Η Κύπρος, η νέα πρόεδρος της ΕΕ, ισορροπεί στο χείλος του οικονομικού γκρεμού

16/07/2012

Ενώ η Τουρκία την αγνοεί, η Κύπρος αγωνίζεται και ταυτόχρονα ζητά βοήθεια τόσο από την ΕΕ όσο και από τη Ρωσία .

Του Άντυ Νταμπίλη για τους Southeast European Times στην Αθήνα -- 16/07/12

Ο Πρόεδρος της Κύπρου Δημήτρης Χριστόφιας παρακολουθεί τελετή για την ανάληψη της εξάμηνης προεδρίας της ΕΕ από την Κύπρο, σε ένα αμφιθέατρο κοντά στη Λεμεσό. [Reuters]

Με τις τράπεζές της υπό πολιορκία, την άρνηση της Τουρκίας να την αναγνωρίσει και με ένα Πρόεδρο που είναι δυσαρεστημένος καθώς δεν μπόρεσε να ενοποιήσει εκ νέου το νησί, η εξάμηνη θητεία της Κύπρος στο τιμόνι της προεδρίας της ΕΕ θα μπορούσε να έχει ως αποτέλεσμα τη διακοπή των ελπίδων της Τουρκίας για ένταξη στην ΕΕ και να αφήσει το νησί ακόμη πιο διχασμένο.

Δεδομένου ότι η Κύπρος άρχισε την ήδη αδύναμη θητεία της την 1η Ιουλίου, ο Ελληνοκύπριος Πρόεδρος Δημήτρης Χριστόφιας, ο οποίος έχει λάβει κομμουνιστική μόρφωση στη Μόσχα, κοιτάζει προς τη Ρωσία για βοήθεια στην επίλυση των οικονομικών προβλημάτων του νησιού: ζητώντας ένα δάνειο ύψους 5 δισεκατομμυρίων ευρώ, ενώ την ίδια στιγμή θέλει η ΕΕ να στηρίξει τις τράπεζες της χώρας με ένεση ρευστότητας που θα φτάνει ακόμη και τα 10 δισεκατομμύρια ευρώ.

Οι τράπεζες της Κύπρου τραυματίστηκαν καθώς κατείχαν ελληνικά ομόλογα όταν μια προηγούμενη ελληνική κυβέρνηση επέβαλε μεγάλες απώλειες στους ιδιώτες επενδυτές σε μια προσπάθεια μείωσης του δικού της τρομακτικού χρέους και αποκατάστασης της οικονομίας της.

Η προεδρία της ΕΕ είναι σε μεγάλο βαθμό συμβολική, και έχει χάσει ακόμη περισσότερη ισχύ από την ίδρυση του γραφείου του Προέδρου του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου το 2009, ενώ ταυτόχρονα υπήρχε ήδη πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Κατά τη διάρκεια της θητείας της Κύπρου η προσοχή του Χριστόφια ενδέχεται να αποσπαστεί από τα εσωτερικά προβλήματα του νησιού, αφού σε μεγάλο βαθμό σταμάτησε την προσπάθεια για την εύρεση μιας λύση στο πρόβλημα του διχασμού ενός νησιού από την εισβολή της Τουρκίας το 1974, η οποία καταλαμβάνει το βόρειο ένα τρίτο του εδάφους.

Η Τουρκία αρνείται επίσης να επιτρέψει σε κυπριακά πλοία και αεροπλάνα την είσοδο στα λιμάνια και τα αεροδρόμιά της, μια ερεθιστική στάση που καθυστερεί την εκπλήρωση των ελπίδων της για ένταξη στην ΕΕ.

Με πληθυσμό μόλις 800.000 ανθρώπων, η Κύπρος θα πρέπει να πιέσει για την εφαρμογή πολιτικών σχεδιών για το μπλοκ των 27 εθνών, το οποίο έχει πληθυσμό 500 εκατομμυρίων ανθρώπων. Στη Γερμανία, ένας επιχειρηματικός όμιλος που συνδέεται με το συντηρητικό κόμμα της καγκελαρίου Άνγκελα Μέρκελ είπε ότι ήταν απαράδεκτο το γεγονός ότι μια χώρα που επιθυμεί να λάβει οικονομική βοήθεια θα βρίσκεται στην προεδρία της ΕΕ, γεγονός που ασκεί μεγαλύτερη πίεση στον Χριστόφια. Καθώς το ζήτημα της επανένωσης βρίσκεται, επίσης, στο κενό ο Χριστόφιας και η Κύπρος δε φαίνεται να έχουν πολλά να κάνουν.

