Εργοστάσια "κατασκευάζουν" όνειρα και απογοήτευση στα Βαλκάνια

23/04/2012

Παρά τις τυμπανοκρουσίες και την ελπίδα, κάποια έργα ξένων επενδύσεων στην περιοχή παραμένουν μόνο στα χαρτιά.

Του Πωλ Τσιοτσοΐου για τους Southeast European Times στο Βουκουρέστι -- 23/04/12

Οι υποσχέσεις για χιλιάδες θέσεις εργασίας δεν υλοποιήθηκαν ποτέ αφότου η Nokia ήρθε στη Ρουμανία. [Reuters]

Όταν η Nokia, ο φινλανδικός γίγαντας της κινητής τηλεφωνίας, ανακοίνωνε πριν πέντε χρόνια ότι θα άνοιγε εργοστάσιο παραγωγής στο χωριό Γιούκου της Ρουμανίας, κανένας δεν γνώριζε ότι η ευφορία δεν θα κρατούσε πολύ.

Το εργοστάσιο τράβηξε κι άλλους επενδυτές, κυρίως προμηθευτές, και κάλυπτε ένα βιομηχανικό πάρκο 150 εκταρίων. Η αγορά των ακινήτων εκτοξεύτηκε στα ύψη στην περιοχή, που έγινε γνωστή ως το "Χωριό της Nokia". Περίπου 2.200 ανθρώποι έπιασαν δουλειά στην εγκατάσταση παραγωγής, με τους φινλανδούς διευθυντές να υπόσχονται επένδυση 60 εκατ. ευρώ, που θα δημιουργούσε άλλες 15.000 θέσεις εργασίας.

Τέσσερα χρόνια μετά, το 2011, η εταιρεία ανακοίνωσε τη μεταφορά των εγκαταστάσεων παραγωγής στην Ασία. Οι αξιωματούχοι στο Βουκουρέστι έμειναν άναυδοι από την κίνηση αυτή και δεν είχαν καμιά εξήγηση για την ξαφνική αναχώρηση της εταιρείας, η οποία δημιούργησε οικονομική επανάσταση στην περιοχή της κεντρικής Τρανσυλβανίας.

Το σενάριο της Nokia δεν είναι μοναδικό, αφού κι άλλες επιχειρήσεις το εφήρμοσαν σε μικρότερη κλίμακα.

Στην απομακρυσμένη πόλη του Βασλούι, στο ανατολικό τμήμα της Ρουμανίας, τον έλεγχο ενός εργοστασίου κατασκευής μανομέτρων ελέγχου πίεσης, κατάλοιπου της κομμουνιστικής εποχής, ανέλαβε μια δανέζικη εταιρεία κατά τις αρχές της δεκαετίας του 2000. Ο ενθουσιασμός που ακολούθησε την ανάληψη του εργοστασίου ήταν τεράστιος, όπως θυμάται ο πρώην εργαζόμενος Λονέλ Μπικλέα.

"Εν μέσω των δύσκολων οικονομικών συνθηκών που επικρατούσαν τότε, όλοι ένοιωσαν ότι βασικά το εργοστάσιο θα αναγεννιόταν. Το μέλλον φαινόταν τόσο λαμπρό με τον Δυτικό επενδυτή να μας στηρίζει", είπε στους SETimes.

Μα οι κανόνες του καπιταλισμού δεν ευνόησαν το εργοστάσιο. Με την πάροδο του χρόνου, οι νέοι ιδιοκτήτες μετέτρεψαν το εργοστάσιο παραγωγής σε γραμμή συναρμολόγησης. Ο έντονος ανταγωνισμός από την Ασία συνέβαλε στην επισφράγιση της τύχης του εργοστασίου.

"Από τους περίπου 2.000 εργαζομένους, έμειναν λιγότεροι από 100. Ήμασταν τόσο απογοητευμένοι. Οι περισσότεροι από εμάς εργάζονταν εκεί αφότου δημιουργήθηκε το εργοστάσιο, το 1978. Αυτό μας άνοιξε τα μάτια και μας έκανε να αντιληφθούμε ότι οι ξένοι επενδυτές δεν είναι αναγκαία ο σωτήρας", πρόσθεσε ο Μπικλέα.

