Γκρεγκόριαν: Η κακιά ρητορική εμποδίζει το κλείσιμο του γραφείου του Ανώτατου Εκπροσώπου

20/07/2009

Σε αποκλειστική του συνέντευξη προς τους Southeast European Times, ο αναπληρωτής Ανώτατος Εκπρόσωπος στη Βοσνία και Ερζεγοβίνη Ράφι Γκρεγκόριαν εκφράζει τις απόψεις τους για τη σημερινή πολιτική κατάσταση στη Β-Ε.

Του Αντόνιο Πρλέντα για τους Southeast European Times στο Σεράγεβο – 20/07/09

Ο αναπληρωτής Ανώτατος Εκπρόσωπος Ράφι Γκρεγκόριαν. [OHR]

Η Βοσνία και η Ερζεγοβίνη (Β-Ε) είναι δυνητικά υποψήφια χώρα για ένταξη στην ΕΕ, έγινε μέλος του νατοϊκού προγράμματος "Σύμπραξη για την Ειρήνη" κατά τα τέλη του 2006 και το περασμένο έτος προσκλήθηκε να ξεκινήσει τον Εντατικοποιημένο Διάλογο για την ένταξή της.

"Η Βοσνία και η Ερζεγοβίνη είναι σήμερα πολύ πιο ασφαλής. Οι εξελίξεις στον πολιτικό βίο προχωρούν. Οι σύμμαχοι του ΝΑΤΟ ανέλαβαν τη δέσμευση να βοηθήσουν τη Βοσνία-Ερζεγοβίνη να συνεχίσει την πρόοδο, να ευημερήσει και να κινηθεί προς τα ευρω-ατλαντικά πρότυπα" ανάφερε νατοϊκή ανάλυση τον περασμένο Μάρτιο.

Παρά τα επιτεύγματα, η βαλκανική χώρα έχει πολύ δρόμο να διανύσει πριν την ένταξή της στο ΝΑΤΟ και την ΕΕ. Ο αναπληρωτής Ανώτατος Εκπρόσωπος στη Β-Ε Ράφι Γκρεγκόριαν διορίστηκε με σκοπό να βοηθήσει στην πορεία της Β-Ε προς την κατεύθυνση αυτή – μια δουλειά για την οποία ο Γκρεγκόριαν ελπίζει ότι θα εξαλειφθεί κάποια μέρα.

"Είναι εξαιτίας των δηλώσεων της ηγεσίας της Δημοκρατίας της Σέρπσκα (ΔΣ) που το Συμβούλιο Εφαρμογής της Ειρήνης (PIC) δεν μπόρεσε…. Να πάρει απόφαση για το κλείσιμο του γραφείου του Ανώτατου Εκπροσώπου" δήλωσε ο Γκρεγκόριαν σε αποκλειστική του συνέντευξη προς τους Southeast European Times.

Θα χρειαστεί πολύ σκληρή δουλειά επί σειρά ετών, αλλά η Β-Ε θα ενταχθεί στο ΝΑΤΟ και την ΕΕ, αναφέρει.

Ο Γκρεγκόριαν έλαβε το διδακτορικό του στις Διεθνείς Σχέσεις και Στρατηγικές Μελέτες από τη Σχολή Προχωρημένων Διεθνών Σπουδών του πανεπιστημίου Τζονς Χόπκινς το 1998, πτυχίο μάστερ στις Μελέτες Πολέμου από το κολέγιο Κινγκς του πανεπιστημίου του Λονδίνου το 1989 και πτυχίο με διάκριση από το πανεπιστήμιο της Πενσυλβανία το 1986. Είναι εντεταλμένος έφεδρος αξιωματικός του αμερικανικού ναυτικού και υπηρέτησε στο Κοσσυφοπέδιο, τη Βοσνία-Ερζεγοβίνη και το Γενικό Επιτελείο στο Πεντάγωνο.