"Η προεδρία (της ΕΕ) δεν πρέπει να χρησιμοποιείται ως ευκαιρία από οποιδήποτε από τις δύο πλευρές", δήλωσε στους SETimes ο Αχμέτ Σόζεν, διευθυντής του Κέντρου Πολιτικής της Κύπρου και διευθυντής του τμήματος διεθνών σχέσεων του Πανεπιστημίου Ανατολικής Μεσογείου στην Αμμόχωστο, η οποία βρίσκεται υπό τουρκική κατοχή από το 1974.

Τουρκοκύπριοι ντυμένοι σαν φαντάσματα διαμαρτύρονται έξω από το κτίριο του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου στις Βρυξέλλες, στις 27 Ιουνίου, θυμωμένοι καθώς δεν εκπροσωπούνται στην κυπριακή προεδρία της ΕΕ. [Reuters]

"Η Ελληνοκυπριακή κυβέρνηση δεν έχει την πρόθεση να βιαστεί να υλοποιήσει την οποιαδήποτε λύση στην Κύπρο ώστε να μην προβεί σε δραματικές κινήσεις", είπε ο Σόζεν. "Η Τουρκία κατέστησε σαφές ότι δεν πρόκειται να θεωρήσει την προεδρία ως συνομιλητή και δε θα συνδιαλαγεί μαζί της, ούτε και θα προσπαθήσει να βρει μια λύση για το πρόβλημα της Κύπρου κατά τους έξι αυτούς μήνες. Υπάρχει μια πιθανότητα να εκφυλιστεί ό,τι έχει επιτευχθεί μέχρι σήμερα στις ειρηνευτικές συνομιλίες σχετικά με την Κύπρο".

Υπάρχει επίσης μια πιθανότητα να μην πειράζει την Τουρκία να σταθεί στο περιθώριο, καθώς είναι απασχολημένη από τις εξελίξεις στη γειτονική Συρία.

"Η Τουρκία δεν πρόκειται να εκπλήξει την Κύπρο κάνοντας κάτι απ' όσα φοβάται η Κύπρος. Η Τουρκία έχει να αντιμετωπίσει πολύ μεγαλύτερα προβλήματα", δήλωσε στους SETimes ο Χιού Πόουπ, ο διευθυντής του σχεδίου για την Τουρκία και την Κύπρο, με έδρα την Κωνσταντινούπολη, για τη Διεθνή Ομάδα Κρίσεων.

Είπε ότι δεν περιμένει να συμβεί κάτι μέχρι τις εκλογές που θα λάβουν χώρα το Φεβρουάριο του 2013 από τις οποίες θα αναδειχθεί ο διάδοχος του Χριστόφια. "Το βάρος πέφτει στηνΤουρκία για να πείσει τους Ελληνοκύπριους ότι η Τουρκία δεν έχει καμία κακή πρόθεση", δήλωσε ο Πόουπ.

Ο Μουσταφά Κουτλάι, Κύπριος αναλυτής για την ομάδα προβληματισμού Διεθνής Οργάνωση Στρατηγικών Ερευνών που εδρεύει στην Άγκυρα, δήλωσε ότι η Τουρκία δεν έχει πρόβλημα να παραμείνει στο περιθώριο προς το παρόν, καθώς η ΕΕ συγκλονίζεται από την οικονομική κρίση της και δεν περιμένει να υπάρξει κάποια αλλαγή στην ισχύουσα κατάσταση.

"Ενδέχεται να παρακολουθήσουμε ορισμένες ρητορικές διελκυστίνδες μεταξύ Τούρκων αξιωματούχων και Ελληνοκύπριων εκπροσώπων, αλλά πιστεύω ότι στην ουσία δε θα αλλάξει τίποτα", είπε στους SETimes.

