισμένου κύρους Σχολή Πολιτικών Επιστημών της άγκυρας, κατά τη διάρκεια της δεκαετίας του 1970 και ασπάστηκε το Μαοϊσμό. Τα ιδρυτικά μέλη της οργάνωσης -- γνωστά ως "Αποϊστές", από το παρατσούκλι του Οτσαλάν, Άπο -- επεδίωξαν να ιδρύσουν μια Μαρξιστική-Λενινιστική λαϊκή δημοκρατία στη νοτιοανατολική Τουρκία. Με τον καιρό, όμως, το ΡΚΚ ξέφυγε από την αριστερή ιδεολογία του, στρεφόμενο προς μια πιο Ισλαμική και εθνικιστική ατζέντα.

Όταν το ΡKK ξεκίνησε την εκστρατεία τρόμου στις αρχές της δεκαετίας του 1980, είχε περίπου 200 μαχητές. Μέσα στην ακόλουθη δεκαετία, ο αριθμός αυξήθηκε σε 12.000. Αυτή τη στιγμή, θεωρείται ότι έχει 5.000 ενεργά μέλη: 2.000 εντός της Τουρκίας και άλλα 3.000 στο βόρειο Ιράκ.

Η κοινωνικοοικονομική υπανάπτυξη, οι παραβιάσεις στα ανθρώπινα δικαιώματα και η μονομανία των Τούρκων αξιωματούχων με την ασφάλεια εις βάρος άλλων ζητημάτων, βοήθησε την οργάνωση να αποκτήσει δύναμη. Πρώην Τούρκοι πολιτικοί και στρατιωτικοί ηγέτες, παραδέχονται σήμερα ότι το πρόβλημα επιδεινώθηκε από τις λάθος πολιτικές.

[Αχμέτ Γκορμέζ]

"Ήταν λάθος μας να απαγορεύσουμε την Κουρδική γλώσσα. Το κατάλαβα αργότερα," ανέφερε ο πρώην Αρχηγός ΓΕΣ της Τουρκίας, Στρατηγός Κενάν Εβνέρ, στην εφημερίδα <I>Milliyet</I>. Αρχηγός του πραξικοπήματος το Σεπτέμβρη του 1980 και έβδομος πρόεδρος της Τουρκίας, ο Εβρέν παραδέχθηκε ότι οι βασανισμοί και η κακοποίηση των κρατουμένων ήταν μεγάλο λάθος.

"Πρέπει να αναγνωρίσουμε την Κουρδική πραγματικότητα στην Τουρκία," ανέφερε ο Χιλμί Οζκόκ, πρώην αρχηγός ΓΕΣ, στην εφημερίδα. "Η Τουρκία πρέπει να πάρει στα σοβαρά τους Κούρδους πολίτες της, χωρίς να τους υποτιμά. Πιστεύω ότι το πρόβλημα μπορεί να λυθεί όταν γίνει η Τουρκία μέλος της ΕΕ και το επίπεδο εισοδήματος αυξηθεί στις $15.000," ανέφερε.

Οι βιαιοπραγίες του PKK στην Τουρκία έφτασαν σε αποκορύφωση από το 1993 μέχρι το 1995, καθώς η ομάδα διενεργούσε μαζικές επιθέσεις εναντίον των ενόπλων δυνάμεων. Ωστόσο, η Τουρκία ήταν σε θέση να διενεργήσει αποτελεσματικές επιχειρήσεις ενάντια στις ανταρσίες, κι έτσι η απειλή περιορίστηκε. Το 1999, ο Οτσαλάν συνελήφθη στην Κένυα, και οι περισσότεροι μαχητές του αποχώρησαν από την Τουρκία με προορισμό το βόρειο Ιράκ. Το ΡΚΚ άλλαξε το όνομά του σε Κουρδική Σύνοδος Ελευθερίας και Δημοκρατίας (KADEK), υποστηρίζοντας ότι θα ακολουθήσει ειρηνική και πολιτική ατζέντα, και διακήρυξε μονομερή εκεχειρία.

Ωστόσο, εντός μερικών ετών, οι επιθέσεις ξεκίνησαν εκ νέου. Μέχρι σήμερα, το 2007, οι θάνατοι 160 πολιτών μπορούν να αποδοθούν στο ΡΚΚ, μαζί με τους θανάτους 138 Τούρκων στρατιωτών και 266 μελών του ΡΚΚ. Μόνο τον Οκτώβρη, οι βιαιοπραγίες του ΡΚΚ είχαν ως αποτέλεσμα 47 νεκρούς, μεταξύ των οποίων 35 Τούρκοι στρατιώτες.

