Ο Επικεφαλής για την Προάσπιση της Ισότητας στη Σερβία έβαλε στο στόχαστρο τις διακρίσεις

25/04/2011

Ο "αιώνιος" ακτιβιστής που αντιμάχεται την οικογενειακή βία αναγνωρίζει ότι οι συνθήκες είναι άνισες, ιδιαίτερα για τις γυναίκες και τις μειονότητες.

Του Ιγκόρ Γιοβάνοβιτς για τους Southeast European Times στο Βελιγράδι –25/04/11

Ο Επίτροπος για την Προάσπιση της Ισότητας στη Σερβία Νέβενα Πέτρουσιτς. [EΕ]

Ο Νέβενα Πέτρουσιτς, Επίτροπος της Σερβίας, εδώ και σχεδόν ένα χρόνο, για την Προάσπιση της Ισότητας κατακλύζεται με θέματα.

Σε αποκλειστική του συνέντευξη προς τον ανταποκριτή των SETimes Ιγκόρ Γιοβάνοβιτς, ο Πέτρουσιτς, πρώην πρύτανης της Νομικής Σχολής του Νις, λέει ότι οι διακρίσεις είναι βαθιά ριζωμένες στην κοινωνία και ότι η αλλαγή στον τρόπο σκέψης δεν θα είναι εύκολη.

SETimes: Μολονότι αντιστοιχούν στο 51% του πληθυσμού, οι γυναίκες πληρώνονται λιγότερα από τους άνδρες για την ίδια εργασία και τα ποσοστά της συμμετοχής τους είναι πολύ χαμηλότερα στην εκτελεστική και τη νομοθετική εξουσία. Ποια είναι η άποψή σας για τη θέση των γυναικών στη σερβική κοινωνία;

Νέβενα Πέτρουσιτς: Παρά το γεγονός ότι οι γυναίκες και οι άνδρες στη Σερβία έχουν ίσα δικαιώματα, οι γυναίκες εκτίθενται σε διαρθρωτικές, έμμεσες, ακόμα και άμεσες διακρίσεις και περιθωριοποίηση -- οι βασικές αιτίες των οποίων είναι τα παραδοσιακά, πατριαρχικά στερεότυπα για το ρόλο και τις υποχρεώσεις των γυναικών και των ανδρών στην οικογένεια και την ευρύτερη κοινωνία.

Οι έρευνες δείχνουν ότι οι γυναίκες βρίσκονται σε πιο ευάλωτη θέση από τους άνδρες σε όλους τους τομείς της κοινωνικής ζωής, ιδιάιτερα τα μέλη... εθνικών και μειονοτικών ομάδων, γυναικών Ρομά, αναπήρων, εκτοπισμένων και προσφύγων γυναικών, των φτωχών και των γυναικών από τις αγροτικές περιοχές, των μανάδων που μεγαλώνουν μόνες τους τα παιδιά τους, των γυναικών που έχουν διαφορετικές σεξουαλικές προτιμήσεις και άλλων.

Κατά μέσο όρο, λέει ο Πέτρουσιτς, οι γυναίκες κερδίζουν 16% λιγότερα από τους άνδρες σε αντίστοιχες θέσεις. [Reuters]

Οι γυναίκες δεν συμμετέχουν ισότιμα ακόμα στη δημόσια διαδικασία λήψης αποφάσεων, όπως φαίνεται και από τα στοιχεία σύμφωνα με τα οποία μόλις το 21,2% των βουλευτών στη Σερβία είναι γυναίκες, το 21,3% είναι μέλη σε συμβούλια τοπικής αυτοδιοίκησης, ενώ το ποσοστό των γυναικών σε κρατικά αξιώματα ανέρχεται στο 18,5%. Μόλις ένα 4% των γυναικών είναι προιστάμενοι δήμων.

Οι διακρίσεις κατά των γυναικών είναι εμφανείς και στον οικονομικό τομέα. Τα ποσοστά ανεργίας μεταξύ των γυναικών είναι διπλάσια από τα αντίστοιχα για τους άνδρες. Η διαφορά των μισθών ανάμεσα στους άνδρες και τις γυναίκες είναι 16%.

Οι γυναίκες σε υπεύθυνες θέσεις στην κοινωνία και την οικονομία αντιστοιχούν στο 30,5% και ένα 20,8% από αυτές κατέχουν διευθυντικές θέσεις. Το επίπεδο οικονομικής ανισότητας, που είναι συνέπεια πολλαπλών μορφών διακρίσεων, είναι ιδιαίτερα υψηλό.

