Τρομοκρατία στην Ελλάδα: Ιδρυτικό και ιδεολογικό υπόβαθρο

09/12/2003

Οι αναλυτές υποστηρίζουν ότι η τρομοκρατία στην Ελλάδα είχε τη βάσεις της στην κοινωνική δυσφορία και στην πολιτική κατάσταση της χώρας εκείνη την εποχή.

Από τον Δημήτρη Αγραφιώτης για την Southeast European Times στην Αθήνα - 09/12/03

Η επταετή στρατιωτική χούντα της Ελλάδας -- από το 1967 μέχρι το 1974 -- ήταν μια περίοδος, η οποία σκλήρυνε τμήματα της ελληνικής νεολαίας, η οποία ήταν υπεύθυνη για την πρόκληση των «επαναστατικών» προσεγγίσεων στην αντιμετώπιση του μετα-χουντικού πολιτικού περιβάλλοντος. Η αντίδραση της ελληνικής κοινωνίας στους υπερδεξιούς δικτάτορες πήρε διάφορες πτυχές. Αυτές περιλαμβάνουν την αναβίωση παλαιών πολιτικών συγκρούσεων, μια γενική ανησυχία και μια τάση προς τη βίαιη αντίδραση εναντίον του ολοκληρωτικού καθεστώτος. Ήταν μια περίοδος όπου οι πολιτικές οργανώσεις της αριστεράς και της άκρας αριστεράς επέλεξαν τον ένοπλο αγώνα.

Αν και η πτώση της δικτατορίας το 1974 αποτέλεσε ένα συνταγματικό δημοκρατικό καθεστώς, μερικές ριζοσπαστικές οργανώσεις αποφάσισαν να συνεχίσουν τον αγώνα τους εναντίον του νεογέννητου πολιτικού συστήματος.

Οι ρίζες της ελληνικής τρομοκρατίας χρονολογούνται τη δεκαετία του 1960 στη Γαλλία, όταν Έλληνες φοιτητές πανεπιστημίου αποφάσισαν ότι ο μοναδικός τρόπος να πολεμήσουν τους δικτάτορες ήταν ο ένοπλος αγώνας. Μετά την πτώση της στρατιωτικής χούντας, μερικοί από αυτούς αποφάσισαν να συνεχίσουν τον αγώνα τους, ο οποίος βασιζόταν σε μια ιδεολογία, η οποία ήταν ένα ασαφές και μη δομημένο μείγμα Τροτσκιστικών, Μαοϊκών, Λενιστικών, Μαρξιστικών και Γκεβαριστικών ιδανικών.

Η τρομοκρατία εμφανίστηκε στην Ελλάδα το 1974 και το 1975. Η εγχώρια πολιτική κατάσταση και η συμπάθεια για τη ρητορική της αριστερά μέσα στην ελληνική κοινωνία, ήταν οι βασικοί λόγοι πίσω από την απόφαση των τρομοκρατών να αρχίσουν θανατηφόρες δραστηριότητες.

Η μετάπλαση των οργανώσεων της άκρας αριστεράς σε τρομοκρατικές οργανώσεις δεν ήταν απλή διαδικασία. Οι διαφορετικές ιδεολογικές φατρίες και οι διαφωνίες οδήγησαν στον κατακερματισμό του επαναστατικού κινήματος. Ο ΕΛΑ και η 17 Νοέμβρη ήταν οι βασικοί πόλοι έλξης κλιμακίων της επαναστατικής αριστεράς. Αν και οι δύο οργανώσεις είχαν παρόμοιες ιδεολογικές βάσεις, οι προσεγγίσεις τους στην τρομοκρατία ήταν διαφορετικές, και αυτό οδήγησε στην απόκλιση τους.

Ο Αλέξανδρος Γιωτόπουλος, φερόμενος αρχηγός της 17 Νοέμβρη, ήταν υπέρ μιας «συνωμοτικής ένοπλης οργάνωσης», η οποία θα χτυπούσε θεμελιώδεις δυνάμεις της κοινωνικής, πολιτικής και οικονομικής ζωής στην Ελλάδα. Βασικό χαρακτηριστικό αυτού του είδους οργάνωσης είναι ο μικρός αριθμός μελών, η επιλογή στόχων ειδικής σημασίας και η αποφυγή μαζικών θυμάτων. Μετά από εκτενή μελέτη των επιθέσεων της 17 Νοέμβρη, είναι εμφανές ότι οι στόχοι αντιπροσωπεύουν μια κοινωνικοπολιτική θέση, η οποία εναντιώθηκε στην ιδεολογία των τρομοκρατών.

