Παρά τη μείωσή της, η ανεργία εξακολουθεί να είναι πρόβλημα για ορισμένους

21/07/2008

Τα ποσοστά ανεργίας στη Βουλγαρία και τη Ρουμανία ήταν χαμηλότερα από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο το 2007, ενώ σε άλλες βαλκανικές χώρες βρίσκεται στα ύψη και ενδέχεται να αναγκάζει περισσότερους νέους να φύγουν από τα σπίτια τους σε αναζήτηση καλύτερων ευκαιριών.

Της Σβέλτα Ντιμιτρόβα για τους Southeast European Times, Σόφια - 02/07/08

Από τους περίπου 1,6 εκατ. εργαζόμενους με συμβάσεις εργασίας στον βουλγαρικό ιδιωτικό τομέα, περισσότεροι από 610.000 εργάζονται στη μεταποίηση. [Getty images]

Η ανεργία στη Βουλγαρία συνέχισε να πέφτει και έφτασε κατά μέσο όρο στο 6,2% τον Μάιο, σημειώνοντας πτώση από το 6,5% του προηγούμενου μήνα, ανακοίνωσε τα μέσα Ιουνίου η υπηρεσία απασχόλησης της βαλκανικής χώρας. Από τις περίπου 14.000 νέες θέσεις εργασίας, περισσότερες από 2.000 ήταν για εποχιακή εργασία στον τουρισμό, τη γεωργία, τις μεταφορές, τη δασοκομία και άλλους τομείς, ενώ άλλες τόσες εντάσσονται σε προγράμματα προώθησης της ειδικής απασχόλησης.

Στη Σόφια, Πλόντιβ, Βάρνα, Μπουργκάς και αρκετές άλλες πόλεις της Βουλγαρίας τα ποσοστά ανεργίας ήταν χαμηλότερα από το μέσο όρο της χώρας. Σε ορισμένες όμως ήταν ψηλότερα ή σχεδόν δύο φορές ψηλότερα. Τα μεγαλύτερα ποσοστά ανεργίας ήταν στην πόλη Ταργκοβίστε, 270 χλμ νοτιανατολικά της Σόφιας. Ακολουθούν οι βόρειες πόλεις Μοντάνα και Σούμεν με 11,4% και 11,3% αντίστοιχα. Σε τέσσερις άλλες πόλεις, η ανεργία κυμαινόταν μεταξύ 10% και 11% του εργατικού τους δυναμικού.

Σύμφωνα με τα ετήσια στοιχεία της υπηρεσίας απασχόλησης για το 2007, τα ποσοστά ανεργίας ανά δήμο παρουσιάζουν μεγάλες διακυμάνσεις. Έτσι, σε ορισμένες περιοχές, κυρίως τις βορειοδυτικές και βορειανατολικές της Βουλγαρίας, τα ποσοστά είναι υψηλότερα από τον μέσο όρο της χώρας. Στο δήμο Νίκολα Κοζλέβο, στην περιοχή της βορειανατολικής πόλης Σούμεν, για παράδειγμα, ο μέσος όρος ανεργίας το 2007 ήταν 55,1%, οκταπλάσιος σχεδόν από τον μέσο όρο της χώρας και ο μεγαλύτερος στη χώρα.

Η ανεργία έφτασε στο κατακόρυφό της στη Βουλγαρία το 2001, όταν κάπου 663.000 άνθρωποι ήταν χωρίς εργασία, πράγμα που αντιστοιχεί στο 19,5% του εργατικού δυναμικού ηλικίας 15-64.

Από τότε ο αριθμός των εγγεγραμμένων ως αναζητούντες εργασία μειώνεται σταθερά στη βαλκανική αυτή χώρα, φτάνοντας στις 286.980 άνεργους το 2007, ή στο 6,9% του εργατικού δυναμικού ηλικίας άνω των 15, κάτω από το μέσο ευρωπαϊκό όρο του 7,1%. Από το σύνολο των εγγεγραμμένων ανέργων στη Βουλγαρία κατά το προηγούμενο έτος, σχεδόν το 60% ήταν γυναίκες και γύρω στο 62% είχαν βασική ή κατώτερη παιδεία.

