Καλοκαίρι στα Βαλκάνια σημαίνει θάλασσα και ήλιο

09/06/2008

Με τις κοντινές παραλίες να προσφέρουν μια οικονομικότερη επιλογή, οι περισσότεροι άνθρωποι στην ΝΑ Ευρώπη δεν χρειάζεται να ταξιδέψουν και πολύ για τις διακοπές τους. Παρόλα αυτά, ένας ολοένα και μεγαλύτερος αριθμός αποταμιεύουν για διακοπές στο εξωτερικό.

Της Νατάσα Ράντιτς για τους Southeast European Times, Ζάγκρεμπ -- 09/06/08

Έρχονται οι θερινές διακοπές για τους ΝΑ ευρωπαίους. [Getty Images]

Ιούνιος κι όμως οι θερμοκρασίες στη ΝΑ Ευρώπη δείχνουν ήδη ότι το καλοκαίρι μπήκε για τα καλά. Τα κύματα καύσωνα και ο λαμπρός ήλιος καθιστούν δυσκολότερη την εστίαση στις καθημερινές εργασίες και να μη σκέφτεσαι τις θερινές διακοπές. Με τα Βαλκάνια να γίνονται ο προτιμητέος τουριστικός προορισμός, πολλές οικογένειες από άλλα μέρη εκτός της περιοχής έχουν ήδη κλείσει δωμάτια για τις διακοπές τους. Τι γίνεται όμως με τους ντόπιους; Πού πηγαίνουν όταν η καλοκαιρινή ζέστη γίνεται ανυπόφορη;

Σύμφωνα με μια δημοσκόπηση ενός εκ των μεγαλυτέρων τουριστικών γραφείων της Κροατίας, της Γενικής Τουριστικής, οι κροάτες αποφασίζουν την τελευταία στιγμή για τις διακοπές τους. Ο σημαντικότερος παράγοντας είναι η τιμή. Ένα 16% περίπου κάνουν διακοπές στο εξωτερικό, με την Τουρκία, Ελλάδα και Τυνησία να είναι μεταξύ των κορυφαίων προορισμών. Ο μέσος όρος διάρκειας των διακοπών εκτός της χώρας διαρκεί γύρω στις δύο εβδομάδες.

Το ταξίδι στο εξωτερικό θεωρείται πολυτέλεια. Για τη μέση κροατική οικογένεια σημαίνει δαπάνη 1.000 ευρώ την εβδομάδα. Λαμβάνοντας υπόψη ότι ο μέσος μισθός στην Κροατία είναι λίγο περισσότερο από 700 ευρώ το μήνα, θα χρειαστούν αποταμιεύσεις ετών για ένα ταξίδι. Αντ' αυτού, πολλοί αποφασίζουν να πάνε το καλοκαίρι τους στην παραλία, με συγγενείς ή φίλους.

Και οι βούλγαροι παραδοσιακά περνούν τις διακοπές τους στη χώρα τους. Κατά το παρελθόν, οι περισσότεροι έκαναν τις θερινές τους διακοπές σε θέρετρα της Μαύρης Θάλασσας. Ένας μικρός αριθμός πήγαινε στα βουνά, ενώ ένα ελάχιστο ποσοστό -- κυρίως ηλικιωμένοι -- παρέμεναν στο σπίτι. Τα πρώτα χρόνια μετά την κατάρρευση του κομμουνισμού, το 1989, στάθηκαν μάρτυρες μιας απότομης πτώσης στον αριθμό των ανθρώπων που μπορούσαν να κάνουν θερινές διακοπές, που έφτασε στο 12% το 1993.

Με την άνοδο της οικονομίας, τα πράγματα άλλαξαν. Όλο και περισσότεροι άνθρωποι μπορούσαν ξανά να κάνουν τις διακοπές τους σε θέρετρα μιας ακτής 378 χμ στη Μαύρη Θάλασσα, η οποία προσφέρει γύρω στις 70 παραλίες. Τα δύο μεγαλύτερα παραλιακά θέρετρα -- η Χρυσή Άμμος στο βορρά και η Ηλιόλουστη Ακτή στο νότο -- προσελκύουν πολυάριθμους θερινούς επισκέπτες. Στα άλλα αγαπημένα θέρετρα περιλαμβάνονται οι περιοχές Albena και Dyuni, Elenite καθώς και Rusalka.

Οι τουρίστες κατακλύζουν την παραλία κοντά στην πόλη της Μαύρης Θάλασσας Νέσεμπαρ της Βουλγαρίας. [Getty Images]

Οι αρχαίες πόλεις του Νέσεμπαρ και της Σωζόπολης είναι επίσης δημοφιλείς προορισμοί. Τα στενά πετρόστρωτα δρομάκια στα παλαιά τμήματα των δύο πόλεων, οι μικρές πλατείες και τα διώροφα σπίτια με τα πέτρινα θεμέλεια και τα προεξέχοντα άνω πατώματα προσελκύουν όσους έχουν ρομαντική διάθεση. Κατά το τέλος του καλοκαιριού, η Σωζόπολη προσελκύει καλλιτέχνες, συγγραφείς και μουσικούς που κατακλύζουν την πόλη για το ετήσιο φεστιβάλ των Απολλωνίων, που διεξάγεται συνήθως τις πρώτες μέρες του Σεπτέμβρη.

