Οι περισσότεροι πολίτες του Κοσσυφοπεδίου είναι απαισιόδοξοι για το 2009

05/01/2009

Το Κοσσυφοπεδίου, που το 2008 ήταν μια απογοητευτική χρονιά γι’ αυτό παρά τη διακήρυξη της ανεξαρτησίας του, ετοιμάζεται για ένα δύσκολο 2009.

Της Μπέσα Μπεκίρι για τους Southeast European Times στο Κοσσυφοπέδιο – 05/01/09

Το Κοσσυφοπέδιο απέκτησε την ανεξαρτησία του στις 17 Φεβρουαρίου 2008. [Getty Images]

Κανονικά, το 2008 θα έπρεπε να είναι μια περίφημη χρονιά για το Κοσσυφοπέδιο. Η νέα χώρα μπορεί να αναφέρει αρκετές στιγμές θριάμβου: ανεξαρτησία στις 17 Φεβρουαρίου, νέο σύνταγμα και αναγνώριση του αναπτερωμένου κράτους από περισσότερες από 50 χώρες και, μεταξύ αυτών, των μεγάλων δυνάμεων.

Κι όμως λείπει ο ενθουσιασμός για τη νέα χρονιά. Οι αρχές του Κοσσυφοπεδίου εξακολουθούν να μην έχουν πρόσβαση στο βορρά. Το σχέδιο των έξι σημείων των ΗΕ (που θεωρείται ευρέως ως συνθηκολόγηση με το Βελιγράδι) ελλοχεύει στη σκιά της πολιτικής. Η EULEX δεν είχε τον χρόνο να εδραιωθεί. Η UNMIK εξακολουθεί να διατηρεί την παρουσία της όταν στο Κοσσυφοπέδιο περίμεναν να εκλείψει και η Σερβία δοκιμάζει επίμονα τα νεύρα των Αλβανών του Κοσσυφοπεδίου με τη λειτουργία ενός τρένου με προορισμό το Κοσσυφοπέδιο που δεν σταματά στα σύνορα και την αποστολή υψηλόβαθμων στελεχών σε υψηλού επιπέδου επισκέψεις.

Βάζοντας στην άκρη τις διπλωματικές και γεωπολιτικές απογοητεύσεις, οι απλοί πολίτες του Κοσσυφοπεδίου έχουν να αντιμετωπίσουν οικονομικά προβλήματα όπως τα ποσοστά ανεργίας. Παραπονιούνται επίσης ότι αυξάνει το κόστος ζωής, ενώ οι μισθοί τους μένουν στάσιμοι. Στους δρόμους, όπου επικρατεί μεγάλη ανησυχία, υπάρχουν διαφορετικές απόψεις για τη σοβαρότερη πρόκληση.

Η Μεϊλίντα Τυρμπετάρι από την Πρίστινα λέει ότι το οργανωμένο έγκλημα, η διαφθορά, η διάλυση του Σώματος Προστασίας του Κοσσυφοπεδίου και οι ελλείψεις στην ιατροφαρμακευτική περίθαλψη είναι τα σημαντικότερα προβλήματα του Κοσσυφοπεδίου. Γι’ αυτήν, η καταπολέμηση του οργανωμένου εγκλήματος έχει προτεραιότητα, αν και είναι κάτι που τόσο οι τοπικοί όσο και οι διεθνείς οργανισμοί δεν μπορούν εύκολα να το αντιμετωπίσουν.

Ο Αμόρ Κόσι από τη Γκιάκοβα ανησυχεί περισσότερο για την ασφάλεια των συνόρων του Κοσσυφοπεδίου και το οργανωμένο έγκλημα. Βλέπει τη Σερβία ως απειλή της εθνικής ασφάλειας.

Η διαφθορά έρχεται πρώτη στη λίστα ανησυχιών των πολιτών. [Getty Images]

Ο Ίλμπερ Μορίνα από την Πρίστινα συμφωνεί ότι υπάρχει «πιθανή απειλή» από τη Σερβία να προσπαθήσει «να μπει στο Κοσσυφοπέδιο». Πιστεύει ότι το Κοσσυφοπέδιο κατά τους προσεχείς μήνες θα χρειαστεί να αντιμετωπίσει την διαρκή δυσκολία της ιδιωτικοποίησης των κρατικών επιχειρήσεων σε περιοχές του όπου υπερισχύει το σερβικό στοιχείο. Προσέτι, αντιμετωπίζει μια γενική κοινωνικοοικονομική «κρίση» και, κατά την άποψή του,

«Εάν οι αρχές του Κοσσυφοπεδίου αποπειραθούν να επεκτείνουν την εξουσία τους στο βορρά, αυτό θα προκαλούσε την εξέγερση των Σέρβων και οπωσδήποτε θα αποσταθεροποιούσε το Κοσσυφοπέδιο» λέει ο Πιέτερ Ντου από την Γκιάκοβα.

Η Σεβντίγιε Ρουσίτι από τη Μιτρόβιτσα βλέπει τα πράγματα διαφορετικά. Σκέφτεται περισσότερο για την οικονομική κατάσταση, τις ελλείψεις ενέργειας και το ενδεχόμενο αποτυχίας της EULEX.

«Η δύσκολη οικονομική κατάσταση είναι το πιο επικίνδυνο πρόβλημα – ανεργία, ακρίβεια και χαμηλοί μισθοί, όλα αυτά μπορεί να δημιουργήσουν πραγματική απογοήτευση στους πολίτες, πράγμα που θα οδηγούσε σε απεργίες και κοινωνική ταραχή. Επιπλέον, η διαφθορά είναι πιο διαδεδομένη όταν η ανεργία βρίσκεται στα σημερινά επίπεδα» λέει.

