Η Κροατία στοχεύει σε ένταξη στο ΝΑΤΟ, οικονομική ανάπτυξη το 2008

04/02/2008

Στις προτεραιότητες της Κροατίας για το 2008 περιλαμβάνεται η υποψηφιότητά της προς ένταξη στην Ευρω-ατλαντική συμμαχία, η καταπολέμηση του πληθωρισμού και η διατήρηση της οικονομικής ανάπτυξης. Η νέα κυβέρνηση θα αντιμετωπίσει επίσης και τα αναγκαία θέματα που αφορούν στις ευρωπαϊκές μεταρρυθμίσεις.

Της Νατάσα Ράντιτς για τους Southeast European Times Ζάγκρεμπ -- 04/02/08

Ο πληθωρισμός ανέβηκε στο 5,7%, αυξάνοντας σημαντικά τις τιμές στη χώρα. [Getty Images]

Για την Κροατία, το ξεκίνημα της νέας χρονιάς σηματοδότησε ο σχηματισμός νέας κυβέρνησης – της δέκατης από τότε που η χώρα απέκτησε την ανεξαρτησία της. Οι βασικές προτεραιότητες εξαγγέλθηκαν στο κοινοβούλιο ως μέρος της εντολής της νέας κυβέρνησης. Τα μέλη του κοινοβουλίου συμφώνησαν ότι πολλά έχουν να γίνουν το 2008 και ότι το χάσιμο χρόνου δεν είναι επιλογή.

Νέα κυβέρνηση

Η νέα κυβέρνηση ανέλαβε στις 12 Ιανουαρίου – σχεδόν δύο μήνες μετά τις εκλογές της 25ης Νοεμβρίου 2007. «Μπαίνουμε σε μια περίοδο κατά την οποία η Κροατία, οδηγούμενη από την κυβέρνησή της, θα επιτύχει τους βασικούς στρατηγικούς της στόχους» δήλωσε ο πρωθυπουργός Ίβο Σάναντερ μετά την έγκριση του υπουργικού συμβουλίου.

Η χώρα έχει θέση ως στόχο να λάβει πρόσκληση για ένταξη στο ΝΑΤΟ, τον Απρίλιο, και να συνεχίσει την πορεία προς την υλοποίηση μεταρρυθμίσεων προκειμένου να ενταχθεί στην ΕΕ το 2010. Ο Σάναντερ δήλωσε ότι το νέο υπουργικό συμβούλιο θα κάνει ό,τι δυνατό για την επίσπευση των διαπραγματεύσεων με την ΕΕ, οι οποίες αναμένεται να ολοκληρωθούν έως τα τέλη του τρέχοντος έτους.

«Η κυβέρνηση θα κάνει τα πάντα για… μια ταχεία υλοποίηση των μεταρρυθμίσεων και την έγκαιρη υιοθέτηση των νόμων» που χρειάζονται προς εκπλήρωση των ευρωπαικών κριτηρίων, ανέφερε ο Σάναντερ. Ωστόσο, το έργο για το τρέχον έτος είναι τεράστιο και η πλεύση ενδεχομένως να μην είναι ομαλή για τη χώρα.

Οικονομικά προβλήματα

Η οικονομία θα αντιμετωπιστεί ως κορυφαία προτεραιότητα του νέου υπουργικού συμβουλίου. Λόγω των διεθνών προσδοκιών της χώρας, η οικονομία – η ανάπτυξη του ΑΕΠ, πληθωρισμός και συνθήκες διαβίωσης, αποτελούν θέματα που πρέπει να βελτιωθούν. Σήμερα, η ανάπτυξη του ΑΕΠ της χώρας αναμένεται να υποχωρήσει για φέτος, σύμφωνα με την τρίμηνη επιθεώρηση της κροατικής οικονομίας. Το 2007, σημειώθηκε ανάπτυξη του ΑΕΠ της τάξης του 5,3%. Φέτος, η ανάπτυξη αναμένεται να είναι γύρω στο 4,4%.

