Σωρεία προβλημάτων εμποδίζουν την επάνοδο των προσφύγων του Κοσσυφοπεδίου

18/07/2005

Οι πρόσφυγες του Κοσσυφοπεδίου εξακολουθούν να αντιμετωπίζουν σημαντικά προβλήματα τα οποία εμποδίζουν την επιστροφή τους στις προπολεμικές εστίες τους, δήλωσε απεσταλμένος των ΗΕ μετά από επίσκεψή του στην περιοχή.

(UN News Centre, UN Office at Geneva - 24/06/05; Refugees International - 15/06/05; BBC - 13/06/05)

Στις αρχές αυτού του τρέχοντος μηνός, τόσο το BBC όσο και ο διεθνής οργανισμός για τους πρόσφυγες ανάφεραν για εκατοντάδες Ρομ -- τα περισσότερα παιδιά -- που διαβιούν σε κατασκηνώσεις προσφύγων στο Κοσσυφοπέδιο. [AFP]

Μολονότι η κατάσταση στο Κοσσυφοπέδιο φαίνεται πως έχει βελτιωθεί, ο αριθμός από τις μειονότητες που επιστρέφει παραμένει πολύ μικρός, δήλωσε ο εκπρόσωπος του Γενικού Γραμματέα των ΗΕ για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα των Εσωτερικών Προσφύγων την Παρασκευή (24 Ιουνίου) μετά από επίσκεψη στην περιοχή.

Κατά την τριήμερη επίσκεψή του στο Κοσσυφοπέδιο, ο Γουώλτερ Καλίν πληροφορήθηκε ότι υπήρξαν λιγότερα συμβάντα μεταξύ των εθνοτήτων κατά τους τελευταίους μήνες. Ωστόσο, εσωτερικοί πρόσφυγες και επαναπατριζόμενοι ανάφεραν ότι εξακολουθούσαν να ανησυχούν για την ασφάλειά τους. Έναν λόγο που ανάφεραν ήταν το σταθερά χαμηλό επίπεδο παρενόχλησης. Άλλα σημαντικά προβλήματα είναι οι περιορισμοί στην ελευθερία των κινήσεων, η έλλειψη ευκαιριών απασχόλησης και η ανεπαρκή χρηματοδότηση, σύμφωνα με τον αντιπρόσωπο των ΗΕ.

"Ιδιαίτερα λυπηρό είναι το γεγονός ότι ένας σημαντικός αριθμός προσφύγων αναγκάζονται να συνεχίσουν την ταλαίπωρη ζωή τους σε κατασκηνώσεις και αλλού μη έχοντας τα χρήματα να πραγματοποιήσουν την επάνοδό τους" αναφέρεται να λέει ο Καλίν σε ανακοίνωση που εξέδωσε το γραφείο των ΗΕ στη Γενεύη (UNOG).

Καλώντας τους φορείς του Κοσσυφοπεδίου και την UNMIK να επιληφθούν του προβλήματος, ο Καλίν εξέφρασε την ανησυχία ότι κανένας από αυτούς δεν είχε σαφείς αρμοδιότητες για τους πρόσφυγες. Σαν αποτέλεσμα, πολλοί από αυτούς απόμεναν "παραμελημένοι", δήλωσε ο Καλίν, τονίζοντας ότι οι δραστηριότητες των διαφόρων φορέων συγκεντρώνονταν αποκλειστικά στην επιστροφή των προσφύγων και όχι σε εκείνους που έμεναν ως εσωτερικοί πρόσφυγες στο Κοσσυφοπέδιο. Αυτό ισχύει ιδιαίτερα για τους Ρομ, Ασκάλι και Αιγύπτιους πρόσφυγες, που μαζί με τις υπόλοιπες μη σερβικές μειονότητες αισθάνονται παγιδευμένοι ανάμεσα στις δύο κύριες εθνικές μειονότητες του Κοσσυφοπεδίου", αναφέρει η ανακοίνωση του γραφείου των ΗΕ.

Ο Καλίν έκανε επιπλέον έκκληση προς τη διεθνή κοινότητα να αναλάβει άμεση δράση για την εκκένωση των ανθρώπων Ρομ που υποφέρουν από δηλητηρίαση μολύβδου σε κατασκηνώσεις της βόρειας Μιτρόβιτσα. "Η κατάσταση επείγει" ανάφερε. "Αδυναμία να ενεργήσουμε τώρα θα μπορούσε να σημαίνει παραβίαση του δικαιώματος προστασίας της υγείας και σωματικής ακεραιότητας των προσβληθέντων παιδιών".

Κατά τις αρχές του μήνα, το BBC και η διεθνής οργάνωση προσφύγων ανάφεραν την περίπτωση εκατοντάδων Ρομ που ζουν σε κατασκηνώσεις προσφύγων στο Κοσσυφοπέδιο, κοντά σε ένα χυτήριο μολύβδου στη Μιτρόβιτσα. Αν και η εγκατάσταση δεν χρησιμοποιείται πλέον, η περιοχή είναι μάλλον μολυσμένη με πολύ υψηλά επίπεδα δηλητηριώδους μολύβδου.

Πληροφορίες αναφέρουν ότι το γραφείο των ΗΕ UNHCR εγκατέστησε πρόχειρες κατασκηνώσεις το 1999 ως προσωρινό καταφύγιο για τους Ρομ, Ασκάλι και Αιγύπτιους πρόσφυγες που εγκατέλειψαν τις εστίες τους στη νότια Μιτρόβιτσα. Μολονότι η αρχική πρόθεση ήταν οι πρόσφυγες να μην παραμείνουν περισσότερο από 90 ημέρες σε ξύλινα καλύβια, οι πρόσφυγες παραμένουν ακόμα εκεί.

Το Ζίτκοβακ, μια από τις τρεις κατασκηνώσεις στην περιοχή, λέγεται ότι υποφέρει περισσότερο. Οι ξύλινες καλύβες, όπου ζουν κυρίως παιδιά, βρίσκονται κοντά στο παλιό χυτήριο και μόνο λίγες εκατοντάδες μέτρα μακριά από έναν τοξικό σωρό σκουριάς, ανάφερε το BBC.

Σύμφωνα με τον ΔΟΥ, ο οποίος περιγράφει την κατάσταση ως περιβαλλοντική καταστροφή, τουλάχιστον ένα παιδί έχει πεθάνει από δηλητηρίαση μολύβδου.

"Τα παιδιά ηλικίας έως έξι ετών είναι πιο ευάλωτα καθότι βρίσκονται στα πρώιμα στάδια της ανάπτυξής τους" αναφέρει η διεθνής οργάνωση προσφύγων σε αναφορά της. "Η δηλητηρίαση από μόλυβδο προσβάλλει ολόκληρο το σώμα και συνοδεύεται από σοβαρές και μόνιμες συνέπειες για την υγεία... Σύμφωνα με τις αναφορές του ΔΟΥ, η σημαντικότερη μη αναστρέψιμη επίδραση αναφέρεται στο δείκτη ευφυίας".

Αξιωματούχοι της UNMIK ανάφεραν στο BBC κατά τις αρχές του μήνα ότι στους Ρομ προσφέρθηκε μόνιμη κατοικία σε λιγότερο μολυσμένες περιοχές, αυτοί όμως αρνήθηκαν.