Οι αποκέντρωση φαίνεται ότι αποτελεί τη μεγαλύτερη πρόκληση για του Κοσσυφοπεδίου

13/12/2006

Η αποκέντρωση του Κοσσυφοπεδίου αποτελεί το μεγαλύτερο εμπόδιο στη διαδικασία για το καθεστώς. Παρά τις συζητήσεις για το ζήτημα, διάρκειας περίπου δέκα μηνών, δεν προβλέπεται λύση.

Της Μπλέρτα Φονίκι-Καμπάσι και του Ιγκορ Ιοβάνοβιτς για τους Southeast European Times – 13/12/06

"Η λειτουργικότητα και η βιωσιμότητα αποτελούν στην πραγματικότητα τα δυο κριτήρια [για αποκέντρωση]", δήλωσε ο αναπληρωτής απεσταλμένος του ΟΗΕ Άλμπερτ Ροχάν. [Αρχείο]

Από την αρχή των συνομιλιών για το καθεστώς, η αποκέντρωση έχει αποτελέσει το μεγαλύτερο εμπόδιο της διαδικασίας. Από το πέρας των διαπραγματεύσεων μεταξύ Βελιγραδίου και Πρίστινας, δεν είχε επιτευχθεί λύση.

Αν και οι αρχικές διαπραγματεύσεις για το καθεστώς επικεντρώθηκαν σε τεχνικά ζητήματα σημαντικά για τη μακροπρόθεσμη σταθερότητα του Κοσσυφοπεδίου -- ειδικότερα τα δικαιώματα και την προστασία των μειονοτήτων του Κοσσυφοπεδίου -- ο απεσταλμένος του ΟΗΕ στις συνομιλίες για το καθεστώς, Μάρτι Αχτισάαρι, κάλεσε το Φεβρουάριο τα συμβαλλόμενα μέρη να συζητήσουν την αποκέντρωση της τοπικής κυβέρνησης. Κάποιοι θεωρούν ότι η αποκέντρωση αποτελεί σημαντικό μέτρο για την προστασία των Σερβικών κοινοτήτων του Κοσσυφοπεδίου.

Αν και η διεθνής κοινότητα πιστεύει ότι η αποκέντρωση είναι σημαντική για την εθνική συμφιλίωση και τη δημιουργία αστικής κοινωνίας στο Κοσσυφοπέδιο, το ζήτημα εξακολουθεί να είναι πολιτικά φορτισμένο. Οι ταραχές που ξέσπασαν το Μάρτιο του 2004 έπεισαν τους Σέρβους του Κοσσυφοπεδίου ότι το μέλλον τους εξαρτάται από την αυτοδιάθεση.

Η τελευταία σχετική συνεδρίαση έλαβε χώρα τον προηγούμενο μήνα στην Πρίστινα. Εκπρόσωποι της Ομάδας Επαφών συναντήθηκαν με τους δημάρχους των δέκα δήμων του Κοσσυφοπεδίου για να συζητήσουν τη διαδικασία. Η ομάδα διαπραγματεύσεων του Κοσσυφοπεδίου κατέστησε εξ αρχής σαφές ότι αντιτάσσεται στην αποκέντρωση, φοβούμενη ότι θα δημιουργήσει Σερβικά περίκλειστα εδάφη εντός του Κοσσυφοπεδίου, και πιθανότατα να οδηγήσει σε κάποια μορφή διχοτόμησης. Ωστόσο, η Ομάδα Επαφών θεωρεί ότι η διαδικασία είναι απαραίτητη για το μέλλον της επαρχίας.

