Παιδιά του δρόμου στο Βελιγράδι βρίσκουν άνεση & βοήθεια σε κέντρο ημερήσιας φροντίδας

13/04/2009

Περισσότερα από 500 παιδιά ζουν ή εργάζονται στους δρόμους του Βελιγραδίου, αγωνιζόμενα για την επιβίωση και ερχόμενα πολλές φορές σε σύγκρουση με το νόμο.

Της Μπογιάνα Μιλοβάνοβιτς για τους Southeast European Times στο Βελιγράδι -- 13/04/09 Φωτογραφίες του Νίκολα Μπαρμπούτοφ

Εκτιμάται ότι περισσότερα από 500 παιδιά ζουν και εργάζονται στους δρόμους του Βελιγραδίου.

Οι ειδικοί πιστεύουν ότι περισσότερα από 500 ανήλικα παιδιά – κυρίως αθίγγανων – μένουν και εργάζονται στους δρόμους του Βελιγραδίου. Αντί καθαρών σεντονιών και ενός άνετου κρεβατιού στο σπίτι, τα παιδιά αυτά κοιμούνται σε φρεάτια αποχέτευσης, χαρτοκιβώτια ή κατεστραμμένα κτίρια.

Συχνά ζητιανεύουν στους δρόμους, μαζί με τους γονείς τους, ή σταματούν τους αυτοκινητιστές για να καθαρίσουν το παρμπρίζ του αυτοκινήτου τους για ένα ή δύο κέρματα. Τα περισσότερα από τα παιδιά αυτά δεν έχουν ταυτότητες ή ασφάλεια υγείας και λόγω του ότι είχαν από πριν μπλεξίματα με το νόμο αποφεύγουν τα ιδρύματα κοινωνικής προστασίας και τα σωφρονιστικά καταστήματα ανηλίκων. Σύμφωνα με την UNISEF Σερβία, περισσότερα από 300.000 παιδιά ζουν στη φτώχεια και δεν έχουν πρόσβαση σε ιατρική περίθαλψη ή την παιδεία.

Τα περισσότερα από αυτά είναι τσιγγάνοι που προέρχονται όμως από διαφορετικά υπόβαθρα – ορισμένα την "κοπάνησαν" από τους βιολογικούς ή θετούς τους γονείς, άλλα άφησαν πίσω ορφανοτροφεία ή κέντρα νεότητας. Πολλά είναι πρόσφυγες. Σύμφωνα με το AFP, πολλά παιδιά που εγκατέλειψαν το Κόσσοβο κατά τα τελευταία χρόνια συναναστρέφονται με εκείνα που εγκατέλειψαν το σπίτι τους στη Βοσνία & Ερζεγοβίνη και την Κροατία κατά τις αρχές της δεκαετίας του 1990.

Για την αντιμετώπιση των αναγκών των παιδιών αυτών, το Κέντρο Ένταξης των Νέων (ΚΕΝ) εγκαινίασε πριν είκοσι μήνες το Κέντρο Ημερήσιας Φροντίδας για τα Παιδιά του Δρόμου του Βελιγραδίου. Σκοπός του κέντρου αυτού είναι να τα βοηθήσει να έχουν ιατρική φροντίδα, ένα πιάτο φαγητό ή ένα κρεβάτι για ένα βράδυ.

Το ΚΕΝ παρέχει στέγη και υπηρεσίες υγείας στα παιδιά και τα βοηθά να αποκτήσουν νόμιμα έγγραφα – αναγκαία για την εγγραφή τους σε σχολείο και να δικαιούνται κρατική ιατροφαρμακευτική περίθαλψη. Το κέντρο έχει τακτική επαφή με περισσότερα από 300 παιδιά.

Ο Ιντρίζ, 17, εργάζεται στο δρόμο από τα εννιά του. Ζει με τους γονείς του, τους πέντε αδελφούς και τις τρεις αδελφές του. Μετά από τέσσερα χρόνια στο δημοτικό, άρχισε να στηρίζει την οικογένειά του αφού ο πατέρας του είναι ανάπηρος και η μητέρα του πρέπει να φροντίζει τα μικρότερα παιδιά. Ο Ιντρίζ κερδίζει χρήματα καθαρίζοντας παρμπρίζ ή συλλέγοντας πεταμένα αλουμίνια ή μπακιρένια αντικείμενα με τη βοήθεια του αδελφού του.

"Δεν μπορώ να γυρίσω στο σχολείο γιατί δεν υπάρχει κανείς να φροντίσει την οικογένεια. Η μητέρα μου κι εγώ κερδίζουμε γύρω στα 11 ευρώ την ημέρα. Τα χρήματα αυτά δεν μπορούν να ταΐσουν και τους δέκα μας" λέει ο Ιντρίζ.