Ο Σέρβος πρόεδρος Μπόρις Τάντιτς ήταν διαθέσιμος να εξυμνήσει την πρόθεση της Fiat να ξεκινήσει την παραγωγή στο εργοστάσιό της στο Κραγκούγιεβατς. [Reuters]

Στη Σερβία, οι άνθρωποι χάνουν δουλειές σε εργοστάσια που βρίσκονται σε χέρια μεμονωμένων ιδιωτών. Μεγάλος αριθμός νέων εργοστασιαρχών αγνόησαν τις υποσχέσεις επέκτασης και, στην πραγματικότητα, απέλυσαν εργαζομένους.

Ο Βούλγαρος επιχειρηματίας Βαλεντίν Ζαχάριεφ αγόρασε ένα εργοστάσιο στο Λέσκοβατς που κατασκεύαζε πλαστικοποιημένες λαμαρίνες. Αν και ήλθε υποσχόμενος να προσλάβει περισσότερους από 200 ανθρώπους, απέλυσε το ένα τρίο των εργαζομένων της εταιρείας.

Η κατασκευαστική Gradevinar, η έδρα της οποίας είναι στο Νις, εξασφάλιζε τα προς το ζην για 20.000 ανθρώπους. Το 2007, την εταιρεία την αγόρασε ο Σέρβος επιχειρηματίας Ντιόρντγιε Νίκοβιτς, ο οποίος απέλυσε τους εργαζομένους και διέκοψε κάθε δραστηριότητά της.

Η γαλακτοκομική Swedmilk άνοιξε το Νοέμβριο του 2007 ένα εργοστάσιο όπου απασχολούσε 120 εργαζομένους και είχε συναλλαγές με 1.200 κτηνοτρόφους. Το εργοστάσιο έπεσε έξω μόλις ένα χρόνο μετά και πωλήθηκε στην αμερικανο-ισραηλινή ενεργειακή Phoenix Energy, που δεν ήθελε να ασχοληθεί με τα χρέη που οφείλονταν στους κτηνοτρόφους.

Η τουρκική γαλακτοκομική Sütas αγόρασε, στις 4 Απριλίου, την πτωχευμένη εταιρεία και προγραμματίζει να ξεκινήσει τις δραστηριότητές της εντός εξαμήνου.

"Θα είναι μια τεράστια επένδυση για τους κτηνοτρόφους και τους εκτροφείς μας", αναφέρει σε ανακοίνωσή του ο υπουργός άνευ χαρτοφυλακίου Χάντι Νεζίρ.

Ο Λιούπκο Αλέξοφ, κτηνοτρόφος από το Κάντινο, είπε στους SETimes ότι η πώληση προσφέρει στους κτηνοτρόφους την ελπίδα της ανανέωσης -- όχι μόνο των κτηνοτρόφων από τα Σκόπια αλλά και από άλλα τμήματα της χώρας.

Σε γενικές γραμμές, αν και πολλές εταιρείες ανακοινώνουν ότι θα εγκαταστήσουν επιχειρήσεις και εργοστάσια στην περιοχή, τα σχέδια δεν έχουν επιτυχία.

Στην ΠΓΔΜ, αρκετά εργοστάσια -- μεταξύ των οποίων και η γαλλική εταιρεία Montupet, η σλοβένικη Iskra, οι τουρκικές Shishe Dzham και Bortek -- ανακοίνωσαν τις προθέσεις τους να ανοίξουν εργοστάσια, πράγμα που δεν υλοποιήθηκε ποτέ.

Ωστόσο, τα πράγματα δεν είναι πάντοτε έτσι. Υπάρχουν και περιπτώσεις με θετική έκβαση.