Το Βελιγράδι έχει προτείνει σχέδιο το οποίο θέσει την κεντρική διοίκηση της επαρχίας σε δημαρχιακό επίπεδο και θα ενδυναμώσει την τοπική αυτοδιοίκηση. Το σχέδιο συνεπάγεται τη δημιουργία 16 νέων μη Αλβανικών δήμων οι οποίοι θα έχουν δικαιοδοσία στους τομείς εκπαίδευσης, υγείας, ΜΜΕ, κοινωνικών υποθέσεων, οικονομίας και ιδιωτικοποιήσεων, στο δικαστικό σώμα -- μέχρι το επίπεδο των δημοτικών δικαστηρίων -- και στην αστυνόμευση. Οι Σερβικοί δήμοι, με τη βοήθεια του Βελιγραδίου, θα πρέπει να έχουν "οριζόντια διασύνδεση" εντός της επαρχίας, προκειμένου να εκτελούν κοινές αρμοδιότητες, όπως προτάθηκε από τον Ειδικό Απεσταλμένο του ΟΗΕ Κάι Έιντε. Θα πρέπει επίσης να βασίζονται στο Σερβικό σύστημα παιδείας, υγείας και κοινωνικής πολιτικής.

Η επικεφαλής της αποστολής των ΗΠΑ στο Κοσσυφοπέδιο, Τίνα Καϊντανάου, δήλωσε ότι η αποκέντρωση θα αποτελέσει σημαντικό μέρος της παρεπόμενης συμφωνίας για το καθεστώς του Κοσσυφοπεδίου, και πως τα μέλη της Ομάδας Επαφών θα στηρίξουν τις προσπάθειες για εφαρμογής της.

Για την καλύτερη λειτουργικότητα της τοπικής κυβέρνησης, θα πρέπει να έχουμε ισχυρούς δημάρχους", δήλωσε τον προηγούμενο μήνα η Καϊντανάου. "Οι τοπικές αρχές πρέπει να καταπιαστούν με τα ζητήματα που έχουν μεγάλη σημασία για το τοπικό επίπεδο πολιτών, και οι δήμαρχοι πρέπει να καταπιαστούν με ζητήματα που σχετίζονται με τους πολίτες της συγκεκριμένης τοποθεσίας".

Σύμφωνα με τον αναπληρωτή ειδικό απεσταλμένος του ΟΗΕ Άλμπερτ Ροχάν, υπάρχουν δυο σημαντικά κριτήρια για τη δημιουργία ενός νέου δήμου. "Αρχικά, δεν μπορούμε να δημιουργήσουμε πλασματικούς δήμους. Δεν μπορούν να είναι πολύ μικροί, διαφορετικά δεν θα μπορούν να χειριστούν τις υποθέσεις τους και δεν θα είναι προσιτοί. Συνεπώς, θα πρέπει να υπάρχει ελάχιστο όριο πολιτών που θα διαμένουν σε ένα δήμο, ο οποίος θα είναι σε χιλιάδες. Δεύτερο, θα πρέπει να είναι αρκετά συνεπτυγμένος και ο λαός θα πρέπει να διαμένει σε παρακείμενες περιοχές -- δεν μπορούμε να έχουμε μερικές εκατοντάδες εδώ και μερικές εκατοντάδες εκεί. Άρα, στην ουσία τα δυο κριτήρια είναι η λειτουργικότητα και η βιωσιμότητα".

Παρά τις επεξηγήσεις και τις αιτιολογήσεις υπέρ ή κατά της αποκέντρωσης της επαρχίας, εξακολουθεί να αποτελεί καυτό θέμα. Στα τέλη του προηγούμενου μήνα, χιλιάδες Αλβανοί του Κοσσυφοπεδίου πραγματοποίησαν διαμαρτυρίες στην Πρίστινα -- με αποτέλεσμα τη χρήση δακρυγόνων από την αστυνομία του ΟΗΕ.

Σύμφωνα με τον Τζεράλντ Γκαλούτσι, διοικητή του ΟΗΕ στη διαιρεμένη πόλη της Μιτροβίτσα, η αποκέντρωση "σημαίνει απλά ισχυρή τοπική διακυβέρνηση σε περιοχές στις οποίες οι ντόπιοι επιθυμούν να ελέγχουν τις ζωές τους, είτε είναι Σέρβοι είτε Αλβανοί".

"Δυστυχώς, δεν πιστεύω ότι υπάρχουν κάποιοι που είναι πρόθυμοι να εξηγήσουν πως έχει η κατάσταση, εδώ στο Κοσσυφοπέδιο", δήλωσε ο Γκαλούτσι, σύμφωνα με τη Φωνή της Αμερικής.