Η απόφαση για το κλείσιμο του γραφείου του Ανώτατου Εκπροσώπου μπορεί να παρθεί μόνο από το Συμβούλιο Εφαρμογής της Ειρήνης. [OHR]

Southeast European Times: Ποια είναι η άποψή σας για την επίσημη επίσκεψη του σέρβου προέδρου Μπόρις Τάντιτς στη ΔΣ και τις δηλώσεις του ότι "όποιος θέλει σταθερότητα στα Δυτικά Βαλκάνια θέλει να αποφύγει καταστάσεις κατά τις οποίες ακυρώνονται οι νόμιμες αποφάσεις των αντιπροσώπων του λαού";

Ράφι Γκρεγκόριαν: Πιστεύω ότι ο πρόεδρος Τάντιτς προσπαθούσε να βοηθήσει για να μην υπάρξει υπερβολική αντίδραση από πλευράς ΔΣ και ότι τα κατ' ιδίαν μηνύματα του ήταν προς τον σκοπό αυτό. Είναι ατυχές που ορισμένα από τα δημόσια μηνύματά του μετέφεραν μια διαφορετική εικόνα. Ωστόσο, αφού οι αποφάσεις της Εθνοσυνέλευσης της ΔΣ αντέβαιναν τις συμφωνίες Ντέιτον και το σύνταγμα, τα σχόλιά του δεν ισχύουν για το προκείμενο ζήτημα.

SETimes: Ποιος βλέπετε ότι είναι ο ρόλος του γραφείου του Ανώτατου Εκπροσώπου στην αποφυγή του αδιεξόδου όσον αφορά τη συνταγματική μεταρρύθμιση στη Β-Ε και πώς μετράτε την μέχρι σήμερα επιτυχία σας προς την κατεύθυνση αυτή;

Γκρεγκόριαν: Γνωρίζω ότι η ΕΕ και οι Ηνωμένες Πολιτείες έχουν αναλάβει από κοινού τη δέσμευση να βοηθήσουν τη Β-Ε στην πορεία εκσυγχρονισμού του συντάγματός της και να διευκολύνουν την ένταξή της σε ΕΕ και ΝΑΤΟ. Οι συνταγματικές μεταρρυθμίσεις δεν συγκαταλέγονται στις [προϋποθέσεις] για το κλείσιμο του γραφείου του Ανώτατου Εκπροσώπου, μολονότι [το γραφείο] ενδιαφέρεται να διασφαλίσει ότι οι όποιες αλλαγές θα συνάδουν με τις ειρηνευτικές συμφωνίες Ντέιτον. Η διευκόλυνση της συνταγματικής μεταρρύθμισης αποτελεί, ωστόσο, μέρος της εντολής του ειδικού εκπροσώπου της ΕΕ (EUSR) και μέσω αυτού του μηχανισμού θα ανέμενε κανείς την εμπλοκή της ΕΕ στο θέμα.

Αυτό που θέλει να δει η διεθνής κοινότητα είναι μια πιο αποτελεσματική και καλύτερα λειτουργούσα Β-Ε η οποία είναι σε θέση να εκπληρώσει τις υποχρεώσεις της ως πλήρες μέλος της ΕΕ και του ΝΑΤΟ. Εάν η Β-Ε καταστεί μέλος του Συμβουλίου Ασφαλείας τον Ιανουάριο, μπορεί να βοηθήσει με το να δείξει τι αλλαγές χρειάζονται για τη βελτίωση των κυβερνητικών αποφάσεων στην εξωτερική και αμυντική πολιτική, πράγμα που με τη σειρά του θα μπορούσε να διευκολύνει τις προοπτικές της Β-Ε για ένταξη στην ΕΕ και το ΝΑΤΟ μελλοντικά.

SETimes: Με το σχέδιο να κλείσει το γραφείο του Ανώτατου Εκπροσώπου μέχρι το τέλος του έτους, τι πιστεύετε ότι θα επηρέαζε την πολιτική κατάσταση στη χώρα;

Γκρεγκόριαν: Η απόφαση για το κλείσιμο του γραφείου του Ανώτατου Εκπροσώπου και τη μετάβαση σε ένα ενισχυμένο EUSR μπορεί να παρθεί μόνο από το Συμβούλιο Εφαρμογής της Ειρήνης (PIC) μετά από την ολοκλήρωση πέντε στόχων και δύο προϋποθέσεων. Μια από τις προϋποθέσεις είναι η αξιολόγηση από αυτό της πολιτικής κατάστασης στη χώρα. Οι δηλώσεις από ορισμένους πολιτικούς που αποσταθεροποιούν την κατάσταση δεν βοηθούν. Είναι παράδοξο το ότι αυτοί που υπερασπίζονται σθεναρά το κλείσιμο του γραφείου του Ανώτατου Εκπροσώπου είναι αυτοί που τις περισσότερες φορές αναθερμαίνουν το πολιτικό κλίμα.

