Το Μαυροβούνιο προετοιμάζεται για το δημοψήφισμα του Μαΐου

31/03/2006

Το δημοψήφισμα ανεξαρτησίας του Μαυροβουνίου θα διεξαχθεί στο πλαίσιο αυστηρών κριτηρίων τα οποία αποσκοπούν στο να εξασφαλίσουν αποφασιστικότητα των αποτελεσμάτων και να αποτρέψουν ενδεχόμενη αποσταθεροποίηση.

Της Αντονέλα Αρχίν για τους Southeast European Times – 31/03/06

Ο Πρωθυπουργός του Μαυροβουνίου Μίλο Ντζουκάνοβιτς χαρακτήρισε την πρόταση της ΕΕ "αντιδημοκρατική". [Getty Images]

Καθώς προετοιμάζεται το Μαυροβούνιο για το δημοψήφισμα που θα κρίνει εάν θα ανεξαρτητοποιηθεί ή όχι από την κρατική ένωση με τη Σερβία, το αποτέλεσμα περιβάλλεται από αγωνία. Αν και οι δημοσκοπήσεις δείχνουν ότι οι υποστηρικτές της ανεξαρτησίας υπερτερούν αριθμητικά των αντιπάλων τους, παραμένει να δούμε εάν οι ψήφοι "ναι" θα υπερβούν το απαραίτητο όριο.

Η ψηφοφορία, η οποία θα διεξαχθεί στις 21 Μαΐου, θα θέσει στους ψηφοφόρους ένα ερώτημα: "Επιθυμείτε το Μαυροβούνιο να αποτελέσει ανεξάρτητο κράτος με πλήρη διεθνή αναγνώριση;" Για να επιτευχθεί ανεξαρτησία, ο αριθμός των ψήφων "ναι" θα πρέπει να υπερβεί το 55 τοις εκατό, ενώ η συμμετοχή θα πρέπει να ξεπεράσει το 50 τοις εκατό των εγγεγραμμένων ψηφοφόρων του Μαυροβουνίου.

Οι όροι του δημοψηφίσματος, οι οποίοι υιοθετήθηκαν από το κοινοβούλιο την 1 Μαρτίου, μειώθηκαν σημαντικά κατά τη διάρκεια διαπραγματεύσεων με την ΕΕ, η οποία ανυπομονεί να βεβαιωθεί ότι τα αποτελέσματα θα είναι αποφασιστικά και θα αποτρέψουν ενδεχόμενη αποσταθεροποίηση. Οι όροι για ανεξαρτησία είναι πολύ πιο αυστηροί από αυτούς που είχε αρχικά επιδιώξει ο Πρωθυπουργός του Μαυροβουνίου Μίλο Ντζουκάνοβιτς, ο οποίος τάσσεται υπέρ της ανεξαρτησίας.

Ο Ντζουκάνοβιτς επέκρινε σφοδρά τη φόρμουλα της ΕΕ χαρακτηρίζοντάς τη "αντιδημοκρατική" και ανέφερε ότι ένα ποσοστό προσέλευσης μεταξύ 25 και 40 τοις εκατό θα ήταν αρκετό για να θεωρηθεί έγκυρο το αποτέλεσμα του δημοψηφίσματος. Το Μαυροβούνιο έχει 466.079 εγγεγραμμένους ψηφοφόρους από συνολικό πληθυσμό 600.000 ανθρώπων.

Ωστόσο, σε περίπτωση μη αποδοχής της πρότασης της ΕΕ, οι Βρυξέλλες θα απέρριπταν το αποτέλεσμα και θα αμφισβητούσαν τη νομιμότητά του.

Πρόσφατο άρθρο του Transitions Online συμπέρανε ότι, ενώ η πλειοψηφία των πολιτών του Μαυροβουνίου υπερθεματίζει την αποσκίρτηση από την κρατική ένωση, η κυβέρνηση αντιμετωπίζει σκληρή μάχη.

"Ακόμα και χωρίς τη φόρμουλα της ΕΕ, για να επιτευχθεί ανεξαρτησία θα απαιτούνταν περισσότεροι ψήφοι από αυτούς που ορίζει η ΕΕ και από αυτούς που έχουν συγκεντρώσει ποτέ τα κόμματα που υπερθεματίζουν το αποτέλεσμα αυτό (περίπου 38.000 περισσότερες ψήφους, για να είμαστε ακριβείς). Επιπρόσθετα, για να εξασφαλιστεί σαφής πλειοψηφία υπέρ της ανεξαρτησίας, η κυβέρνηση θα πρέπει επίσης να πείσει αρκετούς ψηφοφόρους να προσέλθουν στις κάλπες. Η ΕΕ έχει επίσης καταστήσει σαφές ότι σε περίπτωση που η αντιπολίτευση μποϊκοτάρει την ψηφοφορία, το αποτέλεσμα δεν θα είναι έγκυρο", ανέφερε το δημοσίευμα.

Δημοσκόπηση που διεξήχθη τον Ιανουάριο ανακάλυψε ότι το 41,4 τοις εκατό των Μαυροβουνίων υπερθεματίζει την ανεξαρτησία, ενώ το 32,3 τοις εκατό είναι αντίθετο και το 25 τοις εκατό αναποφάσιστο.

Οι γείτονες χώρες έχουν δηλώσει ότι θα σεβαστούν οποιοδήποτε αποτέλεσμα, αρκεί να είναι δημοκρατικό και δίκαιο, και κάποιες έχουν ήδη αναφέρει ότι τάσσονται υπέρ ενός ανεξάρτητου Μαυροβουνίου.

Σε ομιλία του στο φόρουμ Crans Montana το Φεβρουάριο, ο Πρωθυπουργός της Βοσνίας Αντνάν Τέρζιτς ανέφερε ότι θα στηρίξει πλήρως την κρατική υπόσταση του Μαυροβουνίου, εάν αυτό σημαίνει ότι θα κινηθεί ταχύτερα στο δρόμο περιφερειακής σταθερότητας.

Εν τω μεταξύ, ο Πρωθυπουργός της πΓΔΜ Βλάντο Μπούτσκοφσκι, ανέφερε ότι η πΓΔΜ θα στηρίξει οποιαδήποτε απόφαση των πολιτών του Μαυροβουνίου, αρκεί να επιτευχθεί με δημοκρατικό τρόπο και να έχει σταθεροποιητική επίδραση σε ολόκληρη την περιοχή. Τα Δυτικά Βαλκάνια στο σύνολό τους, συμπεριλαμβανομένου του Μαυροβουνίου, βρίσκονται σε ιστορική καμπή από άποψη Ευρωπαϊκών προοπτικών, όπως πρόσθεσε.