Ομάδες και προπονητές από την πρώην Γιουγκοσλαβία οικοδομούν στην ιστορική κληρονομιά τους

21/06/2006

Η συμμετοχή της Σερβίας-Μαυροβουνίου στο Παγκόσμιο Κύπελλο 2006 αποτέλεσε δυσάρεστη έκπληξη για τον άλλοτε περήφανη παράδοση του Γιουγκοσλαβικού ποδοσφαίρου. Ο ανταποκριτής των SETimes Γκεόργκι Μίτεφ-Σάντεκ ανατρέχει στο παρελθόν.

Του Γκεόργκι Μίτεφ-Σάντεκ για τους Southeast European Times στο Βελιγράδι -- 21/06/06

Παίκτες της Σερβίας-Μαυροβουνίου ποζάρουν πριν τον αγώνα τους στο Παγκόσμιο Κύπελλο εναντίον της Αργεντινής, στις 16 Ιουνίου στο Γκελζενκίρχεν. [Getty Images]

Το Παγκόσμιο Κύπελλο 2006 στη Γερμανία σηματοδότησε την πρώτη και τελευταία εμφάνιση της Σερβίας-Μαυροβουνίου στην αθλητική διοργάνωση, όπως συνέβη και το 1998 στη Γαλλία με την Ομοσπονδιακή Δημοκρατία της Γιουγκοσλαβίας. Πριν από αυτό ήταν η Σοσιαλιστική Ομοσπονδιακή Δημοκρατία της Γιουγκοσλαβίας, το Βασίλειο της Γιουγκοσλαβίας και -- πίσω στο 1920 -- το Βασίλειο των Σέρβων, Κροατών και Σλοβένων, η ομάδα των οποίων αναμετρήθηκε στο πρώτο διεθνές παιχνίδι της με την Τσεχοσλοβακία, άλλη μια χώρα που έχει εξαφανιστεί από το χάρτη.

Ευτυχώς, η αλλαγή ονομάτων δεν είναι ο μόνος λόγος για τον οποίο είναι γνωστή η πρώην Γιουγκοσλαβία στον κόσμο του ποδοσφαίρου. Στους προκριματικούς του Euro 2008, ίσως δούμε ομάδες από Βοσνία και Ερζεγοβίνη, Κροατία, πΓΔΜ, Μαυροβούνιο, Σερβία, Σλοβενία, ακόμα και Κοσσυφοπέδιο. Είναι οι σύγχρονοι διάδοχοι μιας διακεκριμένης παράδοσης.

Η εθνική ομάδα συμμετείχε σε 10 Παγκόσμια Κύπελλα, ενώ κατάφερε να προκριθεί στους ημιτελικούς δυο εξ αυτών. Προκρίθηκε στους τελικούς του Euro δυο φορές και επίσης σημείωσε εντυπωσιακή εμφάνιση στους Ολυμπιακούς – ένα χρυσό, τρία αργυρά και ένα χάλκινο.

Ξεκινώντας με το Παγκόσμιο Κύπελλο του 1930 στην Ουρουγουάη, η πρώην Γιουγκοσλαβία αποτελούσε σημαντική δύναμη στο διεθνές ποδόσφαιρο. Οι "Beli Orlovi" (Λευκοί Αετοί) νίκησαν τη Βραζιλία και πέρασαν στους ημιτελικούς, ενώ η Ουρουγουάη νίκησε την ομάδα με 6-1 -- σε ένα ασυνήθιστο παιχνίδι με πάνω από 11 αντιπάλους. Το πρώτο γκολ της Ουρουγουάης σημειώθηκε όταν ένας αστυνομικός, ο οποίος βρισκόταν στο πλάι του αγωνιστικού χώρου, πυροβόλησε τη μπάλα για να ξαναμπεί στο παιχνίδι.

Μετά το βάπτισμα του πυρός, η Γιουγκοσλαβία άρχισε να λαμβάνει όλο και καλύτερη θέση στις κατατάξεις, ενώ τις δεκαετίες 1950 και 1960 κατατάχθηκε σε κορυφαίες θέσεις. Η χρυσή εποχή σταμάτησε τη δεκαετία του 1970, αν και οι φίλαθλοι βίωσαν συναρπαστικές στιγμές με την ανάκαμψη του 1987 -- όταν η ομάδα νέων κέρδισε στο παγκόσμιο πρωτάθλημα στη Χιλή -- και ξανά στο Παγκόσμιο Κύπελλο του 1990 στην Ιταλία. Η ομάδα που συμμετείχε στον αγώνα στη Χιλή αποτελείτο κυρίως από Κροάτες, με επικεφαλείς του Νταβόρ Σούκερ, Ζβόνιμιρ Μπομπάν και Ρόμπερτ Προσινέτσκι.

Στο Παγκόσμιο Κύπελλο του 1990 στην Ιταλία, συμμετείχε μια εξαιρετική ομάδα η οποία επιλέχθηκε από τον Βόσνιο Ίβιτσα Οσίμ, πιθανότατα τον καλύτερο προπονητή της Γιουγκοσλαβίας όλων των εποχών. Αναμετρήθηκε με την υπερασπίστρια του τίτλου, Αργεντινή, παίζοντας για 60 λεπτά με ένα παίκτη λιγότερο, μετά την κόκκινη κάρτα που έλαβε ο Σαμπαντζόβιτς επειδή μάρκαρε τον εξαιρετικό Μαραντόνα. Η γενναία μάχη ολοκληρώθηκε με πέναλτι στα οποία υπερίσχυσε η Αργεντινή.

Στα χρόνια που ακολούθησαν, οι διεθνείς κυρώσεις απέκλεισαν τη Γιουγκοσλαβία από το παγκόσμιο ποδόσφαιρο. Το κόστος ήταν εμφανές το 1998, όταν η ομάδα της Γιουγκοσλαβίας κατάφερε να φτάσει μέχρι το δεύτερο γύρο. Οι πρώην συμπαίκτες τους, η Κροατία, αποτέλεσε την έκπληξη της αθλητικής οργάνωσης. Στη συνέχεια, το 2002 η ομάδα αποκλείστηκε μετά την ισοπαλία 1-1 με τη Σλοβενία, στο τελευταίο προκριματικό παιχνίδι.

Στο Μουντιάλ της Γερμανίας 2006, η κληρονομιά της Γιουγκοσλαβίας εκπροσωπείται από δυο ομάδες -- την Κροατία και τη Σερβία-Μαυροβούνιο -- και τέσσερις προπονητές. Πέρα από τους Ζλάτκο Κράνιτσαρ και Ίλια Πέτκοβιτς, είναι επίσης ο Μπράνκο Ιβάνκοβιτς, ο οποίος ηγείται της Ιρανικής ομάδας και ο Ράτομιρ Γκάνε Ντουίκοβιτς, ο οποίος αποτελεί εξαιρετική επιλογή της Γκάνα.

Απών από το τουρνουά είναι ο θρυλικός Μπόρα Μιλουτίνοβιτς, ο οποίος στα τελευταία πέντε Παγκόσμια Κύπελλα ηγήθηκε ομάδες από πέντε διαφορετικές χώρες, συμπεριλαμβανομένων των Ηνωμένων Πολιτειών το 1994 και της Κίνας το 2002. Η επιτυχία των συγκεκριμένων προπονητών είναι πιθανότατα η καλύτερη απόδειξη για την ισχυρή σχολή ποδοσφαίρου που είχε κάποτε η Γιουγκοσλαβία.