Ωστόσο, η Κύπρος παραμένει άρρηκτα δεμένη με την Ελλάδα με πολλούς τρόπους. Το πρόβλημα της Κύπρου παραμένει η "κορυφαία προτεραιότητα της εξωτερικής πολιτικής" της Ελλάδας, δήλωσε ο Υπουργός Εξωτερικών της Ελλάδας, Δημήτρης Αβραμόπουλος, τη μέρα που η Κύπρος ανέλαβε την εκ περιτροπής προεδρία της ΕΕ. Πρόσθεσε ότι η Τουρκία πρέπει να σταματήσει αυτό που αποκάλεσε "απειλές και επιθετική στάση" απέναντι της Κύπρου, αλλά αυτό το είδος ρητορικής χρησιμοποιείται εδώ και χρόνια.

Ο Ανδρέας Θεοφάνους, Καθηγητής Πολιτικής Οικονομίας στο Πανεπιστήμιο της Λευκωσίας, τη διχασμένη πρωτεύουσα της Κύπρου, δήλωσε στους SETimes ότι ήταν πιο αισιόδοξος.

Η προοπτική του ολομέτωπου εμφυλίου πολέμου στη γειτονική Συρία φαίνεται να είναι πιο πιεστικό πρόβλημα για την Τουρκία, λέει ένας αναλυτής. [Reuters]

"Παρά τις δυσκολίες, η Προεδρία της Κύπρου θα είναι επιτυχής επειδή η κυβέρνηση αντιλαμβάνεται πως έχουν τα πράγματα", είπε. "Η Κύπρος δεν θα πέσει στην παγίδα της τουρκικής πρόκλησης".

Σχετικά Δημοσιεύματα

Ωστόσο, οι Κύπριοι έχουν κάποια αμφισημία, καθώς αναλαμβάνουν την προεδρία της ΕΕ σε μια εποχή που η χώρα τους -- όπως και η Ελλάδα -- έχει ουσιαστικά χρεωκοπήσει.

Η Μπενεντίκτα Μαρζινότο, ερευνήτρια για τη ομάδα προβληματισμού Bruegel που εδρεύει στις Βρυξέλλες, η οποία δημοσίευσε ένα έγγραφο στο οποίο προτρέπει την ΕΕ να βάλει στην άκρη το θέμα της κυπριακής σύγκρουσης, για το χρονικό διάστημα που θα κατέχουν την προεδρία οι Ελληνοκύπριοι, δήλωσε στους SETimes ότι μπορεί να επιτευχθεί μια λεπτή ισορροπία. Είπε ότι η Κύπρος πρέπει να ασχοληθεί μόνο με θέματα της ΕΕ, όπως η ανάπτυξη και η δημιουργία θέσεων εργασίας. "Είναι σοφό για μια μικρή (και ευάλωτη) χώρα να αποφύγει να βάλει στην ημερήσια διάταξη δύσκολα πολιτικά ζητήματα και να εστιάσει στις ιδέες που ήδη τυγχάνουν ευρείας συναίνεσης", είπε.

Ο Σταύρος Καρκαλέτσης, Κύπριος αναλυτής ο οποίος ηγείται του Ελληνικού Κέντρου Ευρωπαϊκών και Διεθνών Αναλύσεων που εδρεύει στην Αθήνα, δήλωσε ότι ο Χριστόφιας αποτελεί ένα οδόφραγμα. "Λέει σε όλους ότι η (οικονομική) κρίσης της Κύπρου είναι αποτέλεσμα της ελληνικής κρίσης, αλλά αυτό δεν είναι αλήθεια", δήλωσε στους SETimes. "Η ΕΕ πρέπει να δείξει περισσότερη πυγμή αναφορικά με τους Τούρκους και είναι απαράδεκτο το γεγονός ότι μία χώρα υποψήφια προς ένταξη στην ΕΕ δεν αναγνωρίζει την εξάμηνη προεδρία της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Η συμπεριφορά της Άγκυρας δε στρέφεται μόνο εναντίον της Κύπρου, αλλά ολόκληρης της ΕΕ".

Στο παρόν άρθρο συνέβαλε η ανταποκρίτριά μας στην Ισταναμπούλ, Μενεξέ Τοκιάι.

Το παρόν περιεχόμενο ανατέθηκε για τους SETimes.com.