Παραδόξως, η επανεμφάνιση των βιαιοπραγιών έλαβε χώρα σε μια περίοδο όπου η Τουρκία, στο πλαίσιο της διαδικασίας για ένταξη στην ΕΕ, έχει θεσπίσει σημαντικές μεταρρυθμίσεις. Πλέον επιτρέπονται τα ιδιαίτερα μαθήματα Κουρδικής γλώσσας, καθώς επίσης οι ραδιοτηλεοπτικές μεταδόσεις, αν και εξακολουθούν να είναι περιορισμένες. Έχουν αμβλυνθεί οι περιορισμοί στις φιλοκουρδικές πολιτιστικές οργανώσεις.

Το κυβερνών Κόμμα Δικαιοσύνης και Ανάπτυξης της Τουρκίας, το οποίο κέρδισε δεύτερη θητεία στις κοινοβουλευτικές εκλογές του Ιουλίου, δεσμεύθηκε για περαιτέρω δεσμεύσεις σε ό,τι αφορά στους Κούρδους της χώρας. Ταυτόχρονα, οι νομοθέτες του φιλοκουρδικού κόμματος DTP κέρδισαν κοινοβουλευτικές έδρες για πρώτη φορά εδώ και χρόνια.

Αναλυτές αναφέρουν ότι η ραγδαία εξελισσόμενη πολιτική διαδικασία θεωρείται απειλή από το ΡΚΚ. "Οι επιθέσεις αυτές έχουν στόχο να προκαλέσουν τους Τούρκους εναντίον των Κούρδων και να υπονομεύουν τη συμπερίληψη του DTP στο πολιτικό σύστημα της Τουρκίας," αναφέρει ο Σεντά Λατσινέρ, διευθυντής της Διεθνούς Οργάνωσης Στρατηγικής Έρευνας στην Άγκυρα. "Θέλουν να πουν στον Κουρδικό λαό ότι ο μόνος τρόπος για επίτευξη προόδου είναι η ένοπλη μάχη."

Η δημόσια κατακραυγή για τις επιθέσεις έχει ασκήσει πιέσεις στις αρχές, ώστε να διενεργήσουν διασυνοριακή στρατιωτική επιχείρηση, με στόχο βάσεις του ΡΚΚ στο Ιράκ. Ωστόσο, προηγούμενα γεγονότα δείχνουν ότι μια τέτοια προσέγγιση ίσως να μην είναι αποτελεσματική. Κατά το παρελθόν υπήρξαν πολλές εισβολές -- η πρώτη το 1983 και η τελευταία το 2001 -- ωστόσο δεν είχαν ως αποτέλεσμα τον αφανισμό του ΡΚΚ.

Ο Διοικητής των Τουρκικών Δυνάμεων Πεζικού, Στρατηγός Ιλκέρ Μπασμπούγκ, το παραδέχεται αυτό, ωστόσο επιμένει ότι η στρατιωτική επιχείρηση εξακολουθεί να αποτελεί απαραίτητη κίνηση.

"Η αντιμετώπιση της αυτονομιστικής τρομοκρατίας έχει τέσσερις βασικές διαστάσεις -- ασφάλεια, οικονομική, κοινωνικοπολιτιστική και ψυχολογική μάχη," ανέφερε ο Μπασμπούγκ σε πρόσφατη ομιλία του στη Στρατιωτική Ακαδημία Δυνάμεων Πεζικού. "Και οι τέσσερις είναι υποχρεωτικές. Ο αγώνας της Τουρκίας εναντίον του ΡΚΚ έχει διαρκέσει τόσο πολύ καιρό λόγω των προβλημάτων στο συντονισμό των συγκεκριμένων τεσσάρων τομέων."

Εν τω μεταξύ, η συνεργασία μεταξύ Ηνωμένων Πολιτειών και Τουρκίας έχει αυξηθεί, με επίκεντρο τον εντοπισμό και την απομόνωση της ηγεσίας του ΡΚΚ και τη διακοπή της διοικητικής υποστήριξης προς την ομάδα. Η κυβέρνηση των ΗΠΑ έχει προτρέψει τους Ευρωπαίους συμμάχους να εξαλείψουν τις δραστηριότητες του ΡΚΚ στην ΕΕ και να παρεμποδίσουν τους χρηματοοικονομικούς πόρους του και τη διάδοση των ιδεών του.

Ιρακινές Κουρδικές οργανώσεις έχουν παροτρύνει την Τουρκία να προσφέρει γενική αμνηστία στους μαχητές του ΡΚΚ και να ξεκινήσει διάλογο με την οργάνωση. Ωστόσο, η Τουρκία αναφέρει ότι προτεραιότητά της είναι να αναγκάσει τους μαχητές να καταθέσουν τα όπλα τους.

Ο Αντιπρόεδρος της Κυβέρνησης Τσεμίλ Τσισέκ, εκπρόσωπος Τύπου της κυβέρνησης, ανέφερε σε δημοσιογράφους ότι αν και οι προηγούμενοι νόμοι περί αμνηστίας είχαν θετικά αποτελέσματα, δεν αποτελούν μόνιμη λύση.