Ο Σάναντερ και ο υπουργός οικονομίας Νταμίρ Πόλανσεκ αναμένεται να αντιμετωπίσουν το πρόβλημα του πληθωρισμού αμέσως. Ο πληθωρισμός ανήλθε στο 5,7%, αυξάνοντας σημαντικά τις τιμές στη χώρα. Στο Ζάγκρεμπ, το κόστος στέγασης αυξήθηκε κατά 22%. Βλέποντας ότι ο μέσος μισθός δεν ακολούθησε την ίδια πορεία, τα συνδικάτα ανακοίνωσαν ότι θα οργανώσουν διαμαρτυρίες για την ακρίβεια στη χώρα τον Απρίλιο.

Σήμερα, το κόστος διαβίωσης στην Κροατία είναι υπερβολικά υψηλό για τους περισσότερους πολίτες. Η Εθνική Τράπεζα της Κροατίας ανακοίνωσε ότι οι εμπορικές τράπεζες ενδέχεται να προβούν σε αύξηση των επιτοκίων, πράγμα που θα καταλήξει σε μεγαλύτερες δόσεις εξόφλησης των δανείων για τους πολίτες. Τρία στα τέσσερα νοικοκυριά στην Κροατία αντιμετωπίζουν οικονομικά προβλήματα με την πληρωμή των μηνιαίων τους λογαριασμών.

Οι Κροάτες ελπίζουν ότι θα υπάρξει μια νέα οικονομική ανάπτυξη ώστε κατά την προσεχή τουριστική περίοδο θα υπάρχει περισσότερο χρήμα στον κρατικό προϋπολογισμό. Η καταπολέμηση της ανεργασίας παραμένει μια ακόμα οικονομική προτεραιότητα.

Ο πρωθυπουργός Ίβο Σάναντερ δήλωσε ότι θα επιταχύνει τις μεταρρυθμίσεις και τις διαπραγματεύσεις με την ΕΕ. [Getty Images]

Ένταξη στο ΝΑΤΟ, ΕΕ

Σύμφωνα με δηλώσεις προερχόμενες από τις Βρυξέλλες, η Κροατία θα πρέπει να περιμένει να λάβει πρόσκληση για την ένταξή της στο ΝΑΤΟ τον Απρίλιο κατά τη σύνοδο κορυφής της συμμαχίας στο Βουκουρέστι. Ωστόσο, ο γενικός γραμματέας του ΝΑΤΟ Γιαπ ντε Χουπ Σέφερ δήλωσε ότι η Κροατία ακόμα «χρειάζεται να καταβάλλει τις τελευταίες προσπάθειες πριν λάβει πρόσκληση για ένταξη στη συμμαχία». Επαναλαμβάνοντας τη δέσμευση εκπλήρωσης των αναγκαίων δεσμεύσεων, ο Σάναντερ επισκέφτηκε το αρχηγείο του ΝΑΤΟ τον περασμένο μήνα και μίλησε στο Βορειο-Ατλαντικό Συμβούλιο

«Κάλυψε το τελευταίο χιλιόμετρο» είπε ο ντε Χουπ στον πρωθυπουργό. Ωστόσο, μολονότι η κυβέρνηση προτίθεται να καταβάλλει την προσπάθεια και να λάβει την πρόσκληση, η περισσότεροι από τους πολίτες δεν υποστηρίζουν την ενέργεια. Οι δημοσκοπήσεις δείχνουν ότι ποσοστό κάτω του 50% υποστηρίζουν την ένταξη της χώρας στη συμμαχία.

Από την 1η Ιανουαρίου, η Κροατία είναι μη μόνιμο μέλος του συμβουλίου ασφαλείας των ΗΕ. Οι διπλωμάτες ελπίζουν ότι η χώρα θα αντιμετωπίσει με επιτυχία τα πιο σημαντικά διεθνή ζητήματα, το καθεστώς του Κοσσυφοπεδίου να είναι ένα από αυτά.

Ωστόσο, ο στόχος της χώρας για ένταξη στην ΕΕ παραμένει μιαευχή για το μέλλον. Η Κροατία δεν ήταν και τόσο επιτυχής όσον αφορά το μέρος των διαπραγματεύσεων. Η μεταρρυθμίσεις στον τομέα της δικαιοσύνης και η καταπολέμηση της διαφθοράς εξακολουθούν να είναι τα μεγαλύτερα προβλήματα. Οι αξιωματούχοι στις Βρυξέλλες δεν είναι ικανοποιημένοι με τα μέτρα που έλαβε η κυβέρνηση για την αντιμετώπιση των προβλημάτων αυτών.