Ένας ολοένα και μεγαλύτερος αριθμός βουλγάρων, ωστόσο, φαίνεται δυσαρεστημένος από την υπερβολική οικοδόμηση, ανεπαρκείς υποδομές και το υψηλό κόστος στα παραλιακά θέρετρα της χώρας τους. Πρόσφατα, ένας μεγάλος αριθμός άρχισαν να κάνουν τις θερινές διακοπές τους αλλού. Τα τουρκικά θέρετρα του Κουσάντασι, της Αντάλιας και του Μαρμαρά, τα ελληνικά νησιά και η ισπανικές ακτές Κόστα Μπράβα, Κόστα Μπλάνκα και Κόστα ντελ Σολ καθώς και οι Βαλέριοι και οι Κανάριοι νήσοι προβάλλουν ως κορυφαίοι ξένοι προορισμοί.

Στην Αλβανία βρίσκονται μερικοί από τους πλέον αχάρταγους λάτρεις της παραλίας. Οι αλβανοί, ως επί το πλείστον, προτιμούν τον ήλιο παρά τις διακοπές στο βουνό. Οι παραλίες στη Βελίποια και Λέζχα στα βόρεια, Δυρραχίου στο κέντρο και Βλόρα και Σαράντα στα νότια κατακλύζονται κατά τους θερινούς μήνες.

Κάθε σαββατοκύριακο, κατά το θέρος, οι προορισμοί αυτοί κατακλύζονται από οικογένειες και ομάδες νεολαίας. Η μικρή απόσταση είναι καθοριστική. Σε 40 λεπτά βρίσκεσαι από τα Τίρανα σε μια από τις παραλίες του Δυρραχίου και σε τρεις ώρες στη Βλόρα, νοτιότερα.

Πολλοί λάτρεις της παραλίας περνούν τις θερινές τους διακοπές στις αλβανικές παραλίες του Δυρραχίου. [Getty Images]

Οι αλβανοί δεν συνηθίζουν να ξοδεύουν πολλά χρήματα για τις διακοπές τους. Κατά την κομμουνιστική εποχή, ο καθένας λάβαινε ένα ή δύο εβδομάδες σε ένα από τα κρατικά θέρετρα της χώρας. Το φθηνό αυτό εισιτήριο, γνωστό ως κατασκήνωση το λάβαιναν μέσω των εργοστασίων ή των υπηρεσιών όπου εργαζόταν κάποιος. Από τη δεκαετία του'90 ασφαλώς η κατάσταση άλλαξε. Πολλοί αρχίζουν τώρα να αποταμιεύουν χρήματα κατά τη διάρκεια του έτους για να ανταμειφτούν με 7 έως 10 ημέρες πολυτέλειας κατά τη διάρκεια αιχμής του καλοκαιριού.

Ο αριθμός των αλβανών που μεταβαίνουν στο εξωτερικό για τις διακοπές τους αυξάνεται. Στις δημοφιλείς επιλογές περιλαμβάνονται η Τουρκία, η Αίγυπτος και χώρες της ΕΕ όπως η Ιταλία, Ελλάδα και Ισπανία. Όσοι έχουν συγγενείς σε χώρες της ΕΕ συνδυάζουν συχνά τις διακοπές τους με οικογενειακή συνάθροιση. Πιο κοντά, τα Σκόπια και το Μαυροβούνιο προσφέρουν την ευκαιρία τριήμερων ταξιδιών και το κόστος παραμένει συγκριτικά χαμηλό.

Οι τάσεις στη Ρουμανία παρουσιάζουν πολλά κοινά με τα υπόλοιπα Βαλκάνια. Και στους ρουμάνους διατίθεται η επιλογή διακοπών μεταξύ βουνού και θάλασσας και ενώ το κόστος εξακολουθεί να αποτελεί σημαντικό πρόβλημα, ο αριθμός αυτών που εξετάζουν τις δυνατότητες στο εξωτερικό και τη χώρα αυξάνουν.

Η Βουλγαρία, η Κύπρος, η Ελλάδα, η Τουρκία και η Τυνησία είναι μεταξύ των ξένων προορισμών που τραβούν περισσότερο τους ρουμάνους, λέει ο Τράιαν Μπαντουλέσκου του εθνικού συνδέσμου ταξιδιωτικών γραφείων. Όσοι ταξιδεύουν στη χώρα προτιμούν τις παραλίες της Μαύρης Θάλασσας. Ο σύνδεσμος ταξιδιωτικών γραφείων αναμένει αύξηση του 15% των διακοπών στη Μαύρη Θάλασσα εφέτος.

Όπως και με τις λοιπές χώρες της ΝΑ Ευρώπης, πολλοί στη Ρουμανία συνδυάζουν τις διακοπές με την επανασύνδεση οικογενειών και συχνά επισκέπτονται συγγενείς σε άλλα τμήματα της χώρας. Στα άλλα μέρη που δέχονται πολλούς επισκέπτες περιλαμβάνονται τα μοναστήρια προς το βορρά και το δέλτα του Δούναβη.

Παρά τις αυξητικές τάσεις του τουρισμού όμως, πολλοί ρουμάνοι επιλέγουν να γλυτώσουν χρήματα και δυσκολίες και να παραμείνουν στο σπίτι. Σύμφωνα με την εθνική δημοσκόπηση της Gallup, περισσότεροι από το 70% δεν πήγαν πουθενά πέρυσι για διακοπές.

Στην ουσία, πολλοί είναι εκτός τουρισμού. "Στις αγροτικές περιοχές, το 90% των ανθρώπων δεν πάνε ποτέ για διακοπές" λέει ο κοινωνιολόγος της Gallup Αλεξάντρου Τοθ. "Τουριστικά προγράμματα για ηλικιωμένους και συνταξιούχους δεν υπάρχουν".

Η Μανόλα Χάλα στα Τίρανα, η Σβέλτα Ντιμιτρόβα στη Σόφια και η Αλίνα Μπαντίλα στο Βουκουρέστι συνέβαλαν στο παρόν άρθρο.