Σημαντικότερες τρομοκρατικές επιθέσεις της 17 Νοέμβρη

-23/12/75: Δολοφονία του Αμερικανού κυβερνητικού αξιωματούχου στην Αθήνα, Ρίτσαρντ Γουέλς

-14/12/76: Δολοφονία του πρώην αστυνομικού Ευάγγελου Μάλλιου.

-16/1/80: Δολοφονία του Υποδιοικητή των ΜΑΤ Παντελή Πέτρου και του οδηγού του Σωτήρη Σταμούλη.

-15/11/83: Δολοφονία του Αρχηγού του Αμερικανικού Ναυτικού Τζωρτζ Τσάντες και του οδηγού του Νίκου Βελούτσου

-3/4/84: Απόπειρα δολοφονίας του Αμερικανού στρατιώτη, Λοχία Ρόμπερτ Τσαντ.

-21/2/85: Δολοφονία του εκδότη Νίκου Μομφεράτου και του οδηγού του Παναγιώτη Ρουσέτη

-26/11/85: Βομβιστική επίθεση εναντίον αστυνομικού λεωφορείου, ένας αστυνομικός νεκρός και 25 τραυματίες

-8/4/86: Δολοφονία του βιομηχάνου Δημήτρη Αγγελόπουλου

-24/4/87: Βομβιστική επίθεση λεωφορείου της Εναέριας Δύναμης των ΗΠΑ. Τραυματισμός 16 Αμερικανών στρατιωτών

-1/3/88: Δολοφονία του βιομηχάνου Αλέξανδρου Αθανασιάδη-Μποδοσάκης

-29/6/88: Βομβιστική επίθεση εναντίον του Ναυτικού Ακόλουθου της Αμερικανικής Πρεσβείας, Αρχηγό Γουίλιαμ Νορντίν.

-10/1/89: Σοβαρός τραυματισμός του εισαγγελέα Κωνσταντίνου Ανδρουλιδάκη, πεθαίνει μετά από ημέρες

-18/1/89: Τραυματισμός του Δικαστή Παναγιώτη Ταρασουλέα στα πόδια

-8/5/89: Απόπειρα δολοφονίας του πρώην υπουργού Δημόσιας Τάξης, Γεώργιου Πέτσου

-16/9/89: Δολοφονία του βουλευτή της Νέας Δημοκρατίας, Παύλου Μπακογιάννη

-25/12/89: Η 17 Νοέμβρη αποσπά αριθμό αντιαρματικών πυραύλων από το στρατόπεδο Συκούριο στη Λάρισα.

-20/11/90: Απόπειρα δολοφονίας του Βαρδή Βαρδινογιάννη με τρεις ρουκέτες.

-16/12/90: Εκτόξευση δύο ρουκετών στα γραφεία της ΕΟΚ

-12/3/91: Δολοφονία του Αμερικανού στρατιώτη, Λοχία Ρόναλντ Στιούαρτ

-16/7/91: Δολοφονία του Τούρκου διπλωμάτη Ντενίς Μπουλούκμπασι

-7/10/91: Δολοφονία του αναπληρωτή ακόλουθου Τύπου της Τουρκικής Πρεσβείας στην Αθήνα, Τσετίν Γκιοργκιού

-2/11/91: Επίθεση με ρουκέτα εναντίον αστυνομικού λεωφορείου. Ένας αστυνομικός νεκρός, 6 τραυματίες

-14/7/92: Επίθεση με ρουκέτα εναντίον του αυτοκινήτου του υπουργού Οικονομίας Γιάννη Παλαιοκρασά. Πεθαίνει ο φοιτητής Θάνος Αξαρλιάν.

-21/12/1992: Απόπειρα δολοφονίας του βουλευτή της Νέας Δημοκρατίας Λ. Παπαδημητρίου

-24/1/1994: Δολοφονία του πρώην Γενικού Διευθυντή της Εθνικής Τράπεζας της Ελλάδος Μιχάλη Βρανόπουλου

-4/7/1994: Δολοφονία του Τούρκου διπλωμάτη Ομέρ Σιπαχιόγλου

-15/2/1996: Επίθεση με ρουκέτα στην Αμερικανική Πρεσβεία στην Αθήνα

-28/5/1997: Δολοφονία του πλοιοκτήτη Κώστα Περατικού στον Πειραιά

-16/5/1999: Επίθεση με ρουκέτα στην κατοικία του Γερμανού πρεσβευτή στην Αθήνα

-8/6/2000: Δολοφονία του Βρετανού στρατιωτικού ακόλουθου, Ταξίαρχου Στήβεν Σόντερς

Ψηφοφορία

Loading

• Email to a friend
• Έκδοση εκτύπωσης
• .

Your email has been sent.

Friend's email

Your name or email

Comment

Digits do not match. Please re-enter.

Enter digits