Επιπλέον, ενέκυψε κι ένα νέο πρόβλημα στις σχέσεις ΕΕ-Κροατίας. Η ΕΕ μπλοκάρισε μερικά οικονομικά προγράμματα της Κροατίας, επικρίνοντας τον τρόπο που η κυβέρνηση χειρίζεται αυτές τις ευκαιρίες χρηματοδότησης. Πολλοί ειδικοί έφυγαν από τα υπουργεία και πήγαν σε εμπορικές ή χρηματοοικονομικές επιχειρήσεις και οι αξιωματούχοι της ΕΕ φοβούνται ότι οι νέοι, άπειροι υποψήφιοι μπορεί να επιβραδύνουν τη διαδικασία των διαπραγματεύσεων ακόμη περισσότερο.

Εάν η χώρα θέλει να ευθυγραμμιστεί με το στόχο της ένταξης στην ΕΕ το 2009, οι διαπραγματεύσεις θα πρέπει να ολοκληρωθούν μέχρι το τέλος του τρέχοντος έτους.

Η προστατευμένη αλιευτική ζώνη προκάλεσε θέματα με τα κράτη μέλη της ΕΕ. [Getty Images]

Προστατευμένη αλιευτική ζώνη, προβλήματα με Σλοβενία

Αν και δεν επίκειται άμεση ένταξη στην ΕΕ, η Κροατία θα πρέπει να συνεχίσει τις διαπραγματεύσεις για την υλοποίηση των ευρωπαικών μέτρων. Ένα από τα σημαντικά εμπόδια που αντιμετωπίζει σήμερα η χώρα αφορά στην προστατευμένη ζώνη αλιείας (ZEPR) η οποία εφαρμόστηκε στις αρχές του έτους.

Η ζώνη, η οποία επηρεάζει τα κράτη μέλη της ΕΕ Σλοβενία και Ιταλία υπήρξε σημείο μεγάλης διαμάχης. Καθώς η Σλοβενία έχει σήμερα την προεδρία της ΕΕ, το ζήτημα αναθερμάνθηκε. «Εάν η Κροατία θέλει να επιταχύνει τη διαδικασία των διαπραγματεύσεων, γνωρίζει σαφώς τι πρέπει να κάνει», δήλωσαν διπλωμάτες στις Βρυξέλλες.

Εάν η Κροατία αρνηθεί να συζητήσει για την αλιευτική ζώνη, και δεν υλοποιήσει τις απαραίτητες μεταρρυθμίσεις έγκαιρα, η χώρα μπορεί να χάσει έξι με εννέα μήνες όσον αφορά την ένταξή της γιατί η διαδικασία επικύρωσης στα κράτη μέλη δεν μπορεί να ξεκινήσει χωρίς την έγκριση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου.

Η συνεχιζόμενη διαφορά των εδαφικών συνόρων μεταξύ των δύο χωρών περιπλέκει το ζήτημα της αλιευτικής ζώνης.

Η Κροατία και η Σλοβενία δεν μπόρεσαν να συμφωνήσουν πάνω σε αριθμό εδαφικών θεμάτων από τότε που ανεξαρτητοποιήθηκαν από την πρώην Γιουγκοσλαβία, το 1991. Σαν αποτέλεσμα, κατά τα προηγούμενα έτη συνέβησαν αρκετά μεθοριακά συμβάντα, περιλαμβανομένου κι αυτού στον κόλπο του Πιράν, στη βόρεια αδριατική και στην περιοχή του ποταμού Μούρα.

Η Σλοβενία, η αδριατική ακτή της οποίας είναι λιγότερο από 50 χλμ, επιδιώκει μια λύση που θα της επιτρέπει άμεση πρόσβαση στα διεθνή ύδατα, χωρίς να χρειάζεται να διέρχεται μέσα από ιταλικά ή κροατικά χωρικά ύδατα. Αναμένεται ότι οι δύο χώρες θα παραπέμψουν τις διαφορές τους στο διεθνές δικαστήριο της Χάγης.

Η αλήθεια παραμένει, ωστόσο, ότι με τόσα ανοιχτά ζητήματα, η Κροατία θα πρέπει να καταβάλλει μια τεράστια προσπάθεια κατά το τρέχον έτος σε όλους τους τομείς για να βρίσκεται σε πορεία ένταξης στην ΕΕ.