Οι δηλώσεις του πρωθυπουργού της ΔΣ Μίλοραντ Ντόντικ απειλούν να εκτροχιάσουν το πολιτικό σκηνικό της Β-Ε. [Getty Images]

Είναι εξαιτίας των δηλώσεων από την ηγεσία της ΔΣ που το PIC δεν μπόρεσε κατά τα τελευταία τρία έτη να πάρει κάποια απόφαση για το κλείσιμο του γραφείου του Ανώτατου Εκπροσώπου. Οι εκφοβιστικές δηλώσεις για το αποκαλούμενο "Σχέδιο Β" σίγουρα δεν συμβάλλουν στην εκπλήρωση της δεύτερης προϋπόθεσης. Σε κάθε περίπτωση, το κλείσιμο του γραφείου του Ανώτατου Εκπροσώπου δεν σημαίνει και το τέλος στην εμπλοκή της διεθνούς κοινότητας στη Β-Ε. Απεναντίας, θα σημάνει την ενισχυμένη εμπλοκή της ΕΕ και όλων των θεσμών της.

SETimes: Ο πρόεδρος του κόμματος Δημοκρατικής Δράσης Σουλεϊμάν Τίχιτς επέκρινε δημοσίως την διεθνή αντίδραση για τη μη τιμωρία των ενεργειών της ΔΣ που αντιβαίνουν τις συμφωνίες Ντέιτον και την άσχημη ρητορική του πρωθυπουργού της ΔΣ Μίλοραντ Ντόντικ. Πώς απαντάτε στους ισχυρισμούς του;

Γκρεγκόριαν: Οι αποφάσεις της Εθνοσυνέλευσης της ΔΣ αντέβαιναν στις συμφωνίες Ντέιτον και το σύνταγμα και το γραφείο του Ανώτατου Εκπροσώπου τις ακύρωσε ότι οι αξιωματούχοι της ΔΣ κατέστησαν σαφές ότι δεν είχαν πρόθεση να επανορθώσουν το σφάλμα τους. Η ρητορική του κυρίου Ντόντικ είναι απαράδεκτη και τελικά θα γίνει μπούμερανγκ γι' αυτόν.

Όπως ανακοίνωσε επανειλημμένα το PIC κατά το παρελθόν, η διεθνής κοινότητα διατηρεί όλους τους μηχανισμούς που χρειάζεται για να διασφαλίσει την τήρηση των συμφωνιών Ντέιτον. Αυτό σημαίνει ότι πέραν των εξουσιών που δόθηκαν στον Ανώτατο Εκπρόσωπο και την EUFOR "επί του εδάφους" της Β-Ε, διάφοροι διεθνείς οργανισμοί και εθνικές κυβερνήσεις έχουν κι αυτοί εξουσίες και μέτρα τα οποία μπορούν να εφαρμόσουν για τη διασφάλιση της ειρήνης.

SETimes: Ποιο είναι το σημαντικότερο μήνυμα που θέλετε να μεταφέρετε στον λαό της Β-Ε;

Γκρεγκόριαν: ΘΑ ενταχθείτε στο ΝΑΤΟ και ΘΑ ενταχθείτε στην ΕΕ. Θα χρειαστεί πολύ σκληρή δουλειά επί σειρά ετών, αλλά στο τέλος θα το αξίζει. Η σημερινή πολιτική κατάσταση μπορεί να είναι άσχημη, είναι όμως πολύ καλύτερη από ό,τι τρία χρόνια πριν και μπορεί και θα βελτιωθεί και πάλι, το πιθανότερο μετά τις προσεχείς εκλογές. Μη χάνετε λοιπόν την ελπίδα!