Η Σερβία κωλυσιεργεί στις επιστροφές περιουσιακών στοιχείων

06/09/2006

Στη Σερβία, τη μόνη χώρα της Ευρώπης που δεν έχει επιστρέψει στους πολίτες τα περιουσιακά στοιχεία που κατασχέθηκαν από τους κομμουνιστές και τους Ναζί, υπάρχουν περί τους 500.000 ανθρώπους που αναμένουν να λάβουν πίσω τις περιουσίες τους.

Του Γκεόργκι Μίτεβ-Σάντεκ για τους Southeast European Times -- 06/09/06

Πρώην ιδιοκτήτες έχουν καταθέσει διεκδικήσεις για σχεδόν ολόκληρο το κέντρο του Βελιγραδίου, παρακωλύοντας τις επενδύσεις στη συγκεκριμένη περιοχή της πρωτεύουσας. [AFP]

Οι Σέρβοι πολίτες που έχασαν τις περιουσίες τους από τους Ναζί κατά τη διάρκεια του ΔΠΠ -- και κατόπιν από τους κομμουνιστές -- είχαν διορία μέχρι τα τέλη Ιουνίου για να αιτηθούν επιστροφή των περιουσιακών στοιχείων τους. Σύμφωνα με τη Διεύθυνση Περιουσιακών Στοιχείων, έχουν κατατεθεί περί τις 100.000 και 150.000 διεκδικήσεις. Το Δίκτυο Αποκατάστασης, συλλογικός φορέας των πρώην ιδιοκτητών, εκτιμά ότι κάθε πρώην ιδιοκτήτης έχει τουλάχιστον τρεις αιτήσεις, που σημαίνει ότι η διεύθυνση πρέπει να εξετάσει περίπου 500.000 διεκδικήσεις.

Σύμφωνα με προηγούμενα στατιστικά, οι διεκδικούντες που διαμένουν πλέον στις Ηνωμένες Πολιτείες ζητούν επιστροφή περιουσιακών στοιχείων ύψους 500 εκατομμυρίων δολαρίων, μέσω της πρεσβείας στο Βελιγράδι.

Τα στατιστικά δείχνουν ότι το κράτος αποστέρησε 726 χιλιάδες τετραγωνικά μέτρα -- ή 20.000 περιουσιακά στοιχεία. Επιπρόσθετα, κατασχέθηκαν χρεόγραφα, υποσχετικές επιστολές, πνευματικές και βιομηχανικές ιδιοκτησίες. Σύμφωνα με το Νόμο Αποκρατικοποίησης -- ο οποίος αναμένεται να εγκριθεί και να εφαρμοστεί μέχρι το τέλος του έτους -- τα περιουσιακά στοιχεία πρέπει να επιστραφούν στους ιδιοκτήτες τους. Σε περίπτωση που κάτι τέτοιο δεν είναι εφικτό, θα πρέπει να καταβληθεί χρηματική αποζημίωση. Το δίκτυο Αποκατάστασης αναφέρει ότι τα περιουσιακά στοιχεία μπορούν να επιστραφούν στο 90 τοις εκατό των περιπτώσεων.

Σλοβενία, Δημοκρατία της Τσεχίας, Σλοβακία και Ουγγαρία ξεκίνησαν την αποκατάσταση προ 15 ετών. Διαδικασία αποκατάστασης έχει ξεκινήσει επίσης η Βουλγαρία (1992), η Γερμανία (1994), η Ρουμανία, η Κροατία και η Πολωνία (1996), η πΓΔΜ (1998), η Βοσνία και Ερζεγοβίνη (2000), το Μαυροβούνιο (2002) και η Αλβανία (2004). Η Σερβία, ωστόσο, εξακολουθεί να συντάσσει καταλόγους με τα περιουσιακά στοιχεία που έχουν κατασχεθεί.

Σύμφωνα με νόμο που ψηφίστηκε το Μάη, οι εκκλησίες και οι θρησκευτικές ομάδες θα λάβουν και αυτές πίσω τα περιουσιακά στοιχεία τους. Σύμφωνα με κρατικά στοιχεία, από όλα τα κρατικοποιημένα περιουσιακά στοιχεία, το 3 τοις εκατό περίπου ανήκει σε εκκλησίες και θρησκευτικές κοινότητες.

Η επιστροφή των περιουσιακών στοιχείων στους νόμιμους ιδιοκτήτες τους δεν αποτελεί μόνο επιδιόρθωση ενός ιστορικού σφάλματος. Όταν ξένοι επενδυτές πραγματοποιούν έρευνα για να προβούν σε αγορά γης σε Σερβικές πόλεις, αντιμετωπίζουν σοβαρά προβλήματα με τα δικαιώματα εδαφικής ιδιοκτησίας.

Οι σοβαροί επενδυτές δεν προτίθενται να αγοράσουν γη η οποία, σύμφωνα με τον υπάρχον νόμο, δύναται να αγοραστεί για 99 χρόνια, με κίνδυνο διεκδίκησης από νόμιμο ιδιοκτήτη. Στο κέντρο του Βελιγραδίου, οι πρώην ιδιοκτήτες διεκδικούν σχεδόν ολόκληρο το κέντρο της πόλης, παρακωλύοντας τις επενδύσεις.

Για τις κρατικές ιδιοκτησίες ή τις αγορές επιχειρήσεων, πλέον το 5 τοις εκατό τις αξίας κατατίθεται στο Ταμείο Αποκατάστασης. Τα κεφάλαιο που έχει συγκεντρωθεί ανέρχεται σε 50 εκ. ευρώ. Η επικεφαλής του υπουργείου Οικονομικών Βέσνα Τζίνιτς πιστεύει ότι για να ολοκληρωθεί η διαδικασία αποκατάστασης, η Σερβία θα πρέπει να δαπανήσει μεταξύ 35 και 200 δις ευρώ.