Το Κέντρο Ημερήσιας Φροντίδας για τα Παιδιά του Δρόμου του Βελιγραδίου παρέχει στα παιδιά ιατρική φροντίδα, ένα πιάτο φαγητό ή ένα κρεβάτι για ένα βράδυ.

Εάν είχε αρκετά χρήματα θα ήθελε να ανοίξει δικό του πλυντήριο αυτοκινήτων. Ο Ιντρίζ είναι ένας από τους 260 χρήστες του κέντρου ημερήσιας φροντίδας που είναι έργο του κέντρου ένταξης νεολαίας, ενός μη κυβερνητικού οργανισμού. Ανάλογα με τις καιρικές συνθήκες, 30 με 60 παιδιά έρχονται καθημερινά στο κέντρο.

Η Μίλικα Τζώρτζεβιτς, συντονίστρια του προγράμματος,εξηγεί ότι οι χρήστες του κέντρου συνέβαλαν στο σχεδιασμό του κέντρου. Εθελοντές από το Κέντρο Ένταξης Νεολαίας επισκέφθηκαν τα παιδιά που ζουν στο δρόμο, μίλησαν μαζί τους για τις ανάγκες τους και κατόπιν κατάστρωσαν το σχέδιο των υπηρεσιών που παρέχει το κέντρο. Ένα από τα σημαντικότερα αιτήματα των παιδιών ήταν να έχουν ένα ασφαλές καταφύγιο από τις αυθαίρετες επισκέψεις της αστυνομίας.

"Κύριος σκοπός του Κέντρου Ημερήσιας Φροντίδας είναι να παρέχει βοήθεια σε καταστάσεις ανάγκης καθώς και την παρέμβαση που χρειάζεται ένα παιδί. Εάν ξυλοκοπηθεί κάποιο παιδί, έχουμε νοσοκόμα. Εάν το παιδί πεινάει, μπορεί να φάει κάτι και να κάνει μπάνιο εδώ. [Το παιδί] θα πάρει ρούχα και παπούτσια και μπορεί να διανυκτερεύσει" λέει η Τζώρτζεβιτς.

Προσθέτει δε ότι οι εργαζόμενοι του κέντρου αναφέρουν κάθε παιδί στο Κοινωνικό Κέντρο και, σε συνεργασία με τις αρχές κοινωνικής προστασίας, προσπαθούν να βγάλουν τα παιδιά από το δρόμο. "Καταφέρνουμε να τοποθετήσουμε ορισμένα παιδιά σε άσυλα, αλλά μερικές φορές δεν τους επισκέπτονται εκεί κοινωνικοί λειτουργοί για [μήνες]. Το παιδί [κουράζεται από το σύστημα] και τρέχει πίσω στο δρόμο" λέει η Τζώρτζεβιτς. "Οι χρήστες του κέντρου δεν έχουν συνήθως ασφάλεια υγείας και έτσι είναι δύσκολο να τα τοποθετηθούν σε ορισμένα κρατικά ιδρύματα αποκατάστασης".

Πολλές οικογένειες δεν έχουν τα εφόδια γα να ασχοληθούν με τα παιδιά αυτά. Πολλές προσπαθούν να τα αναμορφώσουν με τη βία, πράγμα που έχει τα αντίθετα αποτελέσματα και τα οδηγεί στο να το "σκάσουν" και πάλι από το σπίτι. "Το πρόβλημα είναι ότι τα παιδιά αυτά αποφεύγουν τα ιδρύματα και ένα καταπιεστικό σύστημα", λέει η συντονίστρια του κέντρου.

"Η τοξικομανία είναι ένα άλλο σύνηθες πρόβλημα. Κάθε λογής ναρκωτικά, ιδίως ηρωίνη, διατίθεται εύκολα μεταξύ τους στο δρόμο" επισημαίνει η Τζώρτζεβιτς.

Κατά τους 12 μήνες λειτουργίας του, το Κέντρο Ημερήσιας Φροντίδας άλλαξε διεύθυνση τρεις φορές, κάθε φορά λόγω των γειτόνων που δεν θέλουν τα ενδεή παιδιά να κατακλύζουν τη γειτονιά τους. Σήμερα διαθέτει δικούς του χώρους με προαύλιο, το μισθωτήριο όμως λήγει τον Μάιο.

Οι εκπρόσωποι του κέντρου ελπίζουν να λάβουν παράταση μίσθωσης και θα ήθελαν να δουν το κέντρο, η χρηματοδότηση του οποίου είναι για τα απολύτως αναγκαία, να καταστεί μόνιμη δέσμευση της τοπικής αυτοδιοίκησης Βελιγραδίου και της σερβικής κυβέρνησης.