Ο Ράμε Σαλίχου, οδηγός ταξί από χωριό της περιοχής της Πρίστινα θεωρεί ότι η οικονομία είναι το κυριότερο πρόβλημα και ακολουθεί η ενσωμάτωση της σερβικής μειονότητας.

Η Ιλιριάνα Λόσι από την Πρίστινα εστιάζει την προσοχή της στην EULEX και τις σχέσεις της με τους θεσμούς του Κοσσυφοπεδίου. Ανάμεσα στις άλλες προκλήσεις αναφέρει τις διακοπές ηλεκτρικού ρεύματος και την προσδοκία της ότι μερικές ακόμη χώρες θα αναγνωρίσουν το Κοσσυφοπέδιο κατά τους προσεχείς μήνες, εξασθενώντας την κεκτημένη ταχύτητα στο διπλωματικό πεδίο που απολάμβανε για το μεγαλύτερο μέρος του 2008.

Ορισμένοι αναλυτές δεν διστάζουν να πουν ότι δεν υπήρξε καμιά ουσιαστική αλλαγή στο Κοσσυφοπέδιο από τότε που διακήρυξε την ανεξαρτησία του. «Το Κοσσυφοπέδιο δεν είναι κράτος. Θα έλεγα ότι δεν υπήρξε ουσιαστική [πρόοδος] από τον καιρό της διακήρυξης της ανεξαρτησίας. Απεναντίας, υπήρξε οπισθοχώρηση» αναφέρει ο Άβνι Ζογκιάνι από τον ΜΚΟ Κόχου στο τηλεοπτικό πρόγραμμα «Η Δική σας Φωνή».

Η ένταση ανάμεσα στο Κοσσυφοποέδιο και τη Σερβία θα μπορούμε να ενταθεί το 2009, λένε ορισμένοι. [Getty Images]

Το Κόχου ήταν μέρος του δικτύου ΜΚΟ που διοργάνωσε τις διαδηλώσεις του Δεκεμβρίου στην Πρίστινα κατά του σχεδίου των έξι σημείων των ΗΕ.

Ο αναλυτής του Κοσσυφοπεδίου Μπελούλ Μπεκάι λέει ότι η κυβέρνηση θα δαπανήσει τους προσεχείς τρεις μήνες προσπαθώντας να πείσει τους πολίτες του Κοσσόβου ότι κανείς δεν θα υλοποιήσει το ευρέως μισητό σχέδιο των ΗΕ. «Προσωπικά, δεν περιμένω οι άνθρωποι που βρίσκονται στην εξουσία να εναντιωθούν στα έξι σημεία, αλλά ως συνέπεια της υποκρισίας αυτής, η ένταση θα κορυφωθεί ενώ η απογοήτευση των πολιτών… θα αυξηθεί απότομα» λέει ο Μπεκάι.

Ο ίδιος λέει ότι η προφασιζόμενη δυσλειτουργία του νέου κράτους και η αυξανόμενη απογοήτευση των πολιτών, «που κάποια στιγμή θα χρησιμοποιηθούν ως καψούλι για τη ριζοσπαστικοποίηση των απαιτήσεων» θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε αιτήματα πρόωρων εκλογών ή στην αφύπνιση του εθνοτικού ανταγωνισμού.

"Ο πρώτος μήνας της άνοιξης είναι παραδοσιακά ο μήνας έκρηξης της κρίσιμης μάζας", προειδοποιεί ο Μπεκάι.

Ωστόσο, η Ουλπιάνα Λάμα, καθηγήτρια στην Πρίστινα η οποία παρουσιάζει και το τηλεοπτικό πρόγραμμα «Η δική σου φωνή», τρέφει μια δόση αισιοδοξίας. «Είναι ρεαλιστικό να περιμένει κανείς ότι η αναγνώριση της ανεξαρτησίας του Κοσσυφοπεδίου θα επιταχύνει κατά το δεύτερο ήμισυ του προσεχούς έτους. Αυτό σημαίνει ότι το χρονικό διάστημα [μέχρι τότε] θα πρέπει να εξετάζεται ως επένδυση από πλευράς Κοσσυφοπεδίου», λέει.

Η Λάμα βλέπει το 2009 να κυριαρχούν τρεις προκλήσεις: η οικονομική κρίση, που κατά την άποψή της θα είναι πιο αισθητή κατά το δεύτερο ήμισυ του προσεχούς έτους, «οι συνεχείς προκλήσεις και δοκιμασία της κυριαρχίας του Κοσσόβου εκ μέρους της Σερβίας» και «οι προερχόμενες από την αντιπολίτευση πιέσεις για τη διενέργεια εκλογών».

Εκτός αυτών, θα μπορούσαν να υπάρξουν και περισσότεροι κίνδυνοι.

Από την πλευρά του Κοσσυφοπεδίου, η παγκόσμια κοινότητα έδειξε μεγάλη επιείκεια στις απαιτήσεις του Βελιγραδίου και αγνόησε την πλειοψηφία του Κοσσυφοπεδίου. Η αντίληψη περί διεθνούς αδιαφορίας θα μπορούσε να θέσει σε κίνδυνο όχι μόνο τις διεθνείς προσπάθειες του νεοσύστατου κράτους αλλά και τους θεσμούς του τόπου, που στερούνται τη δύναμη να αντιμετωπίσουν τις πολλές προκλήσεις αμέσως.