Στη Σερβία, η ιταλική FIAT άνοιξε εργοστάσιο στο Κραγκούγιεβατς, βάσει συμφωνίας η οποία υπεγράφη το 2008. Σύντομα δε θα ξεκινήσει η παραγωγή του μοντέλου FIAT 500 L. Μέχρι το τέλος του έτους, 2.500 άνθρωποι θα εργάζονται στο εργοστάσιο, ενώ οι ετήσιες εξαγωγές της χώρας θα αυξηθούν κατά 1 δις ευρώ και άνω.

Το εργοστάσιο της Benetton στο Νις, με τη διεύρυνσή του, θα καταστεί η μεγαλύτερη επένδυση υφαντικών υλών στη Σερβία. [Αρχείο]

Η ιταλική εταιρεία ενδυμάτων Benetton ανακοίνωσε τον περασμένο μήνα την επέκταση, κατά τα επόμενα τέσσερα χρόνια, του σημερινού της εργοστασίου στο Νις ώστε να απασχολεί 3.000 εργαζομένους.

Η νοτιοκορεάτικη αυτοκινητοβιομηχανία Yura εγκαινίασε τρία εργοστάσια στη Σερβία και κατά τα τελευταία δύο έτη απασχόλησε γύρω στις 3.500 άτομα. Ένα ακόμα εργοστάσιο, το οποίο κατασκευάζεται στο Λέσκοβατς, θα απασχολεί άλλα 1.500 άτομα.

Στην ελεύθερη ζώνη της ΠΓΔΜ, η αμερικανική Johnson Controls, η αγγλική Johnson Matheey και η ιταλική Teknohose χτίζουν εργοστάσια και προγραμματίζουν να προσλάβουν εκατοντάδες εργαζόμενους.

Στο Λάσι της Ρουμανίας, η Delphi, διεθνούς εμβέλειας προμηθευτής τεχνολογιών και ηλεκτρονικών, εγκαινίασε πρόσφατα το τέταρτό της εργοστάσιο. Η Delphi έχει επενδύσει περισσότερα από 300 εκατ. ευρώ στα τέσσερα εργοστάσια, τα οποία απασχολούν περισσότερα από 12.000 άτομα.

"Η Ρουμανία προσφέρει έναν καλό συνδυασμό διαθέσιμου και ειδικευμένου εργατικού δυναμικού για τον μεταποιητικό τομέα και απόφοιτους πανεπιστημίου στον κλάδο των μηχανικών καθώς και της διοίκησης, υφιστάμενες υποδομές και κοινωφελείς επιχειρήσεις και επίσης ανταγωνιστικό κόστος για τη λειτουργία των επιχειρήσεων όπως μισθούς, παροχές και υπηρεσίες", είπε στους SETimes η Αγκνιέσκα Πριζιμουζίνσκα, διευθύντρια επικοινωνιών της Delphi για την Κεντρική & Ανατολική Ευρώπη.

Σχετικά Δημοσιεύματα

"Η χώρα διαθέτει μια πλούσια δεξαμενή εργαζομένων με πολλά προσόντα. Με την κατάλληλη κατάρτιση, οι τοπικοί υποψήφιοι προσαρμόζονται πολύ καλά στα πρότυπα της αυτοκινητοβιομηχανίας. Οι εργαζόμενοί μας είναι δυναμικοί, έχουν προσόντα και είναι αφοσιωμένοι στο έργο τους", πρόσθεσε.

Μολονότι οι επενδύσεις στις επιχειρήσεις φαίνεται να βασίζονται στη μέθοδο δοκιμής-λάθους, το γεγονός αυτό δεν εμποδίζει τον προγραμματισμό των επιχειρήσεων.

Η εταιρεία ανταλλακτικών αυτοκινήτων Draxlmaier αναμένεται να ανοίξει εργοστάσιο στο Καβάνταρτσι της ΠΓΔΜ και να απασχολήσει 4.000 εργαζόμενους τα επόμενα τρία χρόνια.

Στο παρόν άρθρο συνέβαλαν οι ανταποκρίτριες των SETimes Μαρίνα Στογιανόβσκα από τα Σκόπια και Μπιλιάνα Πέκουσιτς από το Βελιγράδι.

Το παρόν περιεχόμενο ανατέθηκε για τους SETimes.com.