Δυτικά Βαλκάνια & Τουρκία θα λάβουν 4,5 δις ευρώ Ευρωπαϊκής βοήθειας μέχρι το 2011

20/10/2008

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ενέκρινε σχέδιο δαπανών προενταξιακής βοήθειας ύψους 4,5 δις ευρώ περίπου προς επτά χώρες των Δυτικών Βαλκανίων και την Τουρκία έως το 2010.

(EU - 10/10/08; AFP - 09/10/08; EMportal - 30/09/08; European Commission, Reuters, Hina, Makfax, B92 - 29/09/08)

«Η πορεία προς την ΕΕ είναι στρωμένη με μεταρρυθμίσεις σκοπός των οποίων είναι η βελτίωση της καθημερινής ζωής των πολιτών και η συμμόρφωση με τα αυστηρά κριτήρια ένταξης που θέτει η ΕΕ» αναφέρει η Κομισιόν. [Getty Images]

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, κατά τα τέλη του Σεπτέμβρη, ενέκρινε στρατηγική που ορίζει τις προτεραιότητες οικονομικής βοήθειας ύψους σχεδόν 4,5 δις ευρώ που η ΕΕ διαθέτει προς οκτώ χώρες της ΝΑ Ευρώπης για την περίοδο 2008-2010.

Σκοπός της χρηματοδότησης είναι η ενίσχυση της ανάπτυξης των χωρών αυτών και των προσπαθειών των χωρών αυτών για την εκπλήρωση των πολιτικών και οικονομικών κριτηρίων ένταξης στην κοινότητα των 27 χωρών-μελών καθώς και η εναρμόνιση της νομοθεσίας τους με τα ευρωπαϊκά πρότυπα και νόρμες.

Παρεχόμενη στα πλαίσια του προγράμματος προενταξιακής βοήθειας, η βοήθεια παρέχεται στις υποψήφιες προς ένταξη χώρες της Κροατίας, πΓΔΜ και Τουρκίας καθώς και σε δυνητικά υποψήφιες χώρες όπως η Αλβανία, η Βοσνία & Ερζεγοβίνη (Β-Ε), το Κόσσοβο, το Μαυροβούνιο και η Σερβία.

Η χρηματοδότηση που διατίθεται βάσει συγκεκριμένων προγραμμάτων των χωρών ανέρχεται στα 4,013 δις ευρώ. Έχουν διατεθεί άλλα 458,4 εκατ. ευρώ στο πλαίσιο προγράμματος πολλαπλών δικαιούχων το οποίο θα στηρίζει κοινά έργα από αριθμό εταίρων σε περιοχές όπως οικονομική, πολιτική και κοινοτική ανάπτυξη, διοικητικές και δικαστικές μεταρρυθμίσεις, καταπολέμηση οργανωμένου εγκλήματος και διαφθοράς.

«Η πορεία προς την ΕΕ είναι στρωμένη με μεταρρυθμίσεις σκοπός των οποίων είναι η βελτίωση της καθημερινής ζωής των πολιτών και η συμμόρφωση με τα αυστηρά κριτήρια ένταξης που θέτει η ΕΕ» αναφέρει σε ανακοίνωση της 29ης Σεπτεμβρίου η Κομισιόν, με την οποία ανακοινώνει την έγκριση του σχεδίου. «Η πρόοδος στην πορεία αυτή δεν απαιτεί μόνο πολιτική βούληση και αντοχή, αλλά και σημαντικές οικονομικές προσπάθειες».

Η προενταξιακή βοήθεια για την καθεμιά από τις τρεις υποψήφιες χώρες εστιάζεται στα πέντε σημεία του προγράμματος προενταξιακής βοήθειας: βοήθεια για το μεταβατικό στάδιο και οικοδόμηση θεσμών, διασυνοριακή συνεργασία, περιφερειακή ανάπτυξη, ανάπτυξη ανθρωπίνων πόρων και γεωργική ανάπτυξη.

Η προβλεπόμενη διάθεση κονδυλίων προς την Κροατία, η οποία το προσεχές έτος αναμένεται να έχει ολοκληρώσει τις ενταξιακές της διαπραγματεύσεις με την ΕΕ, ανέρχεται στα 451 εκατ. ευρώ, περιλαμβανομένου και του ποσού των 154 εκατ. ευρώ για την περιφερειακή ανάπτυξη, 131 εκατ. ευρώ για την οικοδόμηση θεσμών και 77 εκατ. ευρώ για την ανάπτυξη της επαρχίας. Η χρηματοδότηση που διατίθεται για πρωτοβουλίες διασυνοριακής συνεργασίας ανέρχεται στα 47 εκατ. ευρώ και για την ανάπτυξη ανθρωπίνων πόρων στα 43 εκατ. ευρώ. Η προβλεπόμενη για την Τουρκία οικονομική βοήθεια για την τριετή περίοδο ανέρχεται συνολικά στο 1,759 δις ευρώ και είναι 539 εκατ. ευρώ για το 2008, 566 εκατ. ευρώ περίπου για το 2009 και 654 εκατ. ευρώ για το 2010.

Το μερίδιο της υποστήριξης δραστηριοτήτων διασυνοριακής συνεργασίας μεταξύ των δυνητικά υποψηφίων προς ένταξη στην ΕΕ χωρών και των γειτόνων τους κυμαίνεται μεταξύ 3% και 14% της συνολικής χρηματοδότησης. [Αρχείο]

«Η ευρωπαϊκή βοήθεια προς την Τουρκία εστιάζεται στην υποστήριξη της σταθερότητας των θεσμών για τη διασφάλιση θεμελιωδών δικαιωμάτων και ελευθεριών, της δημοκρατίας, του κανόνα του δικαίου, των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και το σεβασμό και προστασία των μειονοτήτων καθώς και την προαγωγή του κοινωνικού διαλόγου ΕΕ-Τουρκίας» αναφέρει η ανακοίνωση της ΕΕ.

Συνολικά 695 εκατ. ευρώ, ή περισσότερο από το ένα τρίτο της συνολικής προενταξιακής βοήθειας που πρόκειται να λάβει η Τουρκία μέχρι το 2011 προορίζεται για δράσεις που υπάγονται στην ενότητα της οικοδόμησης θεσμών. Άλλα 595 εκατ. ευρώ θα στηρίζουν πρωτοβουλίες στον τομέα της περιφερειακής ανάπτυξης. Η ευρωπαϊκή χρηματοδότηση για την αγροτική ανάπτυξη της Τουρκίας ανέρχεται στα 270 εκατ. ευρώ, για την ανάπτυξη ανθρωπίνων πόρων στα 172 εκατ. ευρώ και για τη διασυνοριακή συνεργασία στα 28 εκατ. ευρώ.

Τα Σκόπια, τα οποία έλαβαν επίσημη αναγνώρισης ως υποψήφια προς ένταξη χώρα το Δεκέμβριο του 2005, αλλά που ακόμα περιμένουν ημερομηνία για την έναρξη των ενταξιακών συνομιλιών με την ΕΕ, θα λάβουν συνολικά 244 εκατ. ευρώ ως προενταξιακή υποστήριξη από την κοινότητα των 27 χωρών-μελών για την περίοδο 2008-2010. Περίπου 114 εκατ. ευρώ, ή σχεδόν η μισή από τη χρηματοδότηση, θα στηρίζει δράσεις στον τομέα οικοδόμησης θεσμών, περιλαμβανομένης και της υλοποίησης τομεακών μεταρρυθμίσεων καθώς και της υιοθέτησης και εφαρμογής του κοινοτικού κατεστημένου.

Γύρω στα 63 εκατ. ευρώ θα δαπανηθούν για δράσεις που αφορούν στην περιφερειακή ανάπτυξη και 29 εκατ. ευρώ ως βοήθεια προς τα Σκόπια να προετοιμάσουν το έδαφος για τη συμμετοχή τους στα μέσα της ΕΕ για την κοινωνική συνοχή και την αγροτική ανάπτυξη. Η χώρα πρόκειται να λάβει περί τα 22 εκατ. ευρώ για την ανάπτυξη ανθρωπίνων πόρων και άλλα 17 εκατ. ευρώ για πρωτοβουλίες διασυνοριακής συνεργασίας, που σκοπό έχουν στη δημιουργία στενότερων σχέσεων μεταξύ των όμορων περιοχών, την υποστήριξη κοινών δράσεων προστασίας του περιβάλλοντος και τη βελτίωση των δυνατοτήτων τουριστικής ανάπτυξης.

Ως δυνητικά υποψήφιες προς ένταξη χώρες η Αλβανία, η Β-Ε, το Κόσσοβο, το Μαυροβούνιο και η Σερβία θα ωφεληθούν από τις δύο πρώτες μόνο ενότητες του προγράμματος προενταξιακής βοήθειας: βοήθεια κατά το στάδιο μετάβασης και οικοδόμηση θεσμών και διασυνοριακή συνεργασία.

Το μεγαλύτερο μέρος της χρηματοδότησης που διατίθεται για τις πέντε βαλκανικές χώρες θα στηρίζει δράσεις στον τομέα οικοδόμησης θεσμών. Η εστίαση θα είναι «στην ενίσχυση της διακυβέρνησης και του κανόνα του δικαίου, τη στήριξη της οικονομικής και κοινωνικής ανάπτυξης και τη βοήθεια προς αυτές να υιοθετήσουν νόμους που ευθυγραμμίζονται με την ευρωπαϊκή νομοθεσία και την ενίσχυση των δυνατοτήτων τους να εφαρμόσουν τη νομοθεσία στην πράξη», αναφέρει η Κομισιόν.

Το μερίδιο της ενίσχυσης δραστηριοτήτων διασυνοριακής συνεργασίας μεταξύ των δυνητικά υποψήφιων προς ένταξη στην ΕΕ χωρών και των γειτόνων τους, καθώς και των κρατών μελών της ΕΕ, κυμαίνεται μεταξύ 3% και 14% της συνολικής χρηματοδότησης που προβλέπεται στα μεμονωμένα εθνικά τους προγράμματα.

«Η βοήθεια της ΕΕ προς την Τουρκία εστιάζεται στη στήριξη της σταθερότητας των θεσμών για τη διασφάλιση των θεμελιωδών ανθρωπίνων δικαιωμάτων και ελευθεριών, της δημοκρατίας, του κανόνα του δικαίου, των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και του σεβασμού και προστασίας των μειονοτήτων…», αναφέρει η ανακοίνωση της Κομισιόν. [Getty Images]

Η Σερβία πρόκειται να λάβει 584 εκατ. ευρώ κατά τη διάρκεια της τριετούς περιόδου, περιλαμβανομένων και των 548 εκατ. ευρώ για τη στήριξη των προσπαθειών της προς εκπλήρωση των πολιτικών και οικονομικών κριτηρίων της ΕΕ και την ενίσχυση της δυνατότητάς της να αναλάβει τις υποχρεώσεις που απορρέουν από την ένταξη και 36 εκατ. ευρώ για τη διασυνοριακή συνεργασία.

Τα προβλεπόμενα κονδύλια για τη Β-Ε ανέρχονται στα 270 εκατ. ευρώ, από τα οποία τα 255 εκατ. ευρώ διατίθενται για την οικοδόμηση θεσμών και 15 εκατ. ευρώ για τη διασυνοριακή συνεργασία. Η χώρα έχει σημειώσει μόνο «περιορισμένη πρόοδο» όσον αφορά την εφαρμογή των απαιτούμενων από την ΕΕ μεταρρυθμίσεων, αναφέρει η Κομισιόν στο Πολυετές Ενδεικτικό Προγραμματικό της Έγγραφο για τη Β-Ε που καλύπτει την περίοδο 2008-2010. Η βαλκανική χώρα πρέπει να αυξήσει την αποτελεσματικότητα του εκτελεστικού και νομοθετικού της σώματος, να βελτιώσει τη συνεργασία μεταξύ του κράτους και των οντοτήτων και να συμφωνήσει για τη μεταρρύθμιση της πολιτικής της δομής, σημειώνεται.

Η Αλβανία πρόκειται να λάβει συνολικά 245 εκατ. ευρώ από την προενταξιακή βοήθεια, από τα οποία 215 εκατ. ευρώ διατίθενται για την οικοδόμηση θεσμών, ιδιαίτερα για τις μεταρρυθμίσεις στο χώρο της δικαιοσύνης και τη δημόσια διοίκηση καθώς και την καταπολέμηση του οργανωμένου εγκλήματος και της διαφθοράς. Τα υπόλοιπα 30 εκατ. ευρώ διατίθενται για πρωτοβουλίες διασυνοριακής συνεργασίας.

Το Μαυροβούνιο θα λάβει συνολικά 100 εκατ. ευρώ, από τα οποία 86 εκατ. ευρώ για την οικοδόμηση θεσμών και 14 εκατ. ευρώ για τη διασυνοριακή συνεργασία.

Η προβλεπόμενη χρηματοδότηση για το Κόσσοβο, το οποία διακήρυξε την ανεξαρτησία του από τη Σερβία το Φεβρουάριο, είναι 258 εκατ. ευρώ – 125 εκατ. ευρώ για το 2008, 66 εκατ. ευρώ για το 2009 και 67 εκατ. ευρώ για το 2010. Τα 250 εκατ. ευρώ που διατίθενται για την οικοδόμηση θεσμών θα εστιάζονται κυρίως στην ανάπτυξη της κοινωνίας πολιτών, την προστασία της σερβικής και των άλλων μειονοτήτων και την ενίσχυση του κανόνα του δικαίου. Το ποσό που διατίθεται για τη διασυνοριακή συνεργασία κατά την τριετή περίοδο ανέρχεται στα 8 εκατ. ευρώ. Το Κόσσοβο θα λάβει επίσης ένα πρόσθετο κονδύλι των 100 εκατ. ευρώ ως βοήθεια για τη δέσμευση που έλαβαν οι διεθνείς δωρητές προς τη χώρα, στη διεθνή συνδιάσκεψη δωρητών τον Ιούλιο. «Η χρήση των χρημάτων αυτών υπόκειται στην έγκριση της αρχής επί του προϋπολογισμού» αναφέρει η ανακοίνωση της Κομισιόν.