Στίπε Μέσιτς: χρειάζονται "πολιτικοί με όραμα"

01/08/2011

Αυτοί που προωθούν τη διχόνοια εξακολουθούν να ασκούν μεγάλη επιρροή στη Βοσνία & Ερζεγοβίνη, σύμφωνα με έναν από τους βετεράνους ηγέτες της περιοχής.

Της Μπεντράνα Καλέτοβιτς για τους Southeast European Times στο Σεράγεβο – 01/08/11

Ο πρώην πρόεδρος της Κροατίας Στίπε Μέσιτς. [Μπεντράνα Καλέτοβιτς/SETimes]

Ο Στίπε Μέσιτς ολοκλήρωσε δύο διαδοχικές θητείες ως πρόεδρος της Κροατίας πριν από 18 μήνες, τελειώνοντας μια διακεκριμένη πολιτική σταδιοδρομία. Το Δεκεμβριο, δημοσίευσε το νέο του βιβλίο "Η εποχή της οικονομικής δημοκρατίας", το οποίο συνέγραψε από κοινού με τη Γιάσνα Πλέβνικ, αντιπρόεδρο του Γεωοικονομικού Φόρουμ.

Ο Μέσιτς λέει ότι απολαμβάνει την συνταξιοδότησή του, ωστόσο εξακολουθεί να παρακολουθεί ενεργά την κατάσταση στην περιοχή -- ιδίως τις διπλωματικές σχέσεις και τις προσπάθειες των χωρών της περιοχής να υπερκεράσουν τις συγκρούσεις και τις τραυματικές εμπειρίες της δεκαετίας του 1990.

Ο Μέσιτς μίλησε στην ανταποκρίτρια των SETimes Μπεντράνα Καλέτοβιτς κατά τη διάρκεια πρόσφατης επίσκεψης στη Βοσνία & Ερζεγοβίνη (Β&Ε).

SETimes: Πολλοί ξένοι πολιτικοί συγκρίνουν τον περίπλοκο χαρακτήρα της Β&Ε με το Κοσσυφοπέδιο. Μπορεί να γίνει ο παραλληλισμός;

Στίπε Μέσιτς: Η Β&Ε αποτελούσε ένα ενιαίο σύνολο κατά την εποχή των βασιλιάδων της Μπόσιναν, της τουρκικής αυτοκρατορίας και της αυστρο-ουγγρικής ηγεμονίας και ήταν δημοκρατία την εποχή της Γιουγκοσλαβίας του Τίτο. Από την πλευρά αυτή δεν μπορεί να συγκριθεί με το Κοσσυφοπέδιο. Η Β&Ε είχε το δικαίωμα να υπάρχει ως χώρα μαζί με τις επικράτειες του σύγχρονου κόσμου.

SETimes: Ωστόσο, εξακολουθούμε να μην έχουμε μια κατεστημένη κεντρική κυβέρνηση και πολλοί πολιτικοί και από τις δύο οντότητες είναι αποφασισμένοι να διατηρήσουν έτσι την κατάσταση. Τα σχόλιά σας επ' αυτού;

Μέσιτς: Όταν δεν υπάρχει κυρίαρχη κυβέρνηση, μου έρχεται στο νου μια ΜΚΟ και η Β&Ε δεν μπορεί να το επιτρέψει αυτό στον εαυτό της. Οι εκλογές δεν θα πρέπει να θεωρούνται ως απογραφή πληθυσμού, πράγμα που προξενεί τόσο φόβο στη Β&Ε. Είναι σημαντικό να τελούνται [οι εκλογές] με δημοκρατικές διαδικασίες και, εάν κάποιος δεν επιθυμεί να είναι μέρος της πολιτικής πλατφόρμας να γίνεται η αντιπολίτευση.

Συνάντηση του προέδρου της Κροατίας Φράνιο Τούτζμαν (αριστερά) και του προέδρου της Γιουγκοσλαβίας Σλόμπονταν Μιλόσεβιτς στο Βελιγράδι τον Απρίλιο του 1991. [Αρχείο/Reuters]

Το πρόβλημα γεννάται ακριβώς εξαιτίας αυτού, γιατί όλοι θα ήθελαν να κυβερνήσουν και να μην είναι στην αντιπολίτευση.

Όταν ο τέος πρόεδρος της Κροατίας Φράνιο Τούτζμαν διχοτομούσε τη Βοσνία μαζί με τον Μιλόσεβιτς, δεν ήθελα να ήμουν μέρος αυτού και πέρασα στην αντιπολίτευση, γεγονός που για μένα ήταν μια έντιμη απόφαση. Η δημοκρατία έχει λύσεις για όλα, ωστόσο ποιος ο λόγος για εκλογές εάν όλα θα πρέπει να μοιραστούν επί εθνικής βάσεως; Στη Β&Ε ζουν πολίτες και οι πολίτες δεν είναι μόνο έθνη.

SETimes: Ένας μεγάλος αριθμός πολιτικών στη Β&Ε από την κροατική πλευρά λέει ότι παραβλέπονται τα δικαιώματά τους. Η θέση των Κροατών της Β&Ε είναι όπως την περιγράφουν ορισμένα άτομα;

Μέσιτς: Τη στιγμή που οι Κροάτες θα σχημάτιζαν ξεχωριστή οντότητα στη Β&Ε, αυτό θα ήταν και το τέλος τους. Μόνο ένα μέρος των Κροατών της Β&Ε θα ζούσαν σε αυτή, ενώ ένας μεγάλος αριθμός αυτών θα έμεναν εκτός της επικράτειας αυτής, πράγμα που θα απέδιδε μηδενικό αποτέλεσμα.

Γίνεται πολύς λόγος για τις συνθήκες των Κροατών, χωρίς να λαμβάνονται υπόψη τα ιστορικά στοιχεία. Πριν την έναρξη του πολέμου, τη δεκαετία του 1990, πρόεδρος της κυβέρνησης της Β&Ε ήταν ο Γιούρε Πέλιβαν. Ο Γέρκο Ντόκο ήταν υπουργός άμυνας, πέντε από τους ισχυρότερους υπουργούς ήσαν Κροάτες, ο διοικητής της Εθνικής Τραπέζης ήταν Κροάτης, 300 καθηγητές, λέκτορες και επίκουροι καθηγητές ήσαν Κροάτες, καθώς και διευθυντές μεγάλων εταιρειών.

Κανείς δεν παραπονιόταν τότε και ήλθε κατόπιν ο Μάτε Μπόμπαν ο οποίος διακήρυξε ότι όποιος Κροάτης παρέμενε στο Σεράγεβο θα εθεωρείτο προδότης του κροατικού λαού. Μετά από αυτό, οι Κροάτες άρχισαν, λίγο-λίγο, να φεύγουν από το Σεράγεβο.

Σήμερα, πολιτικοί οι οποίοι δεν έχουν ιδέα για την πολιτική λένε ότι δεν υπάρχουν Κροάτες στο Σεράγεβο, δεν αναφέρουν όμως τι οδήγησε σε αυτό. Δεν ρίχνουν την ευθύνη στον Μάτε Μπόμπαν και το HDZ (Κροατικό Δημοκρατικό Κόμμα) της εποχής, αλλά λένε απλά ότι δεν έμεινε κανένας Κροάτης.

Η εκκλησία συγκαταλέγεται μεταξύ εκείνων που υποστηρίζουν την παρακινδυνευμένη θέση των Κροατών και δεν μνημονεύουν ότι γι' αυτό την ευθύνη την φέρει η πολιτική των Κροατών της Β&Ε. Κρίνοντας με βάση τους αριθμούς, κανείς δεν λέει ότι οι Κροάτες στο Σεράγεβο θα πρέπει να έχουν μόνο έναν αντιπρόσωπο, ενώ έχουν οκτώ. Μιλώντας αντικειμενικά, θα πρέπει να πούμε ότι κανείς δεν παραπονείται όταν απολαμβάνει μεγαλύτερη εκπροσώπηση. Ένα άλλο πρόβλημα είναι ότι δεν είναι ενωμένοι όσον αφορά τις θέσεις τους.

SETimes: Η πολιτική στην Κροατία, πώς επηρεάζει την κατάσταση των Κροατών στη Β&Ε;

Μέσιτς: Εγώ αντιπροσώπευα μια μη διχαστική πολιτική στη Β&Ε και ότι οι οντότητες δεν ήσαν χώρες. Υπέδειξα ότι απαιτείτο αναθεώρηση του συντάγματος και της συμφωνίας του Ντέιτον, εάν χρειαζόταν. Εύχομαι η κροατική πολιτική να συνεχίσει προς την κατεύθυνση αυτή.

Αν και έχω τώρα αποσυρθεί, εξακολουθώ να έχω καλές σχέσεις με κάποιους πολιτικούς, υπάρχουν όμως και άλλοι με τους οποίους διαφωνώ κάθετα. Δεν μπορώ να καταλάβω πολιτικούς όπως τον πρόεδρο της ΔΣ, τον Μίλοραντ Ντόντικ, ο οποίος, κατά τη διάρκεια συνάντησης με τους Σέρβους της Κροατίας, τους στέλνει το μήνυμα: "Σέρβοι, αν δεν είστε ικανοποιημένοι στην Κροατία, ελάτε στη Δημοκρατία της Σέρπσκα!". Ένας αξιοπρεπής πολιτικός θα καλούσε τους Σέρβους πρόσφυγες να επιστρέψουν στις εστίες τους, στην Κροατία, όμως αυτός εξακολουθεί να αναπαράγει το μίσος.

Σχετικά Δημοσιεύματα

SETimes: Κατά καιρούς γίνεται στη Β&Ε λόγος για αλλαγή των συνόρων. Ποια η δική σας θέση;

Μέσιτς: Κατά την Ευρώπη, η υπόθεση έχει κλείσει οριστικά. Η Β&Ε αξίζει να γίνει μέλος της ΕΕ το συντομότερο δυνατόν. Με την προσχώρηση της ΝΑ Ευρώπης στην ΕΕ, δεν θα υπάρχουν πλέον κίνητρα για πόλεμο. Το σχέδιο διάσπασης της Β&Ε ήταν αυτό που οδήγησε στους πρόσφατους πολέμους. Ο σχηματισμός της Δημοκρατίας της Σέρπσκα κατά την περίοδο του πολέμου διέσπασε τη Β&Ε όσο και ο σχηματισμός της Ερζεγοβίνας-Βοσνίας. Μόνο ένας αφελής μπορεί να σκεφτεί ότι ο σχηματισμός των χωρών αυτών ενδυνάμωσε τη Β&Ε.

SETimes: Νομίζετε ότι μια μεγαλύτερη επιρροή εκ μέρους της διεθνούς κοινότητας θα μπορούσε να βελτιώσει την κατάσταση στη Β&Ε;

Μέσιτς: Η διεθνής κοινότητα θα πρέπει οπωσδήποτε να είναι παρούσα και να λάβει μέτρα κατά όσων προβάλουν εμπόδια στην ενότητα της Β&Ε. Οι άνθρωποι αυτοί θα πρέπει να εξοβελιστούν από την πολιτική και να κάνουν χώρο σε πολιτικούς με όραμα, που θα κατευθύνουν τη χώρα προς τη συνύπαρξη, την ανοχή και την ευημερία.

Το παρόν περιεχόμενο ανατέθηκε για τους SETimes.com.