Στον τομέα της παιδείας, οι γυναίκες είναι και εδώ σε χειρότερη θέση. Για να λέμε την αλήθεια, η ανισότητα ανάμεσα στους άνδρες και τις γυναίκες εξαλείφεται σχεδόν τελείως για το μεγαλύτερο μέρος του πληθυσμού στην κατώτερη βαθμίδα, ωστόσο εξακολουθεί να υφίσταται για συγκεκριμένες μειονοτικές ομάδας, ιδίως για τα παιδιά των τσιγγάνων Ρομά, για όσους ζουν σε αγροτικές περιοχές και για τα παιδιά με αναπτυξιακά προβλήματα. Στις ανώτερες βαθμίδες της παιδείας, η τάση της αυξημένης συμμετοχής των νέων γυναικών είναι εμφανής κι έτσι τα ποσοστά των φοιτητριών είναι υψηλότερα από εκείνα των ανδρών συμφοιτητών τους, όμως χάνεται το πλεονέκτημα αυτό στις μεταπτυχιακές σπουδές.

Η οικογενειακή και η σεξουαλική βία, η διακίνηση γυναικών και άλλες μορφές βίας, σχετικές με το φύλο, αποτελούν διαδεδομένο φαινόμενο, κάτι που τονίζεται κυρίως σε έρευνες ΜΚΟ, δεδομένου ότι ορισμένες μορφές βίας, που σχετίζονται με τα φύλα, δεν καταγράφονται σε πολιτειακό επίπεδο. Οι γυναίκες από περιθωριοποιήμένες ομάδες και ομάδες που υφίστανται πολλαπλές διακρίσεις εκτίθενται στη βία σε ασυνήθιστο βαθμό.

Οι υφιστάμενοι μηχανισμοί νομικής προστασίας από την άσκηση βίας επί του άλλου φύλου δεν είναι αποτελεσματικοί στην πράξη, δεν υπάρχουν πρωτόκολλα για ενέργειες της αστυνομίας ούτε και συνεργασία και επικοινωνία μεταξύ των αρμόδιων για το χειρισμό της υπόθεσης φορέων.

Οι τσιγγάνες Ρομά "υπάγονται στην κατηγορία του πληθυσμού που διατρέχουν τον μεγαλύτερο κίνδυνο" αναφέρει ο Πέτρουσιτς στους SETimes. [Reuters]

Κατά τη διάρκεια εκδίκασης των υποθέσεων που αφορούν στην προστασία από τη βία, οι γυναίκες εκτίθενται σε δευτερογενείς παρενοχλήσεις και δεν λαμβάνουν την κατάλληλη ψυχοκοινωνική βοήθεια και υποστήριξη. Οι γυναίκες Ρομά δέχονται διακρίσεις εις βάρος του δικαιώματός τους για προστασία από την άσκηση βίας επί του άλλου φύλου ιδιαίτερα αναφορικά με την τοποθέτησή τους σε ασφαλή σπίτια και καταφύγια.

SETimes: Υπάρχουν προγράμματα παροχής κοινωνικών υπηρεσιών τα οποία έχουν κυρίως ως στόχο την παροχή βοήθειας προς τις γυναίκες Ρομά ώστε να συμμετέχουν στην δεσπόζουσα κοινωνία;

Πέτρουσιτς: Το γεγονός ότι κατά μέσο όρο το προσδόκιμο ζωής των γυναικών Ρομά είναι 48 έτη είναι όντως αποκαρδιωτικό. Η θέση των γυναικών αυτών στη Σερβία δεν θα βελτιωθεί χωρίς επαρκή μέτρα δράσης κατά των διακρίσεων.

Πέραν των μέτρων που αποβλέπουν στη βελτίωση της θέσης όλου του τσιγγάνικου πληθυσμού, θα πρέπει να υπάρξουν και ειδικά μέτρα για τις γυναίκες Ρομά, εφόσον υφίστανται δύο μορφές διακρίσεων, πρώτον ως μέλη της στιγματισμένης τσιγγάνικης κοινωνίας και δεύτερον ως γυναίκες. Τα μέτρα που παρέχουν στις γυναίκες Ρομά πρόσβαση στην παιδεία και την απασχόληση έχουν ιδιαίτερη σημασία αφού το δικαίωμά τους αυτό σήμερα περιορίζεται σημαντικά, ακριβώς λόγω των φυλετικών διακρίσεων και των διακρίσεων μεταξύ ανδρών και γυναικών.

SETimes: Πόσες καταγγελίες έχει λάβει η υπηρεσία σας αφότου συστάθηκε; Για ποιες μορφές διάκρισης παραπονούνται περισσότερο οι πολίτες;

Πέτρουσιτς: Ζούμε στη Σερβία όπου οι διακρίσεις είναι ευρέως διαδεδομένες τόσο στον δημόσιο όσο και τον ιδιωτικό βίο και όπου τα ξεσπάσματα ρατσισμού, μίσους προς τις γυναίκες, ξενοφοβίας, φόβου προς τους ομοφυλόφιλους, ομιλίας η οποία υποκινεί σε μίσος και άλλων μορφών διακρίσεων είναι συχνά, εξακολουθούν να είναι ανεκτά και να δικαιολογούνται.

Γι' αυτό το λόγο έχουμε πολλή δουλειά να κάνουμε στον αγώνα κατά των διακρίσεων εάν θέλουμε πραγματικά να αναπτύξουμε μια δημοκρατική, ανοικτή και ανεκτική κοινωνία η οποία σέβεται τα ανθρώπινα δικαιώματα και αναγνωρίζει τις διαφορές. Η θέσπιση νομοθεσίας κατά των διακρίσεων είναι απλώς το πρώτο βήμα, το οποίο θα πρέπει να συνοδεύεται και από πρακτικές κατά των διακρίσεων.

Ο Επίτροπος Προάσπισης της Ισότητας έχει λάβει μέχρι τώρα περισσότερα από 200 παράπονα, τα περισσότερα των οποίων έγιναν από άτομα, άνδρες και γυναίκες, και κοντά στα είκοσι από μη κυβερνητικές οργανώσεις (ΜΚΟ).

Οι άνθρωποι παραπονούνται κυρίως για διακρίσεις στους τομείς εργασίας και απασχόλησης, εθνικότητας και επίσης ως λόγος διακρίσεων αναφέρεται πολύ συχνά η ιδιότητα ή μη μέλους σε πολιτικά κόμματα και συνδικάτα. Υπήρξαν επίσης 6 περιπτώσεις ρητορικής μίσους απέναντι σε σεξουαλικές μειονότητες.

Προφανώς οι πολίτες μας δεν έχουν ακόμα εξοικειωθεί με την ουσία των διακρίσεων και τις θεωρούν ότι είναι η οποιαδήποτε παραβίαση δικαιωμάτων, οποιαδήποτε κατάσταση μη ευνοική γι' αυτούς και όπου πιστεύουν ότι τους στέρησαν ορισμένα δικαιώματα. Γι' αυτό το λόγο, έχουμε πολλή δουλειά ακόμα όσον αφορά στην επιμόρφωση των ανθρώπων προκειμένου να κατανοήσουν τι είναι οι διακρίσεις, να τις αναγνωρίζουν και να επιδιώκουν προστασία.

SETimes: Είστε ικανοποιημένος με τις εξουσίες που σας έχουν δοθεί όσον αφορά στην επιβολή κυρώσεων σε όσους παραβιάζουν τους νόμους;

Σχετικά Δημοσιεύματα

Πέτρουσιτς: Το νομοθετικό πλαίσιο στη Σερβία για την προστασία από τις διακρίσεις είναι καλό και παρέχει σήμερα αποτελεσματικούς μηχανισμούς προστασίας τόσο στον αστικό και ποινικό κώδικα όσο και στη νομοθεσία που αφορά στα πταίσματα.

Όσον αφορά τη δικαιοδοσία του Επιτρόπου Προάσπισης της Ισότητας, μου φαίνεται ότι η δικιαοδοσία είναι αρκετά εκτενής ώστε να επιτρέπει την επιτυχή καταπολέμηση όλων των μορφών διακρίσεων. Μέρος της δικαιοδοσίας αυτής έχει να κάνει με τη λήψη μέτρων για καταγγελίες οι οποίες γίνονται σε υπαρκτές περιπτώσεις διάκρισης.

Ο νόμος καθορίζει τον τρόπο ενέργειας του Επιτρόπου στις περιπτώσεις υποβληθέντων παραπόνων και παρέχει στον Επίτροπο το δικαίωμα, με τη συγκατάθεση του ατόμου που έχει υποστεί διάκριση, να προσφύγει στο δικαστήριο και να ζητήσει προστασία από τις διακρίσεις και, επίσης, να καταθέσει μηνυτήρια αναφορά.

Θα έκανα ιδιαίτερη μνεία στην εξουσία του Επιτρόπου να προτείνει μεσολάβηση σε περιπτώσεις διακρίσεων. Η μεσολάβηση παρέχει τη δυνατότητα σε αυτούς που κάνουν διακρίσεις να αναλάβουν την ευθύνη των πράξεών τους, να κατανοήσουν τις συνέπειες της συμπεριφοράς τους απέναντι στο θύμα κι έτσι να συνειδητοποιήσουν το απαράδεκτο των διακρίσεων. Ως άτομο που ασχολήθηκα με τη μεσολάβηση για πολύ καιρό, πιστεύω ότι είναι ο καλύτερος τρόπος αποτροπής των διακρίσεων.

Το παρόν περιεχόμενο ανατέθηκε για τους SETimes.com.