Η Anti-Defamation League χαρακτηρίζει "γενοκτονία" τις σφαγές, η Τουρκία διαμαρτύρεται

24/08/2007

Η Άγκυρα ελπίζει ότι το Ισραήλ θα πείσει διακεκριμένη Εβραϊκή οργάνωση, η οποία εδρεύει στις ΗΠΑ, να αλλάξει τη θέση της σε ό,τι αφορά στις σφαγές Αρμενίων κατά την παρακμή της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας.

(Zaman, Haaretz - 24/08/07, AFP, DPA, UPI, The Jerusalem Post, Los Angeles Times, Anti-Defamation League - 23/08/07, AP, Anti-Defamation League - 21/08/07)

"Έπειτα από σκέψη, οι συνέπειες των πράξεων αυτών ισοδυναμούν πράγματι με γενοκτονία", ανέφερε ο Διευθυντής της ADL, Αμπραάμ Φόξμαν. [AFP]

Τούρκοι αξιωματούχοι εξέφρασαν απογοήτευση την Πέμπτη (23 Αυγούστου) σχετικά με απόφαση μείζονος Εβραϊκής οργάνωσης νωρίτερα αυτη τη βδομάδα, να χαρακτηρίσει γενοκτονία τις μαζικές δολοφονίες Αρμενίων κατά την παρακμή της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας.

Η Anti-Defamation League (ADL) ανέφερε την Τρίτη ότι κατά το παρελθόν "είχε χαρακτηρίσει τα οδυνηρά επεισόδια που έλαβαν χώρα το 1915-1918, από την Οθωμανική Αυτοκρατορία εναντίον των Αρμενίων, σφαγές και αγριότητες".

Ωστόσο, η οργάνωση πλέον πιστεύει "ότι οι συνέπειες των πράξεων αυτών ισοδυναμούν πράγματι με γενοκτονία" ανέφερε σε δήλωσή του ο εθνικός διευθυντής της ADL, Αμπραάμ Φόξμαν. "Εάν υπήρχε τότε η λέξη γενοκτονία, θα την είχαμε χαρακτηρίσει γενοκτονία", πρόσθεσε.

Ωστόσο, ο Φόξμαν εξέφρασε την αντίθεσή του σε προτεινόμενο ψήφισμα της γερουσίας των ΗΠΑ, το οποίο χαρακτηρίζει τις δολοφονίες Αρμενίων γενοκτονία. Μια τέτοια κίνηση, ανέφερε, θα ήταν "αντιπαραγωγική" και "δεν πρόκειται να ενισχύσει τη συμφιλίωση μεταξύ Τούρκων και Αρμενίων".

Επιπρόσθετα, δήλωσε, θα "θέσει σε κίνδυνο την Τουρκική Εβραϊκή κοινότητα και τις σημαντικές πολυμερείς σχέσεις μεταξύ Τουρκίας, Ισραήλ και Ηνωμένων Πολιτειών".

Οι Αρμένιοι υποστηρίζουν ότι σκοτώθηκαν 1,5 εκατομμύρια συμπατριώτες τους, σε εκστρατεία γενοκτονίας που διενήργησαν οι Οθωμανοί Τούρκοι κατά τον Πρώτο Παγκόσμιο Πόλεμο. Αν και παραδέχεται ότι χιλιάδες Αρμένιοι βρήκαν βίαιο θάνατο κατά τη διάρκεια των γενικών αναταραχών της συγκεκριμένης περιόδου, η Τουρκία επιμένει ότι ο αριθμός των θυμάτων είναι υπερβολικός, ότι σκοτώθηκε επίσης μεγάλος αριθμός Τούρκων και πως δεν διενεργήθηκε σκόπιμη εκστρατεία γενοκτονίας.

Επιδιώκοντας αποφυγή ενδεχόμενης επιδείνωσης στους δεσμούς με την Τουρκία, στρατιωτικό σύμμαχο, ο πρόεδρος του Ισραήλ Σιμόν Πέρεζ τηλεφώνησε την Πέμπτη στο Τούρκο Πρωθυπουργό Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, για να τον διαβεβαιώσει ότι η χώρα του επιθυμεί να διατηρήσει καλές σχέσεις με την Τουρκία.

Σύμφωνα με την Τουρκική εφημερίδα Zaman, ο Πέρεζ δεσμεύθηκε επίσης να "υπερασπιστεί τη θέση της Τουρκίας στο ζήτημα αυτό, στις Ηνωμένες Πολιτείες".

"Αποτελεί εξαιρετικά ευαίσθητο ζήτημα για την Τουρκία, και έχουμε δείξει ότι δεν υπάρχει αλλαγή στη θέση μας, και πως δεν επιθυμούμε να πλήξουμε τους φιλικούς δεσμούς μεταξύ των χωρών μας," σύμφωνα με δήλωση στελέχους του υπουργείου Εξωτερικών του Ισραήλ στην εφημερίδα Haaretz την Πέμπτη. "Πιστεύουμε ότι έχουν κατανοήσει το μήνυμά μας".

Η Εβραϊκή κοινότητα της Τουρκίας επέκρινε την κίνηση της ADL. "Δυσκολευόμαστε να κατανοήσουμε τους λόγους που η ADL, από τις σημαντικότερες Εβραϊκές οργανώσεις στις Ηνωμένες Πολιτείες, άλλαξε τη θέση της", ανέφεραν ηγέτες της κοινότητας σε δήλωσή τους. "Δυσκολευόμαστε να κατανοήσουμε τις πρόσφατες εξελίξεις μεταξύ των πολιτών των ΗΠΑ και την ξαφνική αλλαγή απόψεων η οποία προκάλεσε διχογνωμία μεταξύ κάποιων Εβραϊκών οργανώσεων".

Την Τετάρτη, το υπουργείο Εξωτερικών της Τουρκίας απέρριψε ισχυρισμό της ADL ότι υπάρχει "συναίνεση" μεταξύ ιστορικών σχετικά με τη γενοκτονία των Αρμενίων. "Η απόπειρα της ADL να ξαναγράψει την ιστορία μέσω μιας απόφασης που πήρε, αποτελεί αντίφαση και η αιτιολογία της δεν είναι κατανοητή", ανέφερε ο Λεβέντ Μπιλμάν, εκπρόσωπος Τύπου του υπουργείου Εξωτερικών.

Το 2005, ο Ερντογάν απέστειλε επιστολή στον Πρόεδρο της Αρμενίας, Ρόμπερτ Κοτσαριάν, καλώντας για ίδρυση κοινής επιτροπής ειδικών, προς εξέταση των γεγονότων που περιβάλλουν τις δολοφονίες. Ωστόσο, ανέφερε ο Μπιλμάν, δεν έχει υπάρξει ακόμα θετική απόκριση από την Αρμενία.

Σε νέα δήλωση την Πέμπτη, ο Φόξμαν προέτρεψε την ADL να "ενθαρρύνει βήματα για τη δημιουργία ατμόσφαιρας η οποία θα επιτρέψει στην Αρμενία να αποκριθεί θετικά" στην πρόταση της Τουρκίας, για να βοηθήσει τα συμβαλλόμενα μέρη "να επιτύχουν επίλυση των έντονων διαφορών τους".