Λιγότεροι από το ένα τρίτο των απασχολούμενων με σύμβαση εργασίας στη Βουλγαρία το 2006 ήταν στο δημόσιο τομέα. Σύμφωνα με τη στατιστική υπηρεσία της χώρας, η πλειοψηφία ήταν στον τομέα της εκπαίδευσης, τη δημόσια διοίκηση και σε δραστηριότητες που αφορούν στην υγεία και τις κοινωνικές υπηρεσίες. Από τους σχεδόν 1,6 εκατ. εργαζομένους που απασχολούνται με συμβάσεις εργασίας στον ιδιωτικό τομέα, περισσότεροι από 610.000 ήταν στη μεταποίηση και πάνω από 335.000 στο εμπόριο, επισκευές αυτοκινήτων και προσωπικές και οικιακές συσκευές.

Τα Σκόπια έχουν τα υψηλότερα ποσοστά ανεργίας στην περιοχή. [Getty Images]

Στη Ρουμανία, τα ποσοστά ανεργίας για το 2007 ήταν 6,4%, χαμηλότερα από αυτά της Βουλγαρίας. Ωστόσο, ήταν πολύ υψηλότερα από τον ετήσιο μέσο όρο της Κύπρου (3,9%) κατά το προηγούμενο έτος. Στην Ελλάδα, ο αριθμός των ανέργων ανερχόταν στο 8,3% του ενεργού πληθυσμού ηλικίας άνω των 15 ετών, σύμφωνα με τη Eurostat.

Τα στοιχεία για τις Κροατία και Τουρκίας, που άρχισαν διαπραγματεύσεις ένταξης στην ΕΕ τον Οκτώβριο 2005, είναι παρόμοια με αυτά της Ελλάδας, 9,1% και 8,5% αντίστοιχα.

Αναφερόμενη στα αποτελέσματα της έρευνας για το εργατικό δυναμικό στην Κροατία, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή είπε ότι αποτελούσε ένδειξη του ότι τα ποσοστά ανεργείας μειώθηκαν στο 8,2% κατά το τρίτο τρίμηνο του 2007, πράγμα που οφείλεται κυρίως σε εποχιακούς παράγοντες όπως π.χ. τουρισμό.

Όσον αφορά την Τουρκία, η Επιτροπή αναφέρει ότι οι εξελίξεις στην εργασιακή αγορά της χώρας συμβάδιζαν με τα εποχιακά πρότυπα του τελευταίου τετραμήνου του 2007. "Ο αριθμός των απασχολούμενων μειώθηκε κατά 6,6%, κυρίως στον αγροτικό τομέα. Στον τομέα της μεταποίησης ο αριθμός των απασχολούμενων αυξήθηκε κατά 1,7%".

Με ποσοστά απασχόλησης 71% , η Κύπρος βρισκόταν πάνω από το μέσο ευρωπαϊκό όρο του 65,4% το 2007, ενώ τα ποσοστά στη Βουλγαρία (61,7%) η Ελλάδα (61,4%) και Ρουμανία (58,8%) ήταν χαμηλότερα.

Τα Σκόπια, υποψήφια προς ένταξη χώρα, είναι η χώρα με τα υψηλότερα ποσοστά ανεργίας στην περιοχή. Το 2007, ο αριθμός των εγγεγραμμένων Σκοπιανών που αναζητούσαν εργασία ισοδυναμούσε με το 34,9% του εργατικού δυναμικού, βελτιωμένος από το 36% του προηγούμενου έτους. Στη Σερβία, τα ποσοστά ανεργίας σημείωσαν πτώση από 21,6% το 2006 στο 18,8% το 2007.

Η ανεργία των νέων προβάλλει ως πρόβλημα όχι μόνο στην περιοχή αλλά και αλλού στην Ευρώπη. [Αρχείο]

Σύμφωνα με την ΕΕ, οι συνθήκες της αγοράς εργασίας στη χώρα παρέμειναν δυσχερείς και η απασχόληση συνέχισε την πτωτική της πορεία κατά 1% στο τέταρτο τρίμηνο σε ετήσια βάση. Η τάση αυτή συνεχίστηκε για τους δύο πρώτους μήνες του 2008, ανακοίνωσε η Επιτροπή.

Στο Μαυροβούνιο, ο αριθμός των ανέργων μειώνεται σταθερά από το 2003, όταν το 26% του ενεργού εργατικού δυναμικού ηλικίας 15-64 ετών ήταν εγγεγραμμένοι ως άνεργοι. Το 2007, τα ποσοστά τους ήταν 11,9%, πτώση από το 14,7% ένα έτος νωρίτερα. Σύμφωνα με την Επιτροπή, τα ποσοστά ανεργίας στη χώρα μειώθηκαν περαιτέρω κατά 0,1% κατά το πρώτο τρίμηνο του 2008, φτάνοντας στο 11,8%.

Όσον αφορά τη Βοσνία και Ερζεγοβίνη (Β-Ε), η εικόνα είναι κάπως ασαφής. Σύμφωνα με τη δημοσκόπηση του εργατικού δυναμικού η οποία πραγματοποιήθηκε από τις στατιστικές υπηρεσίες της χώρας τον Απρίλιο του 2007, ο μέσος όρος ανεργίας ανερχόταν στο 29%, διαφοροποιούμενος από το 25% στη δημοκρατία της Σέρπσκα στο 31% στην ομοσπονδία Β-Ε. Τα ποσοστά ήταν ωστόσο χαμηλότερα από τα αντίστοιχα της ΕΕ και έδειξαν ότι τα ποσοστά ανεργίας στη χώρα ήταν 42,9% το 2007, πτώση από το 44,2% του προηγούμενου έτους.

Στο Κόσσοβο, ο αριθμός των εγγεγραμμένων ατόμων που αναζητούν εργασία αυξάνεται από το 2004 οπότε αντιστοιχούσαν στο 40% περίπου του εργατικού δυναμικού. Η ανεργία στη χώρα εκτιμάται ότι ανέρχεται στο 45%, σύμφωνα με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Οι ειδικοί πιστεύουν ότι ο ανασχηματισμός της UNMIK, περιλαμβανομένης και της σημαντικής μείωσης των δομών της, θα προσθέσει στη δύσκολη κατάσταση που επικρατεί στην αγορά εργασίας, ιδιαίτερα στην Πρίστινα. «Οι νέοι και οι μειονότητες είναι πιο πιθανό να είναι άνεργοι από ότι οι άλλες ομάδες» σημειώνουν.

Η ανεργία στις τάξεις των νέων, μετρούμενη ως εκατοστιαία αναλογία επί του εργατικού δυναμικού της ομάδας εγγεγραμμένων ανέργων ηλικίας 15-64 ετών, ενέκυψε ως πρόβλημα όχι μόνο στην περιοχή αλλά και αλλού στην Ευρώπη. Ο μέσος όρος της ΕΕ το 2006 ήταν 16,9%, υψηλότερος από αυτόν της Κύπρου (10,5%) και της Τουρκίας (16%).

Ωστόσο, σε ορισμένες άλλες χώρες της ΝΑ Ευρώπης, η ανεργία μεταξύ των νέων είναι ακόμα υψηλότερη. Στην Κροατία ανερχόταν στο 28,9% το 2006, στην Ελλάδα στο 25,2% και στη Ρουμανία 21,4%.

Οι υπουργοί απασχόλησης της ΕΕ ανάφεραν κατά τη διάρκεια συνάντησης στο Λουξεμβούργο, στις 9 Ιουνίου, ότι οι νεαρής ηλικίας εργαζόμενοι στην Ευρώπη είχαν να αντιμετωπίσουν συνθήκες της αγοράς εργασίας που διέφεραν από εκείνες που αντιμετωπίζει ο λοιπός πληθυσμός. Συνήθως απασχολούνται βάσει προσωρινών συμβάσεων, συχνότερα πλήρους απασχόλησης, και είναι σύνηθες φαινόμενο να δεις ένα νεαρό άτομο να απασχολείται σε μη τακτική βάση από ότι άτομα από τις άλλες ομάδες. Οι υπουργοί κάλεσαν την ΕΕ να πάρει σύντομα μέτρα που θα διασφαλίζουν ότι την αύξηση του μεριδίου των νέων ηλικίας κάτω των 24 ετών που έχουν τακτική εργασία.