Ο Σερβοβόσνιος Στρατός Ερευνήθηκε για Υπόθαλψη Κατηγορούμενων Εγκλημάτων Πολέμου

27/12/2004

Αποκαλύψεις ότι ο Ράτκο Μλάντιτς χρησιμοποίησε υπόγειες στρατιωτικές εγκαταστάσεις στην ανατολική Βοσνία και Ερζεγοβίνη ως καταφύγιο, προέτρεψε για έρευνα σχετικά με το αν αξιωματούχοι του Σερβοβόσνιου στρατού βοήθησαν στην υπόθαλψη κατηγορουμένων για εγκλήματα πολέμου.

(Γραφείο Ύπατου Εκπροσώπου - 27/12/04; AP, BBC, FENA - 24/12/04; BBC - 23/12/04)

Γερμανοί στρατιώτες, μέλη της ειρηνευτικής δύναμης της ΕΕ στη Βοσνία και Ερζεγοβίνη, επιθεωρούν διαδρόμους οι οποίοι συνδέουν υπόγεια καταφύγια στις υπόγειες εγκαταστάσεις διοίκησης στη Βελίκι Ζεπ. Οι ειρηνευτικές δυνάμεις ανέφεραν ότι οι εγκαταστάσεις θα σφραγιστούν για να αποτραπεί η περαιτέρω χρήση τους για υπόθαλψη κατηγορουμένων εγκλημάτων πολέμου.[Getty Images]

Το υπουργείο Άμυνας της Βοσνίας και Ερζεγοβίνης (Β-Ε) διέταξε διερεύνηση του Σερβοβόσνιου στρατού για φερόμενη ανάμειξη σε υπόθαλψη κατηγορουμένων για εγκλήματα πολέμου σε στρατιωτικές εγκαταστάσεις, δημοσίευσε η καθημερινή εφημερίδα της Β-Ε Nezavisne Novine τη Δευτέρα (27 Δεκεμβρίου). Ο υφυπουργός Άμυνας της Β-Ε Ενές Μπεσιρμπάσιτς δήλωσε στην εφημερίδα την Κυριακή ότι η έρευνα ήταν απαίτηση του Ύπατου Εκπροσώπου Πάντυ Άσνταουν.

Οι ειδήσεις έπονται σχετικές αποκαλύψεις οι οποίες αναφέρουν ότι οι πρώην Σερβοβόσνιος στρατιωτικός ηγέτης Ράτκο Μλάντιτς, ένας από τους μεγαλύτερους καταζητούμενους του δικαστηρίου του ΟΗΕ για εγκλήματα πολέμου, είχε βρει καταφύγιο αυτό το καλοκαίρι σε υπόγειες στρατιωτικές εγκαταστάσεις στη Βελίκι Ζεπ, κοντά στην πόλη Χαν Πιεσάκ στην ανατολική Β-Ε. Το υπόγειο καταφύγιο έχει επίσης αποτελέσει αγαπημένο καταφύγιο του Μλάντιτς κατά τη διάρκεια αεροπορικών επιδρομών του ΝΑΤΟ το καλοκαίρι του 1995.

"Ο Μλάντιτς βρισκόταν εδώ το τελευταίο εξάμηνο", δήλωσε την Πέμπτη ο Διοικητής της EUFOR, Υποστράτηγος Ντέιβιντ Λίκει, την ώρα που υποδεχόταν δημοσιογράφους στο υπόγειο καταφύγιο, προσθέτοντας ότι έχει ήδη δώσει εντολή για σφράγιση του χώρου ώστε να μην μπορεί να χρησιμοποιηθεί ξανά το μέρος ως καταφύγιο κατηγορουμένων. Ο Βρετανός στρατηγός ανέφερε ότι θα σφραγιστούν επίσης παρόμοιες εγκαταστάσεις της περιοχής.

Κατασκευασμένη σε ένα πυκνό δάσος στο εσωτερικό ενός βουνού, οι εγκαταστάσεις πυρηνικής προστασίας στη Βελίκι Ζεπ χαρακτηρίζεται ως ένα από τα πιο μυστικά και περίπλοκα στρατιωτικά συγκροτήματα του πρώην Γιουγκοσλαβικού Στρατού.

Η κατασκευή του χώρου που περιβάλλεται από κτίσματα ξεκίνησε τη δεκαετία του 1950, αλλά παραδόθηκε επίσημα στον πρώην Γιουγκοσλαβικό στρατό το 1983, σύμφωνα με τον Συνταγματάρχη Μιλομίρ Ντέριτς, διοικητή του συγκροτήματος, ο οποίος εργάζεται εκεί τις δυο τελευταίες δεκαετίες. Αυτή τη στιγμή διοικείται από το Στρατό της RS.

Πέρα από τα δωμάτια επικοινωνίας και συνεδριάσεων, οι εγκαταστάσεις περιλαμβάνουν υπνοδωμάτια και μπάνια, ακόμα και διαμερίσματα, τα οποία φαίνεται να έχουν σχεδιαστεί για ανώτερους διοικητές.

"Διαθέτουμε σύστημα διήθησης αέρα και υπόγεια παροχή ύδατος και καυσίμων", δήλωσε ο Ντέριτς σε δημοσιογράφο του BBC. Σύμφωνα με τον ίδιο, οι εγκαταστάσεις μπορούν "να φιλοξενήσουν 150 άνδρες για δυο εβδομάδες με πλήρες σιτηρέσιο", όμως δημοσιογράφοι ανέφεραν ότι φαίνεται πως οι εγκαταστάσεις μπορούν να φιλοξενήσουν περισσότερο κόσμο και για μεγαλύτερη χρονική περίοδο.

Ερωτούμενος εάν ο Μλάντιτς είχε επισκεφθεί το υπόγειο καταφύγιο, ο Ντέριτς ανέφερε "Όχι -- ποτέ".

Όμως ο Λίκει ανέφερε ότι το υπόγειο καταφύγιο βρισκόταν υπό παρακολούθηση και πως ο πρώην Σερβοβόσνιος στρατιωτικός ηγέτης βρισκόταν εκεί το καλοκαίρι. Αναφέρει ότι οι αρχές της RS έπρεπε να γνωρίζουν ότι ο Μλάντιτς χρησιμοποιούσε τις εγκαταστάσεις ως κρησφύγετο.

Επικαλούμενο Δυτικούς διπλωμάτες, το BBC ανέφερε ότι τα τελευταία χρόνια ο φυγάς εγκλημάτων πολέμου επισκέφθηκε συχνά την Χαν Πιεσάκ, παρευρισκόμενος σε πάρτι γενεθλίων ή κυνηγώντας στο δάσος.

Ο Μλάντιτς διώχθηκε για πρώτη φορά ποινικά το 1995, μαζί με τον Σερβοβόσνιο ηγέτη εν καιρώ πολέμου Ράντοβαν Κάραζιτς. Μετά από τροποποίηση της μήνυσης το Νοέμβρη του 2002, το δικαστήριο του ΟΗΕ άσκησε κατηγορίες εναντίον του για γενοκτονία και 13 εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας, καθώς επίσης παραβιάσεις των νόμων ή